Sermo VI SHOW LINKS TO MANUSCRIPTS
| 1 | Non quia, Maecenas, Lydorum quidquid Etruscos |
| 2 | incoluit finis, nemo generosior est te, |
| 3 | nec quod avus tibi maternus fuit atque paternus |
| 4 | olim qui magnis legionibus imperitarent, |
| 5 | ut plerique solent, naso suspendis adunco |
| 6 | ignotos, ut me libertino patre natum. |
| 7 | cum referre negas, quali sit quisque parente |
| 8 | natus, dum ingenuus, persuades hoc tibi vere, |
| 9 | ante potestatem Tulli atque ignobile regnum |
| 10 | multos saepe viros nullis maioribus ortos |
| 11 | et vixisse probos amplis et honoribus auctos; |
| 12 | contra Laevinum, Valeri genus, unde Superbus |
| 13 | Tarquinius regno pulsus fugit, unius assis |
| 14 | non umquam pretio pluris licuisse, notante |
| 15 | iudice quo nosti, populo, qui stultus honores |
| 16 | saepe dat indignis et famae servit ineptus, |
| 17 | qui stupet in titulis et imaginibus. quid oportet |
| 18 | nos facere a volgo longe longeque remotos? |
| 19 | namque esto: populus Laevino mallet honorem |
| 20 | quam Decio mandare novo censorque moveret |
| 21 | Appius, ingenuo si non essem patre natus: |
| 22 | vel merito, quoniam in propria non pelle quiessem. |
| 23 | sed fulgente trahit constrictos Gloria curru |
| 24 | non minus ignotos generosis. quo tibi, Tilli, |
| 25 | sumere depositum clavom fierique tribuno? |
| 26 | invidia adcrevit, privato quae minor esset. |
| 27 | nam ut quisque insanus nigris medium impediit crus |
| 28 | pellibus et latum demisit pectore clavom, |
| 29 | audit continuo 'quis homo hic est? quo patre natus?' |
| 30 | ut siqui aegrotet quo morbo Barrus, haberi |
| 31 | et cupiat formosus, eat quacumque, puellis |
| 32 | iniciat curam quaerendi singula, quali |
| 33 | sit facie, sura, quali pede, dente, capillo: |
| 34 | sic qui promittit civis, urbem sibi curae, |
| 35 | imperium fore et Italiam, delubra deorum, |
| 36 | quo patre sit natus, num ignota matre inhonestus, |
| 37 | omnis mortalis curare et quaerere cogit. |
| 38 | 'tune, Syri Damae aut Dionysi filius, audes |
| 39 | deicere de saxo civis aut tradere Cadmo?' |
| 40 | 'at Novius collega gradu post me sedet uno; |
| 41 | namque est ille, pater quod erat meus.' 'hoc tibi Paulus |
| 42 | et Messalla videris? at hic, si plostra ducenta |
| 43 | concurrantque foro tria funera magna, sonabit, |
| 44 | cornua quod vincatque tubas: saltem tenet hoc nos.' |
| 45 | nunc ad me redeo libertino patre natum, |
| 46 | quem rodunt omnes libertino patre natum, |
| 47 | nunc, quia sim tibi, Maecenas, convictor, at olim, |
| 48 | quod mihi pareret legio Romana tribuno. |
| 49 | dissimile hoc illi est, quia non, ut forsit honorem |
| 50 | iure mihi invideat quivis, ita te quoque amicum, |
| 51 | praesertim cautum dignos adsumere, prava |
| 52 | ambitione procul. felicem dicere non hoc |
| 53 | me possim, casu quod te sortitus amicum; |
| 54 | nulla etenim mihi te fors obtulit: optimus olim |
| 55 | Vergilius, post hunc Varius dixere, quid essem. |
| 56 | ut veni coram, singultim pauca locutus - |
| 57 | infans namque pudor prohibebat plura profari - |
| 58 | non ego me claro natum patre, non ego circum |
| 59 | me Satureiano vectari rura caballo, |
| 60 | sed quod eram narro. respondes, ut tuus est mos, |
| 61 | pauca; abeo, et revocas nono post mense iubesque |
| 62 | esse in amicorum numero. magnum hoc ego duco, |
| 63 | quod placui tibi, qui turpi secernis honestum |
| 64 | non patre praeclaro, sed vita et pectore puro. |
| 65 | atqui si vitiis mediocribus ac mea paucis |
| 66 | mendosa est natura, alioqui recta, velut si |
| 67 | egregio inspersos reprendas corpore naevos, |
| 68 | si neque avaritiam neque sordes nec mala lustra |
| 69 | obiciet vere quisquam mihi, purus et insons, |
| 70 | ut me collaudem, si et vivo carus amicis, |
| 71 | causa fuit pater his; qui macro pauper agello |
| 72 | noluit in Flavi ludum me mittere, magni |
| 73 | quo pueri magnis e centurionibus orti |
| 74 | laevo suspensi loculos tabulamque lacerto |
| 75 | ibant octonos referentes idibus aeris, |
| 76 | sed puerum est ausus Romam portare docendum |
| 77 | artis quas doceat quivis eques atque senator |
| 78 | semet prognatos. vestem servosque sequentis, |
| 79 | in magno ut populo, siqui vidisset, avita |
| 80 | ex re praeberi sumptus mihi crederet illos. |
| 81 | ipse mihi custos incorruptissimus omnis |
| 82 | circum doctores aderat. quid multa? pudicum, |
| 83 | qui primus virtutis honos, servavit ab omni |
| 84 | non solum facto, verum opprobrio quoque turpi |
| 85 | nec timuit, sibi ne vitio quis verteret, olim |
| 86 | si praeco parvas aut, ut fuit ipse, coactor |
| 87 | mercedes sequerer; neque ego essem questus. at hoc nunc |
| 88 | laus illi debetur et a me gratia maior. |
| 89 | nil me paeniteat sanum patris huius, eoque |
| 90 | non, ut magna dolo factum negat esse suo pars, |
| 91 | quod non ingenuos habeat clarosque parentes, |
| 92 | sic me defendam. longe mea discrepat istis |
| 93 | et vox et ratio. nam si natura iuberet |
| 94 | a certis annis aevum remeare peractum |
| 95 | atque alios legere, ad fastum quoscumque parentes |
| 96 | optaret sibi quisque, meis contentus honestos |
| 97 | fascibus et sellis nollem mihi sumere, demens |
| 98 | iudicio volgi, sanus fortasse tuo, quod |
| 99 | nollem onus haud umquam solitus portare molestum. |
| 100 | nam mihi continuo maior quaerenda foret res |
| 101 | atque salutandi plures, ducendus et unus |
| 102 | et comes alter, uti ne solus rusve peregre<ve> |
| 103 | exirem, plures calones atque caballi |
| 104 | pascendi, ducenda petorrita. nunc mihi curto |
| 105 | ire licet mulo vel si libet usque Tarentum, |
| 106 | mantica cui lumbos onere vlceret atque eques armos. |
| 107 | obiciet nemo sordis mihi, quas tibi, Tilli, |
| 108 | cum Tiburte via praetorem quinque secuntur |
| 109 | te pueri, lasanum portantes oenophorumque. |
| 110 | hoc ego commodius quam tu, praeclare senator, |
| 111 | milibus atque aliis vivo. quacumque libido est, |
| 112 | incedo solus, percontor quanti holus ac far, |
| 113 | fallacem circum vespertinumque pererro |
| 114 | saepe forum, adsisto divinis, inde domum me |
| 115 | ad porri et ciceris refero laganique catinum; |
| 116 | cena ministratur pueris tribus et lapis albus |
| 117 | pocula cum cyatho duo sustinet, adstat echinus |
| 118 | vilis, cum patera guttus, Campana supellex. |
| 119 | deinde eo dormitum, non sollicitus, mihi quod cras |
| 120 | surgendum sit mane, obeundus Marsya, qui se |
| 121 | voltum ferre negat Noviorum posse minoris. |
| 122 | ad quartam iaceo; post hanc vagor aut ego lecto |
| 123 | aut scripto quod me tacitum iuvet unguor olivo, |
| 124 | non quo fraudatis inmundus Natta lucernis. |
| 125 | ast ubi me fessum sol acrior ire lavatum |
| 126 | admonuit, fugio campum lusumque trigonem. |
| 127 | pransus non avide, quantum interpellet inani |
| 128 | ventre diem durare, domesticus otior. haec est |
| 129 | vita solutorum misera ambitione gravique; |
| 130 | his me consolor victurum suavius ac si |
| 131 | quaestor avus pater atque meus patruusque fuisset. |