Sermo I SHOW LINKS TO MANUSCRIPTS
| 1 | Qui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem |
| 2 | seu ratio dederit seu fors obiecerit, illa |
| 3 | contentus vivat, laudet diversa sequentis? |
| 4 | 'o fortunati mercatores' gravis annis |
| 5 | miles ait, multo iam fractus membra labore; |
| 6 | contra mercator navim iactantibus Austris: |
| 7 | 'militia est potior. quid enim? concurritur: horae |
| 8 | momento cita mors venit aut victoria laeta.' |
| 9 | agricolam laudat iuris legumque peritus, |
| 10 | sub galli cantum consultor ubi ostia pulsat; |
| 11 | ille, datis vadibus qui rure extractus in urbem est, |
| 12 | solos felicis viventis clamat in urbe. |
| 13 | cetera de genere hoc - adeo sunt multa - loquacem |
| 14 | delassare valent Fabium. ne te morer, audi, |
| 15 | quo rem deducam. si quis deus 'en ego' dicat |
| 16 | 'iam faciam quod voltis: eris tu, qui modo miles, |
| 17 | mercator; tu, consultus modo, rusticus: hinc vos, |
| 18 | vos hinc mutatis discedite partibus. eia, |
| 19 | quid statis? ' nolint. atqui licet esse beatis. |
| 20 | quid causae est, merito quin illis Iuppiter ambas |
| 21 | iratus buccas inflet neque se fore posthac |
| 22 | tam facilem dicat, votis ut praebeat aurem? |
| 23 | praeterea, ne sic ut qui iocularia ridens |
| 24 | percurram: quamquam ridentem dicere verum |
| 25 | quid vetat? ut pueris olim dant crustula blandi |
| 26 | doctores, elementa velint ut discere prima: |
| 27 | sed tamen amoto quaeramus seria ludo: |
| 28 | ille gravem duro terram qui vertit aratro, |
| 29 | perfidus hic caupo, miles nautaeque, per omne |
| 30 | audaces mare qui currunt, hac mente laborem |
| 31 | sese ferre, senes ut in otia tuta recedant, |
| 32 | aiunt, cum sibi sint congesta cibaria: sicut |
| 33 | parvola - nam exemplo est - magni formica laboris |
| 34 | ore trahit quodcumque potest atque addit acervo |
| 35 | quem struit, haud ignara ac non incauta futuri. |
| 36 | quae, simul inversum contristat Aquarius annum, |
| 37 | non usquam prorepit et illis utitur ante |
| 38 | quaesitis sapiens, cum te neque fervidus aestus |
| 39 | demoveat lucro neque hiems, ignis mare ferrum, |
| 40 | nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter. |
| 41 | quid iuvat inmensum te argenti pondus et auri |
| 42 | furtim defossa timidum deponere terra? |
| 43 | quod, si conminuas, vilem redigatur ad assem? |
| 44 | at ni id fit, quid habet pulcri constructus acervus? |
| 45 | milia frumenti tua triverit area centum: |
| 46 | non tuus hoc capiet venter plus ac meus: ut, si |
| 47 | reticulum panis venalis inter onusto |
| 48 | forte vehas umero, nihilo plus accipias quam |
| 49 | qui nil portarit. vel dic quid referat intra |
| 50 | naturae finis viventi, iugera centum an |
| 51 | mille aret? 'at suave est ex magno tollere acervo.' |
| 52 | dum ex parvo nobis tantundem haurire relinquas, |
| 53 | cur tua plus laudes cumeris granaria nostris? |
| 54 | ut tibi si sit opus liquidi non amplius urna |
| 55 | vel cyatho et dicas 'magno de flumine mallem |
| 56 | quam ex hoc fonticulo tantundem sumere. ' eo fit, |
| 57 | plenior ut siquos delectet copia iusto, |
| 58 | cum ripa simul avolsos ferat Aufidus acer. |
| 59 | at qui tantuli eget quanto est opus, is neque limo |
| 60 | turbatam haurit aquam neque vitam amittit in undis. |
| 61 | at bona pars hominum decepta cupidine falso |
| 62 | 'nil satis est', inquit, 'quia tanti quantum habeas sis': |
| 63 | quid facias illi? iubeas miserum esse, libenter |
| 64 | quatenus id facit: ut quidam memoratur Athenis |
| 65 | sordidus ac dives, populi contemnere voces |
| 66 | sic solitus: 'populus me sibilat, at mihi plaudo |
| 67 | ipse domi, simul ac nummos contemplor in arca.' |
| 68 | Tantalus a labris sitiens fugientia captat |
| 69 | flumina - quid rides? mutato nomine de te |
| 70 | fabula narratur: congestis undique saccis |
| 71 | indormis inhians et tamquam parcere sacris |
| 72 | cogeris aut pictis tamquam gaudere tabellis. |
| 73 | nescis, quo valeat nummus, quem praebeat usum? |
| 74 | panis ematur, holus, vini sextarius, adde |
| 75 | quis humana sibi doleat natura negatis. |
| 76 | an vigilare metu exanimem, noctesque diesque |
| 77 | formidare malos fures, incendia, servos, |
| 78 | ne te conpilent fugientes, hoc iuvat? horum |
| 79 | semper ego optarim pauperrimus esse bonorum. |
| 80 | at si condoluit temptatum frigore corpus |
| 81 | aut alius casus lecto te adflixit, habes qui |
| 82 | adsideat, fomenta paret, medicum roget, ut te |
| 83 | suscitet ac reddat gnatis carisque propinquis? |
| 84 | non uxor salvum te volt, non filius; omnes |
| 85 | vicini oderunt, noti, pueri atque puellae. |
| 86 | miraris, cum tu argento post omnia ponas, |
| 87 | si nemo praestet, quem non merearis, amorem? |
| 88 | an si cognatos, nullo natura labore |
| 89 | quos tibi dat, retinere velis servareque amicos, |
| 90 | infelix operam perdas, ut siquis asellum |
| 91 | in campo doceat parentem currere frenis? |
| 92 | denique sit finis quaerendi, cumque habeas plus, |
| 93 | pauperiem metuas minus et finire laborem |
| 94 | incipias, parto quod avebas, ne facias quod |
| 95 | Ummidius quidam; non longa est fabula: dives |
| 96 | ut metiretur nummos, ita sordidus, ut se |
| 97 | non umquam servo melius vestiret, ad usque |
| 98 | supremum tempus, ne se penuria victus |
| 99 | opprimeret, metuebat. at hunc liberta securi |
| 100 | divisit medium, fortissima Tyndaridarum. |
| 101 | 'quid mi igitur suades? ut vivam Naevius aut sic |
| 102 | ut Nomentanus? ' pergis pugnantia secum |
| 103 | frontibus adversis conponere: non ego avarum |
| 104 | cum veto te, fieri vappam iubeo ac nebulonem: |
| 105 | est inter Tanain quiddam socerumque Viselli: |
| 106 | est modus in rebus, sunt certi denique fines, |
| 107 | quos ultra citraque nequit consistere rectum. |
| 108 | illuc, unde abii, redeo, qui nemo, ut avarus, |
| 109 | se probet ac potius laudet diversa sequentis, |
| 110 | quodque aliena capella gerat distentius uber, |
| 111 | tabescat neque se maiori pauperiorum |
| 112 | turbae conparet, hunc atque hunc superare laboret. |
| 113 | sic festinanti semper locupletior obstat, |
| 114 | ut, cum carceribus missos rapit ungula currus, |
| 115 | instat equis auriga suos vincentibus, illum |
| 116 | praeteritum temnens extremos inter euntem. |
| 117 | inde fit, ut raro, qui se vixisse beatum |
| 118 | dicat et exacto contentus tempore vita |
| 119 | cedat uti conviva satur, reperire queamus. |
| 120 | iam satis est. ne me Crispini scrinia lippi |
| 121 | conpilasse putes, verbum non amplius addam. |