Scaena II. Sycophanta Charmides SHOW LINKS TO MANUSCRIPTS SHOW TRANSLATION LINKS
| 1 | SYC. Huic ego die nomen Trinummo faciam: nam ego operam meam |
| 2 | tribus nummis hodie locavi ad artis nugatorias. |
| 3 | advenio ex Seleucia, Macedonia, Asia atque Arabia, |
| 4 | quas ego neque oculis nec pedibus umquam usurpavi meis. |
| 5 | viden egestas quid negoti dat homini misero mali, |
| 6 | quin ego nunc subigor trium nummum causa ut hasce epistulas |
| 7 | dicam ab eo homine me accepisse, quem ego qui sit homo nescio |
| 8 | neque novi, neque natus necne is fuerit, id solide scio. |
| 9 | CHARM. Pol hic quidem fungino generest: capite se totum tegit. |
| 10 | Hilurica facies videtur hominis, eo ornatu advenit. |
| 11 | SYC. Ille qui me conduxit, ubi conduxit, abduxit domum, |
| 12 | quae voluit mihi dixit, docuit et praemonstravit prius, |
| 13 | quo modo quicque agerem; nunc adeo si quid ego addidero amplius, |
| 14 | eo conductor melius de me nugas conciliaverit. |
| 15 | ut ille me exornavit, ita sum ornatus; argentum hoc facit. |
| 16 | ipse ornamenta a chorago haec sumpsit suo periculo. |
| 17 | nunc ego si potero ornamentis hominem circumducere, |
| 18 | dabo operam, ut me esse ipsum plane sycophantam sentiat. |
| 19 | CHARM. Quam magis specto, minus placet mi haec hominis facies. mira sunt, |
| 20 | ni illic homost aut dormitator aut sector zonarius. |
| 21 | loca contemplat, circumspectat sese atque aedis noscitat. |
| 22 | credo edepol, quo mox furatum veniat speculatur loca. |
| 23 | magis lubidost opservare quid agat: ei rei operam dabo. |
| 24 | SYC. Has regiones demonstravit mi ille conductor meus; |
| 25 | apud illas aedis sistendae mihi sunt sycophantiae. |
| 26 | fores pultabo. CHARM. Ad nostras aedis hic quidem habet rectam viam. |
| 27 | hercle opinor mi advenienti hac noctu agitandumst vigilias. |
| 28 | SYC. Aperite hoc, aperite. heus, ecquis his foribus tutelam gerit? |
| 29 | CHARM. Quid, adulescens, quaeris? quid vis? quid istas pultas? SYC. Heus senex, |
| 30 | census cum <sum>, iuratori recte rationem dedi. |
| 31 | Lesbonicum hic adulescentem quaero in his regionibus |
| 32 | ubi habitet, et item alterum ad istanc capitis albitudinem: |
| 33 | Calliclem aiebat vocari qui has dedit mi epistulas. |
| 34 | CHARM. Meum gnatum hic quidem Lesbonicum quaerit et amicum meum, |
| 35 | cui ego liberosque bonaque commendavi, Calliclem. |
| 36 | SYC. Fac me, si scis, certiorem, hisce homines ubi habitent, pater. |
| 37 | CHARM. Quid eos quaeris? aut quis es? aut unde es? aut unde advenis? |
| 38 | SYC. Multa simul rogitas, nescio quid expediam potissimum. |
| 39 | si unum quidquid singillatim et placide percontabere, |
| 40 | et meum nomen et mea facta et itinera ego faxo scias. |
| 41 | CHARM. Faciam ita ut vis. agedum nomen tuom primum memora mihi. |
| 42 | SYC. Magnum facinus incipissis petere. CHARM. Quid ita? SYC. Quia, pater, |
| 43 | si ante lucem ire occipias a meo primo nomine, |
| 44 | concubium sit noctis prius quam ad postremum perveneris. |
| 45 | CHARM. Opus factost viatico ad tuom nomen, ut tu praedicas. |
| 46 | SYC. Est minusculum alterum, quasi vixillum vinarium. |
| 47 | CHARM. Quid est tibi nomen, adulescens? SYC. Pax, id est nomen mihi. |
| 48 | hoc cotidianumst. CHARM. Edepol nomen nugatorium, |
| 49 | quasi dicas, si quid crediderim tibi, pax++periisse ilico. |
| 50 | hic homo solide sycophantast. quid ais tu, adulescens? SYC. Quid est? |
| 51 | CHARM. Eloquere, isti tibi quid homines debent, quos tu quaeritas? |
| 52 | SYC. Pater istius adulescentis dedit has duas mi epistulas, |
| 53 | Lesbonici. is mi est amicus. CHARM. Teneo hunc manifestarium. |
| 54 | me sibi epistulas dedisse dicit. ludam hominem probe. |
| 55 | SYC. Ita ut occepi, si animum advortas, dicam. CHARM. Dabo operam tibi. |
| 56 | SYC. Hanc me iussit Lesbonico suo gnato dare epistulam, |
| 57 | et item hanc alteram suo amico Callicli iussit dare. |
| 58 | CHARM. Mihi quoque edepol, quom hic nugatur, contra nugari lubet. |
| 59 | [ubi ipse erat? SYC. Bene rem gerebat. CHARM. Ergo ubi? SYC. In Seleucia. |
| 60 | CHARM.] Ab ipson istas accepisti? SYC. E manibus dedit mi ipse in manus. |
| 61 | CHARM. Qua facie est homo? SYC. Sesquipede quiddamst quam tu longior. |
| 62 | CHARM. Haeret haec res, siquidem ego apsens sum quam praesens longior. |
| 63 | novistin hominem? SYC. Ridicule rogitas, quicum una cibum |
| 64 | capere soleo. CHARM. Quid est ei nomen? SYC. Quod edepol homini probo. |
| 65 | CHARM. Lubet audire. SYC. Illi edepol - illi - illi - vae misero mihi. |
| 66 | CHARM. Quid est negoti? SYC. Devoravi nomen imprudens modo. |
| 67 | CHARM. Non placet qui amicos intra dentes conclusos habet. |
| 68 | SYC. Atque etiam modo vorsabatur mi in labris primoribus. |
| 69 | CHARM. Temperi huic hodie anteveni. SYC. Teneor manifesto miser. |
| 70 | CHARM. Iam recommentatus nomen? SYC. Deum hercle me atque hominum pudet. |
| 71 | CHARM. Vide modo ut hominem noveris. SYC. Tam quam me. fieri istuc solet, |
| 72 | quod in manu teneas atque oculis videas, id desideres. |
| 73 | litteris recomminiscar. <C> est principium nomini. |
| 74 | CHARM. Callias? SYC. Non est. CHARM. Callippus? SYC. Non est. CHARM. Callidemides? |
| 75 | SYC. Non est. CHARM. Callinicus? SYC. Non est. CHARM. Callimarchus? SYC. Nil agis. |
| 76 | neque adeo edepol flocci facio, quando egomet memini mihi. |
| 77 | CHARM. At enim multi Lesbonici sunt hic: nisi nomen patris |
| 78 | dices, non monstrare istos possum homines quos tu quaeritas. |
| 79 | quod ad exemplum est? coniectura si reperire possumus. |
| 80 | SYC. Ad hoc exemplum est - CHARM. An Chares? an Charmides? SYC. Enim Charmides. |
| 81 | em istic erit. qui istum di perdant. dixi ego iam dudum tibi: |
| 82 | CHARM. Te potius bene dicere aequomst homini amico, quam male. |
| 83 | SYC. Satin inter labra atque dentes latuit vir minimi preti? |
| 84 | CHARM. Ne male loquere apsenti amico. SYC. Quid ergo ille ignavissumus |
| 85 | mihi latitabat? CHARM. Si appellasses, respondisset, nomine. |
| 86 | sed ipse ubi est? SYC. Pol illum reliqui ad Rhadamantem in Cecropia insula. |
| 87 | CHARM. Quis homo est me insipientior, qui ipse, egomet ubi sim, quaeritem? |
| 88 | sed nil disconducit huic rei. quid ais? quid hoc quod te rogo? |
| 89 | quos locos adiisti? SYC. Nimium mirimodis mirabiles. |
| 90 | CHARM. Lubet audire, nisi molestumst. SYC. Quin discupio dicere. |
| 91 | omnium primum in Pontum advecti ad Arabiam terram sumus. |
| 92 | CHARM. Eho an etiam Arabiast in Ponto? SYC. Est: non illa ubi tus gignitur, |
| 93 | sed ubi apsinthium fit atque cunila gallinacea. |
| 94 | CHARM. Nimium graphicum hunc nugatorem. sed ego sum insipientior, |
| 95 | qui egomet unde redeam hunc rogitem, quae ego sciam atque hic nesciat; |
| 96 | nisi quia lubet experiri, quo evasurust denique. |
| 97 | sed quid ais? quo inde isti porro? SYC. Si animum advortes, eloquar. |
| 98 | ad caput amnis, quod de caelo exoritur sub solio Iovis. |
| 99 | CHARM. Sub solio Iovis? SYC. Ita dico. CHARM. E caelo? SYC. Atque <e> medio quidem. |
| 100 | CHARM. Eho an etiam in caelum escendisti? SYC. Immo horiola advecti sumus, |
| 101 | usque aqua advorsa per amnem. CHARM. Eho an tu etiam vidisti Iovem? |
| 102 | SYC. Alii di isse ad villam aiebant servis depromptum cibum. |
| 103 | deinde porro - CHARM. Deinde porro nolo quicquam praedices. |
| 104 | SYC. <Sed - CHA. Abe>o hercle, si es molestus. nam pudicum neminem, |
| 105 | Pax, referre oportet, qui aps terra ad caelum pervenerit. |
| 106 | SYC. Faciam ita ut te velle video. sed monstra hosce homines mihi, |
| 107 | quos ego quaero, quibus me oportet has deferre epistulas. |
| 108 | CHARM. Quid ais? tu nunc si forte eumpse Charmidem conspexeris, |
| 109 | illum quem tibi istas dedisse commemoras epistulas, |
| 110 | norisne hominem? SYC. Ne tu me edepol arbitrare belvam, |
| 111 | qui quidem non novisse possim quicum aetatem exegerim. |
| 112 | an ille tam esset stultus, qui mihi mille nummum crederet |
| 113 | Philippum, quod me aurum deferre iussit ad gnatum suom |
| 114 | atque ad amicum Calliclem, quoi rem aibat mandasse hic suam? |
| 115 | mihi concrederet, nisi me ille et ego illum nossem approbe? |
| 116 | CHARM. Enim vero ego nunc sycophantae huic sycophantari volo, |
| 117 | si hunc possum illo mille nummum Philippum circumducere, |
| 118 | quod sibi me dedisse dixit, quem ego qui sit homo nescio |
| 119 | neque oculis ante hunc diem umquam vidi. eine aurum crederem, |
| 120 | quoi, si capitis res sit, nummum numquam credam plumbeum? |
| 121 | adgrediundust hic homo mi astu. heus, Pax, te tribus verbis volo. |
| 122 | SYC. Vel trecentis. CHARM. Haben tu id aurum quod accepisti a Charmide? |
| 123 | SYC. Atque etiam Philippum, numeratum illius in mensa manu, |
| 124 | mille nummum. CHARM. Nempe ab ipso id accepisti Charmide? |
| 125 | SYC. Mirum quin ab avo eius aut proavo acciperem, qui sunt mortui. |
| 126 | CHARM. Adulescens, cedo dum istuc aurum mi. SYC. Quod ego aurum dem tibi? |
| 127 | CHARM. Quod a me te accepisse fassus. SYC. Aps te accepisse? CHARM. Ita loquor. |
| 128 | SYC. Quis tu homo es? CHARM. Qui mille nummum tibi dedi ego sum Charmides. |
| 129 | SYC. Neque edepol tu is es neque hodie is umquam eris, auro huic quidem. |
| 130 | abi sis, nugator: nugari nugatori postulas. |
| 131 | CHARM. Charmides ego sum. SYC. Nequiquam hercle es, nam nihil auri fero. |
| 132 | nimis argute obrepsisti in eapse occasiuncula: |
| 133 | postquam ego me aurum ferre dixi, post tu factus Charmides; |
| 134 | prius tu non eras, quam auri feci mentionem. nihil agis; |
| 135 | proin tu te, itidem ut charmidatus es, rursum recharmida. |
| 136 | CHARM. Quis ego sum igitur, siquidem is non sum qui sum? SYC. Quid id ad |
| 137 | me attinet? dum ille ne sis quem ego esse nolo, sis mea causa qui lubet. |
| 138 | prius non is eras qui eras: nunc is factus qui tum non eras. |
| 139 | CHARM. Age si quid agis. SYC. Quid ego agam? CHARM. Aurum redde. SYC. Dormitas, senex. |
| 140 | CHARM. Fassus Charmidem dedisse aurum tibi. SYC. Scriptum quidem. |
| 141 | CHARM. Properas an non properas ire actutum ab his regionibus, |
| 142 | dormitator, prius quam ego hic te iubeo mulcari male? |
| 143 | SYC. Quam ob rem? CHARM. Quia illum quem ementitus es, ego sum ipsus Charmides, |
| 144 | quem tibi epistulas dedisse aiebas. SYC. Eho, quaeso, an tu is es? |
| 145 | CHARM. Is enim vero sum. SYC. Ain tu tandem? is ipsusne es? CHARM. Aio. SYC. Ipsus es? |
| 146 | CHARM. Ipsus, inquam, Charmides sum. SYC. Ergo ipsusne es? CHARM. Ipsissimus. |
| 147 | abin hinc ab oculis? SYC. Enim vero serio, quoniam advenis - |
| 148 | vapulabis meo arbitratu et novorum aedilium. |
| 149 | CHARM. At etiam maledicis? SYC. Immo, salvos quandoquidem advenis - |
| 150 | di te perdant, si te flocci facio an periisses prius. |
| 151 | ego ob hanc operam argentum accepi, te macto infortunio: |
| 152 | ceterum qui sis, qui non sis, floccum non interduim. |
| 153 | ibo, ad illum renuntiabo qui mihi tris nummos dedit, |
| 154 | ut sciat se perdidisse. ego abeo. male vive et vale. |
| 155 | qui te di omnes advenientem peregre perdant, Charmides. - |
| 156 | CHARM. Postquam illic hinc abiit, post loquendi libere |
| 157 | videtur tempus venisse atque occasio. |
| 158 | iam dudum meum ille pectus pnngit aculeus, |
| 159 | quid illi negoti fuerit ante aedis meas. |
| 160 | nam epistula illa mihi concenturiat metum |
| 161 | in corde et illud mille nummum quam rem agat. |
| 162 | numquam edepol temere tinnit tintinnabulum: |
| 163 | nisi qui illud tractat aut movet, mutumst, tacet. |
| 164 | sed quis hic est, qui huc in plateam cursuram incipit? |
| 165 | lubet observare quid agat: huc concessero. |