monumenta.ch > Caffarus > Cafari Annales ann. mxcix-mclxiii


Cafari Annales ann. mxcix-mclxiii SHOW LINKS TO MANUSCRIPTS SHOW TRANSLATION LINKS

1  Quicumque sua utilitate uel aliena preteritorum annorum a tempore stoli Cesarie usque nunc noticiam habere uoluerit, hoc scriptum a memoria Cafari inuentum legat, et lecto ueritatem cognoscat. 2  Cafarus namque, quoniam a tempore predicti stoli usque nunc partem consulatuum Ianuensis ciuitatis rexit et habuit, et alios consules qui infra predictum terminum fuerunt uidit et agnouit, corde et animo meditando, nomina io eorum et tempora et uarietates consulatuum et compagniarum et uictorias, et mutationes monetarum in eodem consulatu factas sicut subtus legitur, per semet ipsum dictauit et consulibus qui tunc temporis Tanclerio et Rubaldo Besaza Ansaldo Spinola in Consilio pieno scriptum istud ostendit. 3  consules uero, audito Consilio consiliatorum, palam coram consiliatoribus, W[llielmo] de Columba publico scribano preceperunt, ut librum a Cafaro compositum et notatum scriberet et in comuni cartulario poneret, ut deinceps cuncto tempore futuris hominibus Ianuensis [ciuitatis] uictorie cognoscantur quando iuerunt. 4  M C quando redierunt. 5  millesimo C. I. Ianua tuta quidem fuit ilio consule pridem, Urbs ea que mouit quod sic ex ordine nouit; Nomen ei Cafarus, presens quem signat imago; Viuat in eternum cuius generosa propago Tempore enim stoli Cesarie, paulo ante, in ciuitate Ianuensium compagna trium annorum et sex consulum incepta fuit. 6  nomina quorum sunt hec: Amicus Bruscus, Maurus de Platealonga, Guido de Rustico de Rizo, Paganus de Volta, Ansaldus de Brasile, Bonusmatus de Medolico, qui omnes fuerunt consules de comuni et de placitis de predictis tribus annis. 7  anno uno et dimidio transacto, galee xxvi et naues vi in kalendis augusti a Ianuensi urbe recedentes, Iherosolimam perrexerunt, et ad portum Laudicie cum exercitu uenerunt, ibique per hiemem totam steterunt; et orientales partes Iherosolimitano rege et Antioceno principe carentes inuenerunt; et predictas partes tamdiu in tutela et guardia tenuerunt, donec regem in Iherosolimam et principem in Antiochiam, ordinatione legati Romane curie et prece eorum, taliter posuerunt. 8  statim namque cum legato Romane curie consilium fecerunt, et nuntios ad Balduinum in Ragas et ad Tanclerium in Tabariam, ut uenirent, miserunt. 9  et Tanclerius sine mora uenit, et in ordinatione legati et Ianuensium principatum Antiochie suscepit. 10  postea uero Balduinus cum militibus cc et peditibus ccc ad colloquium cum Ianuensibus ad portum Laudicie uenit, ibique a legato et a Ianuensibus monitus et precatus ut regnum Iherusolime acciperet, ita promisit et dixit: si auxilium uestrum in hac estate michi dare promiseritis, ad duas scilicet > capiendas ciuitates Sarracenorum quas uoluero, ad capiendum regnum ad presens ire promittam . 11  Ianuenses statim quod rex petierat procul dubio facere promiserunt. 12  ilico Balduinus regnum accipere promisit, et dixit: ego pro fiducia Dei et uestra ad capiendum regnum iter incipiam . 13  et post tres dies cum predictis militibus et peditibus iter incepit. 14  postquam uero ad districtum Baruti appropinquasset, tribus milibus Turcorum militum supra districtum stantibus obuiauit. 15  Baldoinus namque cum cognouisset quod districtum transire non posset, armatus equum ascendit io et finxit se retro redire. 16  Turcorum autem multitudo statim discrictum descendit, et in planiciem uenit. 17  Baldoinus enim, postquam Turcos in campestri loco esse cognouit, faciem et arma cum omnibus suis militibus contra inimicos Dei uiriliter uoluit. 18  Turcorum autem milites, cum uiderunt B[aldoinum] tam ferociter uenire, uoluentes terga arma dimiserunt, et cum equis ad districtum fugere ceperunt. 19  at quidem miles Dei Baldoinus, sequendo eos et interficiendo, antequam ad districtum uenirent, mortuos fere omnes in campestri loco dimisit, arma et equos et omnia que secum portabant habuit, et militibus suis et peditibus partem, secundum more bellatorum, dedit et distribuit, et ad Iherusalem cum predicto triumpho iuit, ibique a patriarcha Damberto et ab omnibus Iherusalem habitantibus cum gaudio receptus est; et in regali cathedra positus, regni coronam accepit, et deinceps regnimi per annos xvii uiriliter rexit et habuit. 20  Ianuenses uero, donec in ciuitate Laudicie per hiemem steterunt, multa loca Sarracenorum et castra circa illas partes destruxerunt; et quadragesima ueniente, cum galeis et nauibus et toto exercitu inde recesserunt, et iusta maritimas ciuitates, que tunc temporis Sarracenorum erant, usque ad ciuitatem Caiphas iuerunt, et multos Sarracenos de predictis ciuitatibus interfecerunt; ibique in plagia Caifas galeas pro ira maris extraxerunt. 21  et cum ibi morabantur, exercitus Babilonie quadraginta galearum, nocte una, iuxta ciuitatem Caifas cum magna tempestate maris usque ad portum Acharontis uelociter perrexit. 22  Ianuenses tamen partem de galeis statim in illa nocte posuerunt in mari, et sequendo eum, pro tempestate ad inuicem separati fuerunt; et summo mane, die Dominico ramis palmarum officia Dei cum deuotione celebrauerunt, et die Lune cum omnibus galeis uersus Iopen ire ceperunt. 23  cum autem Ioppen appropinquassent, ecce rex Baldoinus, cum duabus sagitteis et cum tubis et uexillis multis, longe a ciuitate per miliarium lanuensibus obuiam uenit, salutando et gratias referendo de hoc quod ad seruitium Dei et regni Iherusalem uenire, uti promiserant, non prolatauerant. 24  et sic Ianuenses cum rege ad Ioppen uenientes, galeas omnes sine mora in terra posuerunt; et die Mercurii sancti cum rege Baldoino ad Iherusalem perrexerunt, ibique, Sabato sancto ueniente ad sepulchrum Domini iuerunt, et ieiunantes per diem et per noctem, lumen Christi spectantes ut ueniret. 25  et die illa et nocte non uenit; et sic in ecclesia sepulchri sine rumine stantes, sepe et sepe omnes una uoce clamabant: kyrrie eleyson, kyrrie eleyson . 26  et mane ueniente, in die resurrectionis Domini, patriarcha Daimbertus, una cum Mauritio Portuensi episcopo et Romane curie legato, sermonem supra populum taliter fecit et dixit: fratres, audite, si placet, uideo uos mestos de hoc, quod Dominus non misit lumen de celo solito more; unde dolendum non est, immo letandum, quia Deus non facit miracula propter fideles, sed propter infideles et donec ciuitas ista sancta in potestate infidelium erat, bonum et equum fuit, ut Deus, miracula fadendo, incredulos ad fidem reduceret. 27  nunc ergo, io quoniam in potestate fidelium est, miracula non sunt necessaria, at quia inter uos multos fidei Christiane inbecilles et incredulos esse credimus, Deum precemur, ut pro incredulitate infidelium, sicuti solitus fuit, lumen ostendat. 28  quare ad templum Domini omnes cum deuotione pergamus, ibique, si Dominus noster tardius exaudierit nos, tamdiu preces precibus iungamus, donec quod petimus impetremus. 29  scitote, fratres, quoniam Deus tale donum seruo suo Salomoni, postquam templum Domini completai, hoc modo promisit: «quicumque ad introitum templi aliquod spiritale donum mundo corde petierit Deus hoc sibi dare promisit » . 30  sermone namque completo, patriarcha simul cum Romane curie legato et cum rege Baldoino, ceterisque Christianis sequentibus eos, discalciatis pedibus cum magna deuotione ad templum Domini perrexerunt, et ad introitum templi omnes multis precibus et orationibus Deum humiliter deprecati fuerunt, ut lumen, quod tempore infidelium quondam in unoquoque anno ad sepulchrum uenire solebat, nunc per misericordiam suam illud idem fidelibus suis hodie in die resurrectionis sue ostenderet. 31  oratione enim in templum facta, ad sepulchrum Domini cum deuotione redierunt; et statim patriarcha cum legato Romane curie in domusculam sepulchri per tres uices introiuit, et in tenia uice in una de lampadibus sepulchri lumen uenit. 32  et sic omnes letati, te Deum laudamus omnes una uoce cecinerunt, et missam dominicam audierunt; et post missam ad refocillanda corpora omnes ad ospitium perrexerunt. 33  iterum namque in circuitu ecclesie, de foris sepulcri, in una de lampadibus lumen coram multis uidentibus ardere incepit. 34  cum uero tanti miraculi uox per ciuitatem sonuit, omnes uelociter ad sepulchrum to cucurrerunt, ibique unusquisque sursum aspiciens lampades, que de foris in circulo ecclesie erant, una post alteram io uicissim taliter accendebantur, ut fumus quidem igneus per aquam et oleum usque ad stopinum ascendebat, et tribus fauillis stopino percusso ardere incipiebat. 35  et sic in die resurrectionis, post nonam, palam coram omnibus in lampadibus xvi lumen, ut dictum est, taliter uenit. 36  et Cafarus, qui hec scribere fecit, interfuit et uidit, et inde testimonium reddidit, et procul dubio ita uerum esse affirmat Ianuenses uero in ebdomada ferialium ad flumen Iordanis iuerunt, et postea cum rege ad Iopem redierunt, ibique consilium fecerunt; et ad Azotum inde perrexerunt, et eum, bellando per dies tres, ceperunt. 37  et postea mense madii ad Cesariam perrexerunt, et statim galeas in terra extraxerunt, et iardinos omnes usque ad muros ciuitatis destruxerunt, et castella et machina facere ceperunt. 38  interim uero Saraceni duo de ciuitate exierunt, et cum patriarcha et Romane curie legato taliter locuti iuerunt: domini, uos qui estis magistri et doctores Christiane legis, quare precipitis vestralibus ut nos interficiant et terram nostrani tollant, cum in lege uestra scriptum sii ut aliquis non interficiat aliquem formam Dei uestri habentem, uel rem suam tollat? et si uerum est, quod in lege uestra scriptum sii hoc, et nos formam Dei uestri habemus, ergo contra legem facitis. 39  quibus, cum hec et multa alia dixissent, patriarcha talem responsionem fecit: rend="italics">uerum est quod in lege nostra scriptum est aliena non rapere et hominem non interficere, quod facere uel precipere nolumus. 40  ciuitas namque ista uestra non est, sed beati Vetri fuit et esse debet, quem parentes uestri ui a ciuitate ista deiecerunt, et si nos, qui uicarii beati Vetri sumus, terram suam recuperare uolumus, igitur uestra rapere nolumus. 41  de interfectione autem sic respondimus: interficiendus ille quidem per uindictam est, qui legi Dei contrarius est et legem suam destruere pugnat; si interfectus est, legi Dei contrarium non est; quia Deus: « michi uindictam et ego retribuam; percutiam, et ego sanabo, et non est qui de manu mea possit eruere ». 42  ideoque petimus, ut terram beati Vetri nobis reddatis, et dimittemus uos incolumes cum personis et rebus uestris recedere, quod si non feceritis Dominus percuiiet uos suo gladio, et iuste interfecti eritis. 43  quapropter ite, et maioribus uestris quod audistis renuntiate. 44  et statim recesserunt, et miro domino bellatorum et archadio domino mercatorum, omnia, sicut audierant per ordinem narrauerunt. 45  archadius quidem ciuitatem reddere concederei uoluit. 46  mir uero dixit: ciuitatem non reddam, sedenses nostre cum ensibus Ianuensium probentur; et, Macometo auxiliante, cum dedecore illorum a ciuitate recedere faciemus. 47  Sarracenorum autem superbia Christianis cognita, statim patriarcha consulibus dixit: facite parlamentum. 48  et fecerunt. 49  et in parlamento patriarcha sermonem super populum fecit: fratres, quoniam pro seruitio Dei et sanctissimi sepulchri ad has partes uenistis, bonum et equum est, ut preceptis ac mandatis Dei et suorum fidelium fideliter obediatis. 50  mandat enim Deus et precipit uobis per me ut summo mane die Veneris, die passionis sue, in qua pro redemptione uestra mortem suscepit temporalem, ut corpus et sanguinem Domini suscipiatis, et sine castellis et machinis, cum scalis galearum tantum, muros ciuitatis ascendere incipiatis. 51  quod si feceritis, et uirtuie Dei et non uestra ciuitatem habere putaueritis, prophetizo uobis quod Deus dabit ciuitatem, uiros et mulieres et peccuniam, et omnia que intus sunt, ante horam sextam in potestate uestra. 52  sermone completo, omnes una uoce clamauerunt: fiat, fiat, post hec uero W[illielmus] Caputmalli, consul exercitus Ianuensium, surrexit et dixit: o ciues et bellatores Dei, precepia Dei que per patriarcham modo audistis, compiere ne pigritemini. 53  quare precipimus uobis, sub debito sacramenti, ut mane post missam, confessione facta et corpore et sanguine Domini suscepto, sine castellis et machinis, cum scalis galearum tantum, ad murum ciuitatis, me precedente sequendo, sine mora tendatis. 54  ego enim, Deo concedente, murum ascendere prius incipiam, et cum me ascendentem uidebitis, illud idem facere non tardetis. 55  mane autem facto, omnia predicta precepta uiriliter facere inceperunt; omnibus namque scalis ad murum positis, W[illielmus] Caputmallii consul, cum lorica et galea et ense tantum, multis eum sequentibus, per scalam usque ad summitatem muri ascendendo, solus in muro remansit. 56  et scala fracta, omnes eum sequentes in terra ceciderunt. 57  ciuitas enim per medium murata erat, et Sarraceni omnes ad medium murum fugiebant, et intus se recolligebant. 58  consul uero, postquam de sequentibus eum neminem uidit, Deum deprecari cepit ut melius consilium sibi ostenderet. 59  ilico nempe sine mora turrem quandam ascendere cepit; et cum ascendisset, Sarracenus quidam de turre descendens supra eum se proiecit, et brachiis fortiter consulem stringit, et consul eum; et sic ad inuicem uoluendo, Sarracenus dixit: dimitte me et bonum erit tibi, quia cicius et securius turrim ascendere poteris. 60  et statim eum dimisit, et uelociter sursum ascendit. 61  cum autem in summitate turris fiat, circuientibus ciuitatem signum cum ense fecit, et alta uoce dixit: ascendite, ascendite, et ciuitatem uelociter capescite. 62  ilico namque omnes unanimiter super murum ascenderunt, et Sarracenos ad murum medium fugientes sequendo eos interfecerunt multos. 63  alii uero Sarraceni, postquam infra alium murum ciuitatis recollecti fuerunt, Macometum uocando in eorum auxilio, ne ciuitatem introirent, ensibus et telis Christianis resistere ceperunt. 64  Ianuenses autem in humeris dextris crucem portantes, et per arborem unam palme pronam supra murum ciuitatis io ascendendo, et Christum in eorum aminiculo uocando, enses suos Sarracenorum ensibus ad presens iunxerunt. 65  Sarraceni namque ilico enses et alia arma dimiserunt, et ad muschetam eorum fugere inceperunt. 66  Ianuenses uero, antequam Sarraceni ad muschetam uenissent, omnes bellatores per muros et per ciuitatem et per angulos mortuos dimiserunt, et ad muschetam omnes Christiani cum patriarcha absque mora uenerunt; et mille ex mercatoribus diuitibus, qui sursum in turrem muschete ascenderant contra patriarcham clamare ceperunt: domine, domine, da nobis fidutiam ne moriamur, quia Christi Dei uestri formam habemus, et omnia que habemus uobis dabimus. 67  patriarcha quidem licentiam dandi fidutiam Ianuensibus petiuit. 68  Ianuenses autem licentiam patriarce dederunt. 69  et data licentia, statim per ciuitatem iuerunt, capiendo uiros et mulieres et peccuniam magnam, et omnia que intus erant in potestate habuerunt; et omnia huius diei incepta usque ad horam sextam, sicuti Daimbertus patriarcha Ianuensibus nuntiauerat, Deo opitulante, peracta fuerunt. 70  preterea, paucis diebus transactis, Mauricius, Portuensis episcopus et Romane curie legatus, plures ecclesias in predicta ciuitate consecrauit, maiorem scilicet, ubi muscheta erat, in honorem beati Petri, et ubi modo est episcopalis sedes, aliam in honorem beati Laurentii; in quibus ecclesiis et in ciuitate tota nomen Ihesu Christi adoratur et colitur, et diabolicum nomen Machometi inde expulsum est et non adoratur. 71  Postea uero Ianuenses cum galeis et toto exercitu iuxta Sulinum in plagia sancti Parlerii uenerunt, et campum fecerunt, et de peccunia campi decimaci et quintum galearum primuin extraxerunt. 72  aliud uero, quod remansit, inter uiros octo milia diuiserunt, et unicuique per partem solidos xl vili de pictauinis et libras ii piperis dederunt, preter honorem consulum et naucleriorum et meliorum uirorum, quod magnum fuit. 73  at polo stea in uigilia sancti Iacobi apostoli iter cum galeis ueniendi Ianuam inceperunt; et mense octubris cum triumpho et gloria redierunt . 74  millesimo c.i. 75  in primo exercitu Francorum uersus Antiochiam mxcvii in exercitu Affrice mlxxxviii in primo exercitu Tortuose mxciii et quando ciuitas Iherusalem capta fuit mxcviiii. 76  Proximis uero kalendis febroarii uenientibus, compagnia iiii annorum et quatuor consulum incepta fuit. 77  primo anno istius consulatus moneta denariorum papiensium ueterum finem habuit, et alia incepta noue monete brunitorum fuit. 78  et fuerunt consules de comuni et de placitis per predictos iii annos, nomina quorum: W[illielmus] Embriacus, Guido de Rustico de Rizo, Ido de Carmadino, Guido Spinola, et tempore quorum galee xl Ianuensium Iherosolimam perrexerunt, et Acharon et Gibellum minorem preliando ceperunt multeque alie uictorie Ianuensi urbi euenerunt. 79  primo anno huius compagnie, anni Domini, mcii Tortosa de Suria capta fuit secundo anno mciii tercio anno mciiii quarto anno mcv. 80  Expletis predictis iiii annis, incepta fuit alia compagnia similiter quatuor annorum et quatuor consulum, qui consulatum per istos quatuor annos de comuni et de placitis tenuerunt. 81  consules uero fuerunt isti: Mauro de Platealonga, Iterius, W[illielmus] Malabitus, Oto, Fornarius. 82  tempore quorum galee. 83  lx de Ianua Iherosolimam perrexerunt, et Tripolini descenderunt cum castellis et machinis multis, ciuitatem et Gibellum maiorem absque prelio habuerunt et ceperunt, et ecclesias consecrare et nomen Ihesu Christi laudare et inuocare fecerunt. 84  et primo anno predicte compagnie Boiamundus duxit uxorem suam de Francia in Ianuam, et Puliam deportauit, ibique filium genuit nomine Boiamontem, qui post mortem patris Antiochiam tenuit, et filiam genuit, et post mortem suam Antiochiam ei dimisit. 85  primo anno predicte compagnie anni Domini mcvi secundo anno mcvii tertio anno mcviii, quarto anno mcviiii. 86  Expleta namque predicta compagnia, incepta fuit alia quatuor annorum et quatuor consulum, nomina quorum W[illielmus] Bufeira maior, Guido de Rustico de Rizo, Gandulfus Rufus, et Gido Spinola, qui per istos iiii annos consulatum de comuni et de placitis tenuerunt, tempore quorum Baruti et Mamistra Ianuenses ceperunt, et fuerunt galee . 87  xxii. et hoc fuit primo anno predicte compagnie, et erant anni Domini mcx adhuc uero in prefata compagnia castra Lauanie, Pedenzuca et cetera, domini eorum Ianuensibus resistebant: uicta, comuni Ianue in perpetuo tradita fuerunt, preterea predicti consules ad honorem ciuitatis Ianue castrum Portus Veneris edificare fecerunt; et hoc fuit extremo anno predicte compagnie, in quo anni Domini currebant mcxiii primo anno prefate compagnie anni Domini mcx secundo mcxi tercio mcxii quarto mcxiii. 88  Postea alia compagna incepta fuit similiter iiii Annorum et quatuor consulum nomina eorum: Oglerius Capra, Lanbertus Guezo, Lanfrancus Roza, Obertus Malus aucellus; quia omnes per istos quatuor annos consulatum de comuni et de placitis tenuerunt. 89  primo anno istius compagnie anni Domini mcxiiii secundo anno mcxv, tercio anno mcxvi, quarto anno mcxvii, in secundo anno predicti consulatus denarii bruni prioris noue monete mense octubris finem habuerunt, et alia moneta minorum brunitorum incepta fuit. 90  Prefata compagnia peracta, incepta fuit alia iiii annorum; et fuerunt consules iiii electi per duos annos, et alii quatuor per alios duos, duobus uero primis annis consules fuerunt Odo de Garaldo, Iterius, Ido de Carmadino, Oto Fornarius de aliis uero duobus annis sequentibus consules fuerunt Opizo Muszo, Gandulfus Rufus, Lanfrancus Roza et Guido Spinola, quia omnes prenominati fuerunt consules de comuni et de placitis et in primo anno predicte compagnie, scilicet in consulatu Otonis de Garaldo, Iterii, Idonis de Carmadino, Otonis Fornarii, sacrata fuit ecclesia beati Laurentii a domino Gerasio papa, mense octubris anni Domini mcxviii, secundo anno prefate compagnie et prenominatorum consulum incepta fuit guerra Pisanorum; et capti fuerunt Pisani in Gaulo, cum magna pecunia, a galeis xvi Ianuensium, mense madii mcxviiii. 91  Et in primo anno supra scripti consulatus, scilicet Opizonis Mussi et sotiorum eius, qui annus fuit primus de consulatu et tercius de compagna, Ianuenses cum magno exercitu ad Portum Pisanum tenderunt, scilicet cum galeis octuaginta, cum gatis xxxv et cum gulabis xxviii et cum nauibus magnis iiii portantibus machina ac omnia instrumenta que ad bella sunt necessaria, necnon uiginti duo milia uirorum bellatorum, militum ac peditum, inter quos bellatores quinque milia cum loricis et galeis ferreis ut nix albis induti erant, taliter terruerunt exercitum Pisanorum iuxta terram manentem, quod Pisani eiusdem exercitus mense septembris, in festiuitate sancti Cornelii et Cipriani et exaltatione sancte Crucis, de lite Corsice pacem in uoluntate Ianuensium iurauerunt, et partes galearum stoli ab aliis separantes Pisas perrexerunt, et Ianuenses in carcere captos inde carcere extraxerunt et Ianuam cum galeis eos deduxerunt, anni Domini mcxx secundo uero anno prefati consulatus Opizonis Mussi et sotiorum eius, Ianuenses cum magno exercitu militum ac peditum Iugum transierunt, Flaconemque et Clapinum ac Mundascum et Petram Becariam preliando ceperunt, et castrum Vultabii cum introitu eius per libras quadringentas emerunt ab Alberto marcinone de Gaui, anni Domini mcxxi huius anni consulatus consulumque nomina, et qui de comuni et de placitis consules fuere, et quomodo per diuersa tempora placita tenuerunt, et que prospera in unoquoque anno contigerunt, per hoc scriptum ueritas cognoscatur. 92  Primo anno unius consulatus fuerunt consules Primus de Castro, Caffarus, Oto de Mari, W[illielmus] Iudex de Drubecco, et consulatum de comuni et de placitis tenuerunt; et prospera multa ipso anno, guerriando Pisanos, Ianuensibus acciderunt in partibus namque Pisanorum, Ianuenses Pisanos multos preliando ceperunt, et eos Ianua ultra mille captiuando eos in carcerem posuerunt, et duas galeas cum aliis duabus uiriliter debellando uincerunt, et galeas et uiros uinctos uulneratosque et peccuniam Ianuam detulerunt in quibus galeis Ianuensium fuerunt Gandulfus de Mazo et Rubaldus Naplonus et Bonus uasallus Census, W[illielmus] Rufus de Curia et multi alii uiri prudentissimi, clauarii scribanique, cancellarius, pro utilitate rei publice, in hoc consulatu primitus ordinati fuerunt. 93  et ignis sancti Ambrosii in isto consulatu fuit, anni Domini mcxxii. 94  Secundo uero anno consulatuum unius anni, fuerunt consules Olgerius Capra, W[illielmus] de Mauro, Iterius, W[illielmus] de Volta, et in isto anno Calixtus papa, Rome in Lateranensi ecclesia sancti Iohannis, sinodum fecit, et Ianuenses et Pisanos ad sinodum propter discordiam eorum uocauit, ibique pluribus diebus lite Corsice consecrationis a cardinalibus et ab episcopis et archiepiscopis diu inter eos rationata et non concordata; tandem dominus papa, postquam uidit cardinales et episcopos discordare, litis huius consecrationis iudices, inde qui litem iuste diffinirent, posuit duodecima archiepiscopos et duodecima episcopos, nomina quorum in priuilegio Ianuensium scripta sunt, qui ab aliis separantes et in quandam partem palatii semoti stantes et multum inter se de Corsicanis consecrationibus certando, et antiquum registum Romane ecclesie legere fecerunt, et ibi inuenerunt quod Pisani archiepiscopatum Corsice iniuste tenebant et sic omnibus xxiiii concordatis, coram papa in basilica palatii, presentibus episcopis et abbatibus et archiepiscopis numero ccc uenerunt; et ibi Gauterius Rauennensis archiepiscopus sententiam, Consilio ceterorum, taliter dixit: domine, domine, nos non sumus ansi dare sententiam coram te, sed dabimns tibi consilium obtinens uim sententie consilium meum et sotiorum tale est: ut archiepiscopi Pisanus deinceps Corsicanas consecrationes dimittat, et ulterius de illis non se intromittat. 95  papa uero, audito consilio, surrexit et dixit: archiepiscopi, episcopi, abbates, cardinaies, placet omnibus uobis hoc consilium? qui surrexerunt et tribus uicibus dixerunt: placet, placet, placet. 96  et papa dixit: et ego, ex parte Dei et beati Petri et mea, laudo et confirmo; et mane, pieno consilio, cum omnibus uobis iterum laudabo et confirmabo. 97  archiepiscopus uero Pisanus, inter alios episcopos sedens, hoc audito, mitram et anulum ad pedes domini pape proiecit, et irato animo dixit: ulterius archiepiscopi et episcopus tuus non ero, papa ilico anulum et mitram cum pede longe proiecit, et dixit: frater, male fecisti, et te inde penitere procul dubio faciam. 98  mane autem ueniente, papa in pieno concilio Corsicane consecrationis sententiam dare precepit; et Gregorius diaconus sancti Angeli, qui postea fuit papa Innocentius, sententiam dedit, sicut scripta est in priuilegiis Ianuensium. 99  sententia data, Pisani statim a Romana curia sine licentia recesserunt. 100  Ianuenses uero, cum licentia Romane curie, cum triumpho et gloria Ianuam uenerunt. 101  et parlamento pieno priuilegia et omnia que in sinodo gesta fuerant per ordinem a Caffaro narrata fuerunt, sicut uidit et audiuit in synodo; et ante sinodum et post sinodum pro seruitio ciuitatis sue moratus fuit, et que gesta sunt, honeste et sapienter tractauit et guerram cum Pisanis postea tamdiu uiriliter fecerunt, donec pacem cum magno honore ciuitatis Ianue habuerunt, sicut scriptum est in consulatu illorum in quo pax facta fuit mcxxiii. 102  Tercio consulatu unius anni fuerunt consules W[illielmus] de Bonbello, Rubaldus Vetulus, Bellamutus, Rainaldus Sardena. 103  isti fuerunt consules de comuni et de placitis. 104  et in ipso consulatu galee vii Ianuensium huiusmodi in plagia de Castaneto supra Pisanos uictoriam habuerunt naues xxii ex magna peccunia ponderatas de Sardinia uenientes cum galeis viiii Pisanorum, que pro tutela iusta naues ueniebant postquam autem galeas Ianuensium uiderunt, timore Ianuensium territi, naues suas dimiserunt, et ad portum Vadis fugientes iuerunt; et sic Ianuenses predictas naues Pisanorum honeratas ceperunt et Ianuam duxerunt. 105  et in isto anno castrum sancti Angeli Ianuenses ui Pisanis abstulerunt et multas alias uictorias supra Pisanos habuerunt mcxxiiii. 106  In quarto consulatu unius anni fuerunt consules Arnaldus Batigatus, Oto de Gandulfo Rufo, Caffarus, W[illielmus] Piper. 107  et isti fuerunt consules de comuni et de placitis, quorum consulatu multas supra Pisanos Ianuenses uictorias habuerunt, partes quarum io ad presens scribamus. 108  in estate huius consulatus Ianuenses cum galeis x mare Corsice et Sardinie usque Portum Pisanum ita tenuerunt, quod multos Pisanos et naues et peccuniam ceperunt, et Ianuam multos in captionem duxerunt. 109  adhuc uero prefate galee nauem unam maiorem ex magna peccunia honeratam et de quadringentis uiris armatam, inter Corsicam et Sardiniam inuenerunt, et barcam abstulerunt, et multos uiros interfecerunt. 110  et per iiii dies eam sequendo et preliando, et sic per iram maris separauerunt. 111  nauis uero ad Arnum uenit et ibi fracta fuit. 112  postquam uero galee Ianuam uenerunt, Pisani cum octo galeis de Arno exierunt, et Prouintiam pro capiendis Ianuensibus uenire dixerunt. 113  hoc audito Ianuenses statim galeas vii armauerunt, in quibus Cafarus, qui consul erat cum multis nobilissimis uiris, scilicet cum Idone de Carmadino et Marino de Porta, cum Marchione de Cafara et aliis multis iuit. 114  et secuti sunt galeas Pisanorum per Prouintiam et per Sardiniam et per Corsicam et per Elbam. 115  et eas non inuenientes, Plumbinum uenerunt, ibique bellum riiagnum dederunt, et nauem unam, que ibi sub castro in terra erat, pulcherrimam et magnam et ex magna peccunia ponderatali, ignem posuerunt. 116  et castrum et burgum, igne posito, bellando ceperunt, uiros et mulieres et pueros et peccuniam eiusdem castri in galeis Ianuam deduxerunt. 117  et hoc fuit in medio septembris. 118  postea uero in eodem consulatu galeam unam Pisanorum, que in Prouintiam iuit, ad Aquilani scilicet, capta fuit a galeis Ianuensium. 119  et postea nec antea aliqua Pisanorum galea infra guerram non fuit nec uenit. 120  multeque alie uictorie in eodem anno Ianuensibus euenerunt. 121  et in ipso consulatu publici testes, qui se scribunt in laudibus et in contractibus, primitus inuenti fuerunt mcxxv. 122  Quinto consulatu unius anni consules fuerunt Oto Gontardus, W[illielmus] Porcus, Bellamutus, et W[illielmus] Picamilium. 123  et tenuerunt consulatum de comuni et de placitis. 124  et in isto anno Ianuenses cum stolo de galeis et gatis supra Pisanos iuerunt, et ad Arnum uexilla et tentoria in terra posuerunt, et bellum cum militibus et peditibus Pisanorum fecerunt. 125  deinde Vadim pergentes, totum fere bellando destruxerunt. 126  et castrum Plumbini, quod rehedificatum erat, ui preliando iterum ceperunt. 127  deinde Corsicam transierunt, et castrum sancti Angeli, quod recuperatum a Pisanis erat, castrum et Pisanos ccc bello habuerunt. 128  multeque alie uictoire supra Pisanos in hoc anno facte fuerunt. 129  In isto consulatu nauis sancti Andree fracta fuit mcxxvi. 130  In sexto consulatu unius anni fuerunt consules vi de comuni et de placitis, Iterius, Marchio de CarTara, W[illielmus] de Volta, Caffarus, Oto de Mari, Rainaldus Sardena. 131  et isti consules xvi galeas in Corsicam miserunt, sequentes galeas nouem Pisanorum fugientes inuenerunt summa uelocitate, unam ex illis ceperunt et Ianuam cum triumpho eam duxerunt, Alamannam nomine; et multas alias uictorias supra Pisanos in ipso anno habuerunt. 132  magnimi enim ac mirabile fuit, quod in toto tempore guerre Ianuenses semper de partibus Pisanorum galeas et naues, uiros et peccuniam capiebant. 133  Pisani uero toto tempore guerre in partes Ianuensium non uenerunt, nisi cum galea una que in Prouincia a Ianuensibus capta fuit mcxxvii. 134  In septimo consulatu unius anni fuerunt consules Oto Gontardus, Guiscardus, W[illielmus] Iudex de Drubecco, W[illielmus] Piper, de comuni et de placitis. 135  et in isto consulatu Monsaltus fuit captus a Ianuensibus, qui fuerunt ibi cum magno exercitu peditum et militum mcxxviii. 136  In octauo consulatu unius anni fuerunt confirmati isti prefati consules, scilicet Oto Gontardus cum sotiis suis, fueruntque consules de comuni et de placitis. 137  et in isto consulatu Ianuenses cum galeis xvi tenderunt supra Pisanos usque Messanam ibique Pisani, qui in terra erant, simul cum burgensibus Messane, cum Ianuensibus bellum inceperunt. 138  et quia burgenses adiuuabant Pisanos, Ianuenses ui bellando expulserunt Pisanos et burgenses extra burgum Messane usque ad palatium regis, et burgum et peccuniam in suam potestatem habuerunt; et amore regis et prece legatorum regis, peccuniam burgensium reddiderunt et hereditatem eorum. 139  in Varrigatore nauem unam Pisanorum ex magna peccunia honeratam preliando ceperunt, et Ianuam deduxerunt; et decem milia librarum ualens de naui habuerunt mcxxviiii. 140  In nono consulatu unius anni fuerunt consules tres de comuni: Rubaldus Vetulus, W[illielmus] de Volta, Bellamutus; et xiiii de placitis: W[illielmus] Picamilium, Zenoardus de Vulpe, W[illielmus] de Nigro, Enricus Roza, Marinus de Porta, Caffarus, Oto de Gandulfo Rufo, Oglerius de Mari, Ansaldus Crespinus, Donusdei de Iterio, Bonus uasallus de Odone, W[illielmus] de Bonobello, Oglerius Capra, Albertonus de Ansaldo Ite. 141  de quibus predictis consulibus taliter placitabant, duo in unam compagniam et duo in alteram, et sic per ceteras compagnias, scilicet W[illielmus] te) Picamilium et Genoardus in compagnia de Burgo, et W[illielmus] de Nigro et Enricus Roza in compagnia de Susilia in tercia, scilicet de Porta, Caffarus et Marinus de Porta; in quarta, id est de sancto Laurentio, Oto de Gandulfo Rufo et Oglerius de Mari; in quinta, uidelicet de Macagnanis, Donusdei de Iterio, Ansaldus Crespinus; in sexta, id est de Platealonga, Bonus uasallus de Odone, W[illielmus]de Bonobello; in septima compagnia de Palazolo Olgerius Capra, Albertonus de Ansaldo Ite. 142  et isti placitabant, ut si aliquis de compagnia una faciebat lamentationes super aliquem aliarum, ueniebat ad consules actoris ad placitandum. 143  et in ilio tempore in lanua non erant nisi compagne vii. sed in isto consulatu Ianuenses ad sanctum Romulum tenderunt, et turrem ibi edificauerunt et homines illius loci, ac Baiardo et de Poipino, et comitem Vigintimiliensem, quem Ianuam adduxerunt, quoniam Ianuensibus resistebant, fidelitatem sancto Siro et populo Ianuensi in perpetuum iurare fecerunt. 144  et in eodem consulatu episcopus Syrus ianuensi episcopatu electus fuit, presente papa Innocentio qui tunc Ianue erat. 145  in eodem anno ab eodem papa apud sanctum Egidium consecratus fuit. 146  eo tempore papa Innocentius fecit tregam inter Ianuenses et Pisanos, per multa sacramenta ab utroque latere facta, donec a Frantia papa rediret. 147  et ecclesia Portuueneris ab eodem papa consecrata fuit mcxxx. 148  In decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni et de placitis W[illielmus] e de Mauro, Oto Gontardus, Obertus Ususmaris, W[illielmus] Piper mcxxxi. 149  In undecimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni et de placitis Bonus uasallus de Odone, Oglerius de Guidone, W[illielmus] de Volta, Oto de Gandulfo Rufo, W[illielmus] Picamilium. 150  in isto uero consulatu Ianuenses armauerunt galeas xvi. sequentes galeas Pisanorum per Corsicam et per Sardiniam, et ceperunt nauem unam de Pisanis ad Callarim. 151  et castrum Riuaroli factum fuit. 152  et in isto anno Lauanienses Ianuensibus guerram lacere ceperunt. 153  consules II Lauaniam cum exercitu tenderunt, bella et deuastationes multas ibi fecerunt mcxxxii. 154  In duodecimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iii. 155  Obertus Turris, Lafrancus Vetulus, Oto Cannella; et de placitis iii, W[illielmus] Buferius, Bonus uasallus de Tetuica, Obertus de Taschifellono. 156  in isto consulatu pax facta fuit inter Pisanos et Ianuenses ad Cornetum. 157  et ibi accepit dignitatem archiepiscopatus et palleum et crucem Syrus ianuensis episcopus a domino Innocentio papa adhuc in predicto consulatu Ianuenses cum octo galeis Romani tenderunt, in seruitio domini Lotarii regis et pape Innocente; et ceperunt turres plures, et bella multa fecerunt, donec Romani posuerunt se in mercedem regis et pape, iterum in hoc anno Ianuenses castra Lauaniensium destruxerunt, et cum illis ita pacem fecerunt quod Lauanienses in mercedem consulum se posuerunt, et omni tempore in precepta eorum stare, mcxxxiii. 158  In tercio decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni, iii, Ansaldus Mallonus, Ansaldus de Auria et Fabianus; et de placitis viii. Boiamundus, Ingo de Volta placitabant in duabus compagniis, in Palazolo et in Platealonga; Elia et Ingo Galleta in aliis duabus, in Macagnanis et in sancto Laurentio; Rainaldus Goxonus et W[illielmus] Lusius in aliis duabus, in Porta et in Susilia; Ansaldus Sardena et Rubaldus Vicecomes in aliis duabus, in Portanoua et in Burgo. 159  et tunc temporis in Ianuensi ciuitate erant compagnie facte de septem octo mcxxxiiii. 160  In quarto decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iii. 161  Bonus uasallus de Tetuica, Ido Gontardus, Oto Cannella; et de placitis vi de quibus iii consules placitabant in quatuor compagniis, et alii in quatuor aliis compagniis, scilicet in Palazolo et in Platealonga et in Macagnanis et in sancto Laurentio. 162  in istis quatuor compagniis placitabant Bonus uasallus de Bonohomo, Ionathas Pedegola, Marchio Guaracus. 163  in aliis quatuor scilicet in compagnia de Porta et de Susilia et de Portanoua et de Burgo, placitabant Obertus de Caschifellono, Iordanus de Porta, Bonus uasallus de Antiochia mcxxxv. 164  In quinto decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni Ansaldus Mallonus, Ido Porcellus, Lafrancus Piper; et de placitis Tanclerius de Mauro, W[illielmus] Garrius W[illielmus] Niger, Lanfrancus de Olgerio de Rodulfo, Ingo Clericus Rubaldus Vicecomes. 165  et tres de istis placitabant in quatuor compagniis, et alii tres in aliis iiii, et in isto consulatu galee xii tenderunt supra Buzeam, et ceperunt nauem unam magnam et diuitem, et Sarracenos multos, Bolpheto fratrem Matarassi et alios multos, quos Ianuam deduxerunt; et de peccunia nauis unaqueque de galeis habuit ualens librarum dcc millesimo cxxxvi. 166  In sexto decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni Boiamundus de Odone, W[illielmus] Burronus Enricus Guercius W[illielmus] Lusius; et de placitis iiii Elias, W[illielmus] Barca, Fabianus, W[illielmus] Bruxedus: isti placitabant in quatuor compagniis; W[illielmus] Pezolus, Rainaldus Gauxonus, Bonusuicinus de Campo, Vasallus de Guisulfo: isti in aliis quatuor compagniis placitabant et in isto consulatu galee xxii iuerunt in garbum, sequendo galeas Sarracenorum xl de caito Maimono Almarie et non inuenientes, ceperunt plures naues Sarracenorum, cum peccunia magna et uictoria Ianuam redierunt mcxxxvii. 167  In septimo decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni quatuor: Ansaldus Manomise Bonus uasallus de Odone, Bellamutus, Lafrancus Piper, de comuni, et de placitis iiiii. 168  fuerunt consules: Philippus de Lamberto, W[illielmus] Niger, Ansaldus Crispinus, Obertus Ususmaris mcxxxviii. 169  In octauo decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni quatuor: W[illielmus] de Bonobello, Olgerius de Guidone, W[illelmus] de Volta, W[illielmus] Piper; et de placitis iiii: Elias, Ingo de Volta, Boiamundus, W[illielmus] Rufus. 170  et in isto consulatu bruneti finem habuerunt. 171  et in isto consulatu moneta data fuit Ianuensi urbi a Cunrado Theutonico rege; et priuilegia inde facta et sigillo aureo sigillata cancellarius regis Ianuam duxi et consulibus dedit mcxxxviiii. 172  In nono decimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: Obertus Turris, W[illielmus] Barca, Guiscardus, Wfillielmus] Malusaucellus; et de placitis iiii: Bonus uassallus de Odone, Guillielmus Niger, Ansaldus de Auria, Bellamutus. 173  et in isto consulatu W[illielmus] de Columba scribanus intrauit. 174  in isto autem consulatu Ianuenses cum magno exercitu militum ac peditum, mari ac terra, ad Vigintimiliensem ciuitatem perrexerunt, ad honorem Dei et ciuitatis Ianue ciuitatem et castra totius comitatus preliando ceperunt, et fidelitatem omnibus hominibus ciuitatis et comitatus in perpetuo iurare fecerunt. 175  adhuc in eodem consulatu galee ii Gaitanorum ad depredandum Ianuenses Prouintiam uenerant. 176  ilico galee ii Ianuensium armate fuerunt, et eas sequentes apud Arzentariam inuenerunt, et unam preliando ceperunt, et cum hominibus ac cum tota preda quam fecerant Ianuam adduxerunt mcxl. 177  In uicesimo consulatu unius anni fuerunt consules iiii de comuni: Philippus de Lamberto, W[illielmus] de Volta, Caffarus, Lamfrancus Piper; et de placitis iiii: Martinus de Mauro, Marinus de Porta, W[illielmus] Lusius, Elias. 178  et isti consules de comuni castrum Amelii emerunt, et Strutio fratribusque et consobrinis pro feudo dederunt, et fidelitatem ab eis in perpetuum acceperunt. 179  et in isto consulatu Obertus cancellarius intrauit. 180  et in eodem consulatu secundus ignis in ciuitate fuit; et hoc fuit in uigilia sancti Iacobi mcxii. 181  In uicesimo primo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni Ansaldus Mallonus, Bonus uassallus de Tetuica, Oglerius de Guidone, Bellamutus, et de placitis iiii: Oto Iudex, Oglerius de Mari, W[illielmus] Pezolus, Ceba. 182  et isti consules miserunt galeam i et legatos ii: Obertum Turrem et W[illielmum] Barcam, ad imperatorem Caloiannem, qui cum magno exercitu in Antiocenis partibus erat, ibique mortuus fuit, et filio suo Manueli imperium dimisit, mcxlii. 183  In uicesimo secundo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: Bonus senior Mallonus, W[illielmus] Porcus, W[illielmus] de Volta, Lafrancus Piper; et de placitis iiii: Ugo Iudex, Bonus uassallus de Odone, Oglerius Ventus, W[illielmus] Lusius. 184  in isto consulatu tercie ablate fuerunt mulieribus. 185  in ipso predicto consulatu galee iiii Ianuensium Montem Pesulanum ceperunt, et W[illielmo] de Monte Pesulano reddiderunt; et mille marchas argenti hominibus galearum reddiderunt, quas hominibus Ianuensium ipse abstulerat; et insuper fundicum Bruni de Tolosia eis tradidit omnia uectigalia eis dimisit totius terre sue quando autem galee iste reuertebantur, ex predatoribus quandam galeam inuenerunt; et ilico eam ceperunt mcxliii. 186  In uicesimo tercio consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: Tanclerius de Mauro, Philippus de Lamberto, W[illielmus] Ventus et Bellamutus; et de placitis iiii: Elias, W[illielmus] Iudex de Nouaria, Caffarus, Obertus Spinola, in isto consulatu galea i Ianuensium iuit, propter predam quam faciebat comes Milgorii, frater comitis Barcilonie, supra Ianuenses; et bello incepto a comite cum galea, interfectus est comes a quodam balistario galee, iterum prefati consules miserunt Prouintiam, et fecerunt capere unam sagittam ex predatoribus qui depredabant Ianuenses, ideoque occulos eis extraere fecerunt. 187  et isti consules, tempore pape Lucii, miserunt legatos ad papam; qui multa petentes, tandem hoc consecuti sunt, quod dominus papa Lucius dimisit Ianuensibus libram auri unam quam pro unoquoque anno Romane curie dare debebant. 188  insuper priuilegia Ianuensibus donauit, ac confirmauit omne ius quod Ianuenses in partibus Surie habuerunt uel haberc debent mcxliiii. 189  In uicesimo quarto consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: Ido Gontardus, Oglerius de Guidone, Guiscardus, W[illielmus] Lusius; et de placitis iiii: Oto Iudex, Rodoanus, W[illielmus] Buferius, Ceba mcxlv et in isto consulatu castrum Seestri fuit edificatum. 190  In uicesimo quinto consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: Ansaldus Mallonus, W[illielmus] Niger, Caffarus, Lanfrancus Piper; et de placitis iiii: Boiamundus, Marinus de Porta, Sismundus Muscula, Rainaldus Gobus. 191  et in isto consulatu predicti consules miserunt galeas xxii et golabios vi cum multis machinis lignaminis de castellis, et cum centum militibus cum equis supra Sarracenos ad Minoricam et alia loca usque in Almaria. 192  de quibus galeis Caffarus consul fuit guida cum Oberto Turre, quem elegit sibi sotium in hoc itinere, postquam uero ad Minoricam uenerunt, terram descenderunt cum equis et militibus et cum bellatoribus uiris; et sic cum loricis et elmis et aliis armis, dimissis galeis cum paucis in portu Forneli, milites et pedites multa uexilla defferentes per totam insulam armati perrexerunt, et capientes Sarracenos et raubam, deuastando casales per iii dies, ad galeas redierunt; ibique sub tentoriis quiescentes, ecce milites Sarracenorum ccc fere usque ad tentoria armata manu latenter uenerunt, multos pedites secum habentes. 193  Ianuenses uero ilico equos ascenderunt, et bellum statim cum Sarracenis inceperunt; et Sarraceni terga uertentes sine mora fugere inceperunt. 194  et sic Ianuenses per octo miliaria eos sequentes, duas partes militum et peditum Sarracenorum interfecerunt, et in campis mortuos dimiserunt. 195  postea uero ad ciuitatem ipsius insule perrexerunt, et ceperunt, et eam destruxerunt, et peccuniam in galeis posuerunt. 196  preterea prefate galee omnes deinde Almariam perrexerunt, et in portu Almarie multas naues honeratas ex multis magnis diuitiis inuenerunt, et peccuniam inde extraxerunt et in galeis posuerunt. 197  et postea in terram descenderunt, et tentoria prope ciuitatem posuerunt, gatas et machinas et predeiras ibi fecerunt. 198  interim uero Sarraceni territi pacem et treguam Ianuensibus pecierunt et pro pace, si Ianuenses facerent, centum tredecim miliaria marabetinorum ualens promiserunt. 199  quibus Caffarus et Obertus Turris pro ceteris sic responderunt: non pacem, sed treguam usque ad reditum Ianue faciemus, si predictos marabetinos ad presens nobis dederitis statim namque Sarraceni, timore comoti, dixerunt: accipite ad presens xxv miliaria, et de aliis dabimus uobis ostaticos viii cum elemino; usque ad octo dies complebimus alios. 200  et in presenti nocte marabetinos xxv milia dederunt. 201  et donec marabotini numerabantur in nocte, et comiti galearum supra marabetinos diuidendo stabant infra hoc rex Almarie clam cum duabus galeis et cum innumerata peccunia nocte recessit. 202  mane ueniente Sarraceni alium regem elegerunt, qui ilico predictos ostaticos ad galeas misit, et predictam peccuniam dare promisit. 203  at quia ad terminum octo dierum peccuniam non soluit, Ianuenses inde, ira comoti, terram descenderunt, et bella multa cum manganis et gatis ad ciuitatem dederunt, et per xxii dies in tentoriis galearum in terra steterunt. 204  et postea superueniente ieme inde recesserunt, et Ianuam cum triumpho et magna peccunia capta Ianuam uenerunt mcxlvi. 205  In uicesimo septimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni vi: Philippus de Lanberto, Obertus Turris, Oglerius de Guidone, Baldoinus, Ansaldus de Auria, W[illielmus] Picamilum; et de placitis iiii: Ugo Iudex, Ingo de Volta, Obertus cancellarius, Ansaldus Pizo. 206  in tempore istorum consulum Ianuenses iuerunt ad Almariam cum magno stolo galearum et aliarum multarum nauium, et ceperunt Almariam bellando et Sarracenos uincendo et interficiendo, sicut scriptum est in libris et in istoriis Ianuensium a sapientibus factis, qui uiderunt et interiuerunt. 207  unde quamuis omnia scribere non possimus, particulam tamen ad presens scribamus mcxlvii. 208  In uicesimo octauo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni vi: W[lliemus] Buronus, Ansaldus Mallonus, Oglerius Ventus, Iordanus de Porta, Enricus Guercius, Lamfrancus Piper; et de placitis iiii: W[illielmus], Niger, Fredenzonus Gontardus, Marinus de Porta, Opizo Lecauelum in isto consulatu capta fuit Tortuosa mcxlviii. 209  et in isto consulatu castrum Palodii fuit adquisitum precio librarum dcc. 210  In uicesimo nono consulatu unius anni fuerunt consules vi de comuni: W[illielmus] Ventus, W[illiemus] Pellis, W[illielmus] Niger, Caffarus, Obertus Spinola, Rubaldus Bisatia; et de placitis iiii: W[illielmus] Buferius, W[illielmus] Stanconius, Obertus cancellarius, Sismundus Muscula mcxlix. 211  In tricesimo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: Ansaldus Mallonus, Rodoanus, W[illielmus] Lusius, Lamfrancus Piper; et de placitis iiii: Boiamundus, Fredenzonus Gontardus, Anselmus de CafFara Cp), Ansaldus Spinola mcl. 212  In tricesimo primo consulatu unius anni fuerunt consules iiii de comuni: Wi[llielmus] de Bonobello, W[illielmus] Stralandus, Otto Rufus, Botericus; et de placitis iiii: Ugo de Elia, Otto Bencerto, Obertus cancellarius, W[illielmus] de Nigro mcli. 213  In tricesimo secundo consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: Tanclerius de Platealonga, Rubaldus de Alberico, Rubaldus Bisacia, Ansaldus Spinola; et de placitis iiii: W[illielmus] Buferius, W[illielmus] Stanconus, W[illielmus] Cicala, Conradus Rufus IM mclii et in hoc consulatu macella fuerunt mutata de ciuitate: ad Molum unum et alterum in Susilia. 214  In tricesimo tercio consulatu unius anni fuerunt consules de comuni Martinus de Mauro, W[illielmus], Niger, Enricus, Guercius, W[illielmus], Lusius; et de placitis iiii: Obertus cancellarius, Iohannes Malusaucellus, Ido Gontardus minor, W[illielmus] de Ripa Iudex mcliii. 215  In tricesimo quarto consulatu unius anni fuerunt consules iiii de comuni: Oglerius de Guidone, Ansaldus de Auria, Obertus Spinola, Lamfrancus Piper; et de placitis iiii: Oto Iudex, Fredenzonus Gontardus, Ionathas Crispinus, Baldizonus Ususmaris. 216  isti namque consules, quando electi fuerunt, quoniam ciuitatem dormire et litargiam pati, et sicuti nauem sine gubernatore per mare pergentem cognoscebant, ad presens consulatum iurare nolebant. 217  at quia ab archiepiscopo moniti in remissione eorum peccatorum, et a populo coacti fuerunt, uix tandem consulatum pro honore ciuitatis iurauerunt. 218  qui, postquam iurauere, statim multum cogitando quomodo ciuitatem a sompno eriperent, mox in initio eorum consulatus galeas pro munimine ciuitatis facere, quibus ciuitas omnino carebat, et peccuniam feneratoribus ciuitatis ultra quindecim milia librarum numero soluere inceperunt. 219  unde ciues qui dormierant, a sompno aliquantulum surrexerunt, et in omnibus eorum preceptis obedire dixerunt. 220  Caffarus uero, qui hunc librum composuit et preteritorum consulatuum gesta narrauit, ut istorum bonum initium a memoria futuorum scriberetur, noluit prolatare; et ut bonum initium finem sequatur, Caffarus, cum in oratione moratur, Deum inde cotidie deprecatur. 221  postquam uero predicti consules ad finem eorum consulatus uenerunt, peccuniam quindecim milia librarum numeri, quam in initio soluere inceperant, totam debitoribus soluerunt, et ciues in pace tenuerunt, et multa Consilia, que de utilitate ciuitatis inuenerant, consulibus uenturis in scriptis dederunt, quoniam, breuitate temporis et solutionis peccunie impedimento, explere non potuerunt. 222  at quia magna et multa utilitas est preteritarum rerum notitiam habere, presentia discernere, futura preuidere, ideoque que prospera et aduersa fortuito casu in predicto consulatu acciderunt, Caffarus ueritatem, prout cognouit, presentibus et futuris hominibus notificare decreuit. 223  Tempore enim predictorum consulum Fredericus Romanorum rex et semper augustus Lombardiam uenit, ibique uirorum omnium ciuitatum atque locorum fidelitatem et forum accepit, multaque alia, quod longum est narrare, peregit. 224  predicti uero consules legatos de melioribus, Ugonem saliceti archidiaconem et Caffarum huius libri compositorem, ad predictum regem miserunt, quos honorifice suscepit, et multa secreta Consilia de honore regni et Ianuensis ciuitatis legatis aperuit; et ultra omnes ciuitates Italie honorem Ianuensi ciuitati facere promisit; et sic legatis licentiam reuertendi, prout decuit, sine mora honestissime dedit. 225  consules uero secreta Consilia que legati a rege detulerant, electis consulibus post eos uenturis omnia per ordinem narrauerunt, et in eorum arbitrio omnia peragere dimiserunt. 226  Adhuc uero in predicto consulatu, die natiuitatis Domini recedente et nocte ueniente, fortuito casu, accidit in quadam domuscula burgi ciuitatis quod ignis accensus fuit, et iuxta manentes super alias mansiones comburendo ascendit. 227  ciues illico qui in ciuitate erant, ferocissimi bellatores et contra omnia aduersa fortissimi deffensores, sine mora ad ignem cucurrerunt, et mansiones destruendo et aquam proiciendo, ignem ita extinxerunt, quod postquam particula burgi combusta fuit, omnes alie mansiones burgi et ciuitatis incolumes remanserunt. 228  interea cunctas res combuste particule ciues in tuto loco posuerunt, preter edificia et uasa que combusta fuerunt. 229  Preterea, predicto anno, quedam barbara gens, que uocabatur Mussemutorum, eo tempore pacem cum Ianuensibus firmauerunt, quorum galee viiii in Sardineam uenerunt, ibique nauem unam Ianuensium de Alexandria uenientem et ex magna peccunia honeratam inuenerunt. 230  que postquam iuxta nauem uenerunt, uiri galearum unde nauis esset interrogauerunt. 231  Ianuenses uero, qui in naui erant, ira comoti, unde essent respondere noluerunt; sed armati cum loricis et ensibus, galeas audacissime ascenderunt, Sarracenos detruncando et interfeciendo pro eorum superbia, fere omnes interfecti fuerunt. 232  Mussemuti autem postquam Ianuenses esse cognouerunt, mesti multum de hoc quod fecerant statim fuerunt, et nauem cum tota peccunia quam ceperant, pro timore Ianuensium, incolumem dimiserunt, ita quod unius oboli ualens non inde extraxerunt, et Callaritano iudici commiserunt, et ut Ianuam mitteret preceperunt. 233  Callaritanus uero iudex, amore Ianuensium, nauem cum suis expensis Ianuam misit. 234  credendum namque est, quando in ciuitate talia accidunt, quod Deus tangendo fideles suos corrigit, quoniam uult ut fideles sui ab illicitis se abstineant; et que eueniunt, pro correctione eorum euenisse cognoscant. 235  De Nabolensi uero castro, quod in eodem anno a marchionibus de Loreto actum est, obliuioni tradendum non est. 236  ideoque uiri presentes et futuri cognoscant, quoniam Enrichus marchio de Loreto habitaculum ciuitatis Ianue, et sacramentum compagne, et de discordia Nabolensium in laude Ianuensium consulum stare iurauerat. 237  consules uero, utrarumque partium audita discordia inter eos concordiam posuerunt postea autem, sicut mos est marchionum magis uelle rapere quam iuste uiuere, iterum discordare incepit; quapropter consules, ut predictus marchio, sicut iurauerat de discordia in eorum laude stare, legatos, ut ueniret, miserunt. 238  qui cum ore promittebat quod in corde non habebat. 239  interim autem, quadam die mense augusti, cum exercitu militum et peditum ad predictum castrum clam uenit, et illud fraudulenter cum quibusdam proditoribus cepit. 240  unde predicti consules cum militibus et balistariis et sagitariis multis per totum eorum consulatum, prout decuit, guerram fecerunt, deuastando et comburendo eo illius loca per terram; quoniam iemps erat, ad capiendum castrum per mare ire non potuerunt mcliiii. 241  In tricesimo quinto consulatu unius anni fuerunt consules de comuni quatuor: W[illielmus] Porcus, Obertus cancellarius, Iohannes Malusaucellus, W[illielmus] Lusius; et de placitis vi tres quorum placitabant in quatuor compagnis uersus Palazolum, in uno de palaciis archiepiscopi, nomina quorum Bonus uassallus de Lamberto Medico, Boiamundus de Odone, W[illielmus] Stanconus: alii uero tres, scilicet W[illielmus] Cigala, Nicola Roza, Obertus Recalcatus, placitabant uersus Burgum in aliis quatuor compagnis, et hoc in alio palatio archiepiscopi tempore quorum que in ciuitate Ianuensi et extra per diuersa Loca acciderunt, Caffarus bone memorie ad futurorum memoriam notificare decreuit. 242  Notum igitur tam presentibus quam futuris fiat, quod predicti consules rem publicam Ianuensium multum et multum augmentando, prout decuit, tractauerunt. 243  omnia namque que de comunibus rebus pignori subitiebantur, uidelicet castra, ripe, scariorum, cantarli, rubi, monete, omniumque aliarum comunium redditum a seruitute pignorisi liberauerunt. 244  preterea murum et portas ex utroque latere ciuitatis edificare ceperunt. 245  pacem quidem non solum in ciuitate, uerum edam extra per multa loca ad honorem ciuitatis fecerunt. 246  marchiones namque de Laureto, qui quondam pro Nabolensi castro guerram Ianuensibus fecerant, et de castro et omnibus aliis rebus in precepto istorum et futurorum consulum stare iurauerunt. 247  adhuc uero cum legato Constantinopolitani imperatoris pacem taliter firmauerunt, quod deinceps in perpetuimi per unumquemque annum d perparos et duo palia a curia imperatoris comune Ianue habere debet, et insuper archiepiscopus per annum in perpetuo perparos lx et unum pallium habere debet; comune etiam ruam et fundicum et ecclesiam in Constantinopoli, et per totam terram suam comertium diminutum de deceno in uiceno quinto. 248  Iterum quippe Fredericus rex Romanorum et semper augustus in preterito consulatu Lombardiam uenit, et in isto consulatu per ebdomadas viiii Terdonam obsidendo et preliando medio aprili cepit et destruxit. 249  unde omnes aliarum ciuitatum et locorum, terrore comoti, magnam et inmensam peccuniam regi tribuerunt. 250  Ianunenses uero consules, quamuis a pluribus sepe et sepe excitati et moniti ut peccuniam regi darent, tamen unius oboli ualens dare nec promittere uoluerunt. 251  at quidem in omnibus castris, que de comuni extra ciuitatem erant, arma multa et uiros bellatores sufficienter miserunt, et omnibus hominibus eorum districtus ut arma et omnia que ad bella sunt necessaria festinanter haberent, sub debito sacramenti preceperunt. 252  et ut preceptum consulum fuit, omnes homines sine mora fecerunt. 253  rex autem, postquam audiuit Ianuenses tam bene et uiriliter preparatos esse, nuntios statim consulibus misit, ut de illis ad ipsum irent. 254  et unus de consulibus, W[illielmus]Lusius, cum quibusdam ex melioribus ciuitatis, ad regem perrexit, ibique multa de honore regni et ciuitatis ad inuicem tractauerunt; et ultra omnes ciuitates Italie ciuitati Ianue rex honorem se daturum promisit; et honestam licentiam reuertendi sine dilatione consulum prebuit. 255  post hec autem Romam perrexit, ibique in ecclesia beati Petri, cum benedictione Adriani apostolici, coronam suscepit; et postea ad Teothonicam terram reuersus est. 256  Cum ergo credibilium uirorum credibilibus argumentis uerissime apertum sit, ita de augmentatione rei publice Ianuensium esse, uti presens scriptura demonstrat, conueniens ideo est, ut quicquid de honore ciuitatis in isto consulatu actum est ueritas cognoscatur. 257  cognoscat ergo uniuersitas populorum, quod isti consules quemdam legatum, sancti Laurencii cannonicum, Maimfredum scilicet, uirum nobilem et sapientem ad Romanam curiam pro iusticia Ianuensium petenda miserunt: ibique patriarcham Iherosolimitanum omnesque fere orientales archiepiscopos et episcopos, et Raimundum hospitalis dominum inuenit. 258  predictus namque legatus coram orientalibus pontificibus, qui tunc Romane curie in Beneuento erant, proclamationem, sicuti consules ei preceperant, domino apostolico taliter fecit. 259  Reuerentissime pater et domine, Deo et uobis ex parte lanuensium consulum conqueror de Iherosolimitano rege et Tripolitano comite atque Antioceno principe, qui iusticiam lanuensium, quam in orientalibus plagis balere debent, cotidie auferunt et diminuunt, quam quippe predecessores eorum Ianuensibus dederunt et sacramento et priuilegiis firmauerunt. 260  hoc ideo feceruni, quoniam Ianuenses multis et magnis eorum machinis et expensis, multaque sanguinis effusione, ciuitates et loca Orientis obsidendo et preliando ceperunt, sicuti per presentia scripta uobis notificatur, insuper etiam proclamationem facio de hominibus Iherosolimitani regis, qui cum galeis naues Ianuensium et peccuniam iniuste eis abstulerunt. 261  adhuc uero de quibusdam Prouintialibus scilicet Bernardo Attonis et sotiis eius, taliter querimoniam facio. 262  unde, sanctissime pater et domine, excellentiam uestram suppliciter exoro, ut baculus apostolice sedis cunctos iustitiam Ianuensium uinculo anathematis percutiat auferentes. 263  Apostolicus autem, audita lamentatione et uisis litteris Ianuensium, presentibus orientalibus pontificibus, preceptum suum dedit. 264  preceptum uero quale fuerit, in hoc libro ad presens scribitur et notatur. 265  Adrianus episcopus, seruus seruorum Dei, illustri Iherosolimitanorum regi salutem et apostolicam benedictionem. 266  ad hoc in eminenti sedis apostolice specula diuina sumus disponente gratia constituti, ut nostre considerationis occulum ad uniuersas mundi partes extendere debeamus, ut ea que contra iustitie tramitem et ordinis rationem commissa esse noscuntur, nos oporteat atentius emendare, dilecti autem filii nostri Ianuenses ciues, directa nuper ad nos questione, monstrarunt quod homines tui peccuniam et nauem in qua ipsa peccunia ferebatur, eis, nulla rationabili causa intercedente, per uiolentiam abstulerunt, et usque in presens, sicut nobis dicitur, detinere presumunt. 267  unde, si tue nobilitatis industria prouida consideratione pensasse quot dampna, quot incomoditates, quot etiam scandala terre tue et regno tibi commisso huius occasione rapine ualeant prouenire, cum lanuensis ciuitas gloriosa et inclita in remotis mundi partibus potentissima habeatur, nobis etiam non ammonentibus, debueras effecisse quod omnia que iniuste et per rapinam ablata sunt, predictis Ianuensibus essent in integrum restituta. 268  ne igitur idem Ianuenses aliquam uersus te uel fideles tuos habeant ulterius materiam conquerendi, nobilitati tue per apostolica scripta precipientes mandamus, quatinus sicut benedictionem et gratiam sacrosante Romane ecclesie matris tue desideras retinere, peccuniam simili et nauem memoratis Ianuensibus facias absque ulla diminutione restitui, si enim super eodem negotio ad aures nostras querimonia peruenerit iterata, facere non pcterimus, quin in terram tuam pro ipsius detentione rapine grauius uindicemus. 269  nichilominus etiam dilectioni tue presentium auctoritate mandamus, ut uicecomitatum Acarontis et alia iura que ad Ianuensium ius pertinere noscuntur, eos de cetero pacifice possidere et sine ulla inquietatone permittas. 270  In eodem modo scriptum est Tripolitano corniti, Antioceno principi, sub excomunicationis pena. 271  Antioceno patri arce etiam per apostolica scripta precepit, ut principem Antiochenum excomunicaret, nisi predicta adimpleret. 272  scripsit etiam episcopo Bitterensi, Agathensi et Neumasensi, ut Bernardum Attonis et Bietterenses et Agathenses excomunicationis uinculo ferirent, ut peccuniam nostris Ianuensibus ablatam in integrimi redderent. 273  et dum prefatus legatus ab apostolico postularet licentiam, apostolica quendam tradens anulum sic dixit: istud sit signum dilectionis et gratie nostre et apostolice sedis inter nos et Ianuenses in perpetuum; et tibi legato predictum anulum habenti sit pignus apostolice amicitie et gratie. 274  Predicta namque et alia multa que non scribuntur ad honorem fecerunt, et consules de melioribus, qui post eos ciuitatem regerent, eligere fecerunt; ideoque laudem et gloriam a cuncto populo Ianuensi receperunt mclv. 275  In tricesimo sexto consulatu unius anni fuerunt consules de comuni iiii: W[illielmus] Buronus, Ogerius Ventus, Enricus Aurie, Lanfrancus Piper; et de placitis vi: Simon Aurie, Ido Gontardus, Ionathas Crispinus, qui tres placitabant per quatuor compagnas uersus Palazolum in palatio archiepiscopali; alii uero tres, uidelicet Nicholas de Rodulfo, Ugo de Baldizone, Opizo Sardena, qui positi fuerunt ad placitandum pro quatuor compagnis uersus Burgum, in predicto palatio, separatim ab aliis tribus consulibus. 276  Quoniam presentia presentibus aperta et nota sunt, et quando preterita fiunt futuris hominibus innota habentur, ideoque bonum et utile presentiarum rerum ueritatem describere. 277  quapropter Caffarus felicis memorie que suo tempore in ciuitate Ianuensi et io extra per diuersa loca acciderunt, sicuti scriptum est in hoc libro, obliuioni notificare non tradidit. 278  igitur competens est, ut quomodo consules Ianuenses rem publicam in hoc anno et placita tractauere, per memoriam Caffari ueritas cognoscatur. 279  cognoscat ergo sapientia audientium, quod prescripti consules comunis et causarum, prout decuit, rem publicam et placita recta linea tenuerunt. 280  omnibus namque hominibus eorum districti, diuitibus et pauperibus, uiduis et orphanis, iusticiam petentibus, prout ratio postulat, unicuique tribuerunt. 281  preterea legatos de melioribus ciuitatis, W[illielmum] Ventum scilicet et Ansaldum Aurie, ad W[illielmum] Sciculum regem pro honore ciuitatis miserunt, qui honorifice a rege fuerunt recepti. 282  postea uero, cum multa diu et diu de honore regni et Ianuensis ciuitatis insimul tractauissent, tandem pacem et concordiam ex utroque latere taliter firmauerunt. 283  rex enim in toto suo districtu Ianuenses saluare, custodire, et de iniuriis iusticiam facere, omnesque Prouintiales et Francigenas mercatores a regno suo expellere, multaque alia, sicuti scriptum est in Ianuensi registro, presente sua regali curia et coram Ianuensibus legatis, sacramento firmauit legati autem postquam Ianuam uenerunt, contione facta, consules cum trecentis hominibus iurauerunt quod non debent mortem regis uel captionem consiliari, et quod si in tota terra regis in personis vel in peccunia depredationem fecerint, consules inde ei facient rationem, quam nempe promissionem non solum regi tante potentie tanteque magnitudinis, uerum etiam ceteris hominibus pacem tenentibus, Ianuenses usque modo absque sacramento firmiter tenuerunt et tenent. 284  unde quidem multa maiora io et pulchriora Ianuenses accepisse quam fecisse, longe lateque a sapientibus per orbem dicitur et tenetur. 285  rex namque a multis et magnis potestatibus et ciuitatibus sola promissione sacramenta suscepit et recepit, et quod alicui sacramentum fecisset nisi Ianuensibus solis mandatum est. 286  ergo quod Ianuenses maiora suscepisse quam fecisse uerissime creditur et probatur (millesimo clvi). 287  In tricesimo septimo anno consulatuum unius anni fuerunt consules de comuni iiii scilicet Rogeronus de Ita, W[illielmus] Ventus, Obertus Spinula, Gandulfus Picamilium. 288  de placitis uero octo, quorum quatuor placitabant pro quatuor compagnis ciuitatis, scilicet Boiamundus de Odone,Fredentio Gontardus, W[illielmus] Stanconus, Marchio de Volta; alii quatuor W, scilicet Obertus cancellarius, W[illielmus] Cigala, Amicus Grillus, vassallus de Guisulfo pro quatuor compagnis de Burgo placitabant. 289  Quoniam bonum et utile pro sua patria honeste pugnare, competens est ut quomodo consules de comuni pro Ianuensi patria hoc anno pugnauere, per presentem scripturam Caffari ueritas cognoscatur. 290  cognoscat igitur sapientia uirorum, quod predicti consules de comuni eorum tempore talia perpetrauerunt, scilicet Ianuensem ciuitatem et populum in pace et concordia tenuerunt, et partem muri ciuitatis edificare ceperunt, et legatos plures in diuersas partes pro honore ciuitatis miserunt, uidelicet Guidonem Laudensem ad Romanam curiam, Ionatham Crispinum ad orientales partes et ad W[illielmum] Siculum regem et Amicum de Mirto Constantinopolim legatum miserunt pro exigendis scalis et embolo promissis. 291  receperunt etiam in habitaculum Guidonem Guerram comitem Victimiliensem, qui et fidelitatem nostro comuni iurauit, et castra sua, ut in registro habetur, omnia comuni donauit, ea in feudo suscipiens per inuestituram, insigne rubee ipsi in parlamento a predictis consulibus tradite et compagnam nouam iurare, et consules comunium et causarum de melioribus ciuitatis eligere fecerunt. 292  pro consulibus uero presentibus et futuris Caffarus, qui hunc librum composuit, in unoquoque die trinam facit orationem, ut populum Ianuensem in pace et concordia regere et in bonis operibus augmentare Deus eis semper concedat mclvii. 293  In tricesimo octauo anno consulatuum unius anni fuerunt consules de comuni quatuor: Ingo de Volta, Ido Gontardus, Baldicio Ususmaris, Iohannes Malusauceilus. 294  et de placitis octo, quorum quatuor uersus Palaçolum in quatuor compagnis placitabant, scilicet W[illielmus] Buferius, Bonusuassallus de Castro, Anselmus de Caffara et Nuuelonus. 295  in aliis uero compagnis uersus Burgum Oto Caffari, Nicola de Rodulfo, Enricus Malusocellus et Obertus Recalcatus. 296  tempore quorum multa et diuersa atque inaudita per totum regnum Italicum incepta et facta fuere; de quibus namque io que a Frederico Romanorum imperatore per Liguriam et maritimas partes acta sunt, competens est ut Caffarus secundum posse scientie sue notificare obliuioni ne tradat. 297  Cognoscat itaque sapientia presentium et futurorum, quod predictus imperator cum magno exercitu Theotonicorum Lombardiam ad hoc uenit, ut qui actenus inobedientes fuerant, nunc per Dei misericordiam et per aduentum suum imperio satisfacerent. 298  quapropter omnibus marchionibus, comitibus et consulibus ciuitatum, atque totius Lombardie et Tuscie bellatoribus ad bellum uenire conuocatis, ad obsidendum Mediolanum cum innumerabili populo bellatorum iuxta arcum Romanum imperator tentoria posuit. 299  Mediolanenses uero, quamuis per paucos dies imperatori restitissent, tamen breui tempore in uoluntate et precepto domini imperatoris stare iurauerunt. 300  imperator autem, pietate commotus, preterite inobedientie indulgentiam et non iudicium Mediolanensibus dedit; fidelitatem uero tacere et regalia dimittere, atque nouem milia marcas argenti et ccc obsides dare ad constitutos terminos sacramento firmauere. 301  unde totius Lombardie et Tuscie habitatores, terrore comoti, ad instar Mediolanensium uoluntati imperatorie satisfecerunt. 302  Quibus ex magna parte peractis, in Runcalliam parlamentum fecit, multasque ibi sententias promulgauit de latnentationibus que uenerant corani ipso, et inter Italicas ciuitates pacem reformari et teneri precepit. 303  inter hec uero lanuenses ad eius curiam, multis uicibus litteris et eius principibus et curialibus lacessiti, plerumque miserunt ad eum de nobilioribus suis. 304  quibus instantia multa petebat, ut sicut alie ciuitates Italie ei de fidelitate, obsidibus et dimittendis regalibus faciebant, penitus et ipsi facerent. 305  qui aliorum huiusmodi facta quamuis laudarent, caute tamen ab huiuscemodi debitis se excipiebant, et monstrabant se excusandos. 306  nam ab antiquo concessum et firmammo est per Romanos imperatores , ut ab omni angaria et perangaria habitatores ciuitatis Ianue debeant perpetuo excusari, solamque fidelitatem imperio debeant et maritimarum contra barbaros tuitionem, nec in aliis possint ullo modo adgrauari. 307  unde cum hec que debent bene prestiterint et, diuinitate propitia, barbarorum impetus et insultus, quibus tota maritima a Roma usque Barchinoniam cotidie uexabatur, procul expulerant, ut ab eis quisque securus dormiat et quiescat sub ficu et uite sua, quod annuali dispendio decem milia marcharum argenti imperium fecisse non poterat, ulla ratione non possunt indebita postulane, preterea iuxta aliorum Italicorum debitum ad talia non possunt ullo modo euocari, cum de terra imperii non habeant unde uiuere possin uel se aliquo modo retinere; cumque aliunde afferant, unde Ianue uiuant et possint manutenere honorem imperii; cumque in extraneis terris quibus comituntur in mercationibus suis soluant innumeras dacitas, et rerum suarum libertatem precio mercentur et redimant, tributum non debent imperio, cum antiquitus sit per Romanorum imperatorem statutum, ut nomo, excepto Cesare, tributum accipiat, eiusque intersit si ab alio occupatur. 308  fidelitatem igitur solam debent habitatores Ianue, et non possunt de reliquo appellari. 309  Interim uero uiri et mulieres, qui Ianue erant, petras et arenam ad murum die uel nocte trahere non cessantes, tantum muri ciuitatis infra octo dies construxerunt, quantum illaudabiliter non fecisset per annum aliqua ciuitatum Italie. 310  reliquas uero partes io quas muri ambitus non contexerat, et eas quas muri altitudo non muniebat, altissimis castris, que fecerunt de arboribus nauium, et frequentibus breteschis et spatiosibus spaldis et robustissimis ita per triduum munierunt, quod totius Italie et Tuscie ac Alemannorum impetum, non obstante diuinitate, indempnes excepissent. 311  consules autem ciuitatisque silentiarii experti sepius obsidentes quibus coharcentur obsessi, soldaderios, balistarios et archiferos tot ad ciuitatem conduxerunt, ordinantes eos per castra montana et alias partes ciuitatis, quod pro solo cibo eorum cotidie expendebant ualens centum marcammo argenti. 312  imperator autem in ratione queque disponens, Ianuensium actiones et exceptiones non obaudiens, et uidens quod antiquam consuetudinem suam non paterentur imminui, eos iterum ad Boscum, ubi cum exercitu uenerat, conuocauit. 313  iueruntque ad eum Ido Gontardus, tunc consul comunis, et quidam alii sapientes, Caffarus uidelicet, Obertus Spinola, W[illielmus] Cigala, Guido de Laude, Ogerius de Bocherone, Oto Iudex et Albericus; feceruntque talem cum eo concordiam, uidelicet quod imperator gratiam et bonam uoluntatem suam Ianuensibus dedit, eosque in suam tutelami et deffensionem recepit; addens quod nullam super eos lamentationem audiret, nec eos modo aliquo inquietaret de aliquo quod tenerent uel possiderent iuste uel iniuste, excepto si peccuniam auferrent alicui uiatori, quam non pateretur teneri, hocque seruandum constituit usque sanctum Iohannem. 314  Ianuenses uero ei fidelitatem fecerunt iurari a xl hominibus, suscipientibus eam, in palatio Ianuensis archiepiscopi, Rainaldo cancellano imperatoris et comite Blandratense; sed ea conditione ut per fidelitatem exercitum facere uel peccuniam dare nullo modo tenerentur, et ab eo sibi prouentura essent que superius in narrationem uenerunt. 315  promiserunt edam ei, sub ipso tenore, se dimissuros fore regalia que ipsimet ei per iusticiam pertinere cognoscerent. 316  dederunt insuper imperatori et curie marchas argenti mcc. 317  hec autem dum sic essent firmata, misit imperator nuncios suos Sagonam et per totum comitatum; quorum dum quidam Victimilium aduenisset, iniqua occasione actum est ut Victimilienses, qui omnes, exceptis minoribus quatuordecim annorum, comuni Ianue fidelitatem iurauerant contra omnes personas, quique iuramento tenebantur prodicionem castri illius nec pati nec facere, et ad saluandum et retinendum et recuperandum, si perderetur, comuni Ianue contra omnes homines conferre et auxiliari, nefanda prodicione ceperunt illud, et predicti nuncii imperatoris suasionibus diruerunt. 318  quare Ianuenses miserunt legatos ad imperatorem, castri illius restaurationem querentes, cum eius occasione uideretur amissum, et de imperialibus promissionibus ipsi haberent quod non debebant minui aliqua possessione, quam supradicte pactionis tempore habuissent. 319  narrauerunt etiam ei, ut maiori iusticia habundarent, qua ratione castrum illud habuissent. 320  nam sub imperatore Conrado, dum indomita audatia Victimiliensium in tantum creuisset, ut omnes quos inueniebant, tam diuites quam paupercs, peregrinos quam alios, incarcerarent et predarentur, essetque eorum sub integritate propositum in rapinis et in omnibus malis, nec scelera sua cognoscerent cum non sentirent ultorem malicie ipsorum, tanta apud imperatorem lamentatio creuit, ut Ianuensibus dederit in preceptis et precibus quod predones illos et alios, qui per comitatum moliebantur ad talia, comprehenderent, contererent, et sue dicioni subiugarent. 321  ad quod multis rationibus euocati, per litteras scilicet et preces ipsius imperatoris, supplicationibus etiarn innumerorum, quos ipsi leserant inimici, congregauerunt Ianuenses magnum exercitum tam peditum quam militum, et Victimiliensem ciuitatem, ut in subscriptione anni illius notauimus ceperunt, et a Victimiliensibus accepta fidelitate in perpetuum, castrum Victimilii edificauerunt, quod, ut predictum est, memorati per uim destruxerunt. 322  unde ab eis cauendum est, ne satisdatio, que non mutat maliuolum propositum, decipiat confidentes. 323  Hoc etiam anno totus orbis nimia siccitate exaruit, quia a calendis madii usque ultimam ebdomadam marcii non pluit nisi parumper, semel quandoque ad instar roris in mense; unde fontes et putei ita desiccati erant, quod qui ubertate aque habundare solebant in profunda estate, uix in ieme sufficiebant ad unius situle replementum. 324  quod licet ad opus inceptum non tangat, Caffari memoria, ne obliuioni tradatur, conscripsit millesimo centesimo quinquagesimo octauo. 325  In tricesimo nono anno consulatuum unius anni fuerunt consules de comuni sex, scilicet Ansaldus Mallonus, Ogerius de Guidone, Ionathas Crispinus, Rubaldus Bizacia, Ansaldus Spinola, Lamfrancus Piper; et de placitis quatuor: Boiamundus de Odone, Corsus Serra, W[illielmus] de Marino, Opizo W Sardena. 326  quorum omnium prouidentia et cautela reipublice status et singulorum negotia Ianuensium laudabili fuerunt administratione promota, et quicquid fuerat de muro ciuitatis inexpletum, eorum studium et laborem imitantibus ceteris ciuibus, ad apparentem consummationem peruenit. 327  hoc autem, quod incredibile nonnullis uidetur, operibus tocius ciuitatis et plebium dierum quinquaginta trium in digito Dei peractum est. 328  quod per cartularios Iohannis scribe comunis colligitur, qui dies et horas ipsius operis remunerandorum operariorum, cum egentes et magistri predo laborarent, in mercedibus absolutis ascripsit. 329  ut autem de longitudine muri adaugeatur fama laboris, stadiorum octo et pedum quingentorum, uiginti propagationem eius discredo presentium futurorumque cognoscat. 330  stadium quippe longuitudo est passuum cxxv uel pedum dcxxv. 331  cum passus sit quinquepedalis dimensio. 332  est igitur super totum pedes quinque milia quingenti et xx cuius integre quantitatis, ut predictum est, factum est fere quatuor partes supradictis quinquaginta tribus diebus, collectis semper in unum opus, quod ciuitatis et plebium homines, secundum quarteria et alias suas distinctiones, laborabant per partem diei uel sui aliquando diuisionem. 333  fecerunt edam in ipso muro merlos mille septuaginta, tam pro formositate et fortitudine muri, quam pro comoditate et tuicione ciuitatis et ciuium. 334  Preterea omnibus notum sit, quod tempore istorum consulum vii die exeunte ianuario, Fredericus Romanorum imperator Cremam cepit et destruxit; atque in eodem anno discordia inmensa de electione Romani pontificis in orbe exorta est. 335  obeunte namque beate memorie Adriano papa, episcopi omnes et cardinales Romane curie pro electione apostolici insimul conuenerunt. 336  quomodo autem et quam electionem fecerunt, et qualiter diabolus discordie fomitem in ecclesia seminauit, Alexander a cardinalibus electus et de sua electione et de seminata discordia per litteras subsequentes Ianuensi archiepiscopo hoc modo apperuit et mandauit. 337  Alexander episcopus, seruus seruorum Dei, nenerabilibus frairibus S[yro] Immensi archiepiscopo, eiusque suffraganeis, salutem et apostoiicam benedictionem. 338  eterna et incomutabilis prouidentia conditoris sanctam et inmacuiatam ecclesiam a sue fundationis exordio ea ratione uoluit et ordine gubernari, ut unus ei pastor et institutor existeret, cui io uniuersarum ecciesiarum prelati absque repugnantia subiacerent, et membra tamquam suo capiti coherentia ei se quadam mirabili unitate coniungerent, et ab ipso nullatenus dissiderent. 339  qui nero apostolis suis pro eorum fidei firmitate promisit dicens « ecce ego uobiscum sum usque ad consummationem seculi », ille procul dubio ecclesiam suam, cuius ipsi apostoli magisterium assumpserunt, sua promissione frandari nullo modo patietur; sed eam in suo statu et ordine, licet ad instar nauicule Vetri fluctuare aliquando uideatur, perpetuo faciet permanere, unde et quamuis hoc tempore ires falsi fraires, qui a nobis quidem exierunt sed non fuerunt de nobis, transfigurantes se in angelos Incis cum sint Sathane, inconsutilem Christi tunicam, quam utique ipse idem ex persona psalmographi a leonibus petit et a flamea eripi, et de manu canis orat ac postulai liberari, scindere et laniare laborent; Christus tamen, auctor et caput ecclesie, eam uelut unicam sponsam suam prouida gubernatione tuetur, et nauem egregii piscatoris, licet sepius quaciatur a fluctibus, non permittit naufragium sustinere porro cum antecessor noster, bone memorie Adrianus papa, kalendis septembris, dum essemus Anagnie, debitum nature soluisset, et de terris ad celum, de imis migrasset, uocante Domino, ad superna, eo Romani adducto et pridie nonas septembris in ecclesia beati Vetri, presentibus fere omnibus fratribus, satis honorifice sicut moris est tumulato, ceperunt fratres et nos cum eis, secundum ecclesie consuetudinem, de sustituendo pontifice in eadem ecclesia studiosius cogitare; et tribus diebas inter se de ipsa eleclione tractantes, tandem in personam nostrani, insufficientem buie honeri et tante dignitatis fastigio minime congruentem, omnes fratres quotquot fuerunt, tribus tantum excevtis, Octauiano scilicet, Iohannes de sancto Martino et Guidone Cremense, Deo teste, quia non mendatium fingimus sed meram sicut est loquimur ueritatem, concorditer atque unanimiter conuenerunt, et nos, assentiente clero et populo, in Romanum pontificem elegerunt. 340  duo nero, Iohannes uidelicet et Guido Cremensis quos prenotauimus, tercium, Octouianum uidelicet, nominantes, ad eius eleciionem pertinaciter iniendebant. 341  unde et ipse Octouianus in tantam audatiam uesaniamque prorupit, quod mantum quo nos renitentes et reluciantes quia nostram insuiiicientiam uidebamus, iuxta morem ecclesie, prior diaconorum induerat, tamquam arreptiuus a collo nostro propriis manibus uiolenter excussit, et secum inter tumultuosos strepitus uel fremitus asportauit. 342  ceterum cum quidam de senatoribus tantum facinus inspexissent, unus ex eis, spiritu dittino succensus, mantum ipsum de manu eripuit seuientis. 343  ipse nero ad quendam capellanum suum, qui ad hoc instructus uenerat et paratus, ilico flameos occulos fremebundus inflexit, clamans et concrepans ut mantum quem secum portduerat festinanter afferret. 344  quo utique sine mora delato, idem Octouianus, abstracto pilleo et capite inclinato, cunctis fratribus aut loco inde aut uoluntate remotis, mantum per manus eiusdem capellani et cuiusdam alterius clerici sui ambitiosius assumpsit, et ipse idem, quia non erat alias in hoc opere, capellano et clerico exiitit coadiutor. 345  uerum ex diuino iudicio credimus contingisse, quod ea pars manti que tegere anteriora debuerat, multis uidentibus et ridentibus, posteriora iegebat, et sicut torte mentis erat et intentionis oblique, ita ex iransuerso et obliquo mantum fuit in testimonium sue dampnationis indutus. 346  quo facto, porte ecclesie que firmate erant reserantur, et armatorum cunei, quos, sicut ex re appaniti, peccunie largitione conduxerat, euaginatis gladiis cum inmenso strepitu cucurrerunt, et pestis illa mortifera, quia cardinales et episcopos non habebant, armatorum caterua militum nallabatur. 347  considerale itaque, fralres in Chrislo uenerabiles, tam placitiare flagicium, tam execrabile sacrilegium diligenter attendile, el uidele si est dolor sicut dolor isle, el si ab exordio nascentis ecclesie lanta uesania umquam fuerit a quolibet scismatico nel heretico attemptala. 348  fratres aero facinns tam inmensum et a seculis inauditum ex insperato uidentes, et formidantes ne a conducticiis militibus truncarentur, sese in municionem ecclesie nobiscum pariter receperunt; ibique nouem diebus continuis, ne exinde exiremus, fecit nos, quorumdam senatorum assensu quos peccunia oblata corruperat, die noctuqne armata manu cum omni diligentia custodiri. 349  sane populo incessanter et iugiter acclamante, el in senatores pro tanta impietate multa impiantiate fremente, de custodia fuimus illius munitionis erepti; sed in artiori et tuiciori loco trans Tiberim nos idem senatores, recepta inde peccunia, posuerunt. 350  cumque moram ibi ferme per triduum fecissemus uniuerso populo tantam perditionem atque maliciam de cetero nullatenus sustinente, senatores cum nobilibus et populo uenientes, nos et fralres nosiros per urbem magnifice et honorifice cum inmensis laudibus et preconiis, campanis eliam in transitu nostro ubique pulsantibus, conduxerunt. 351  et sic tandem a uiolentia persequentis erepti et nostre redditi libertati sequenti die dominico uenerabilibus fratribus nostris G[regorio] Sabinensi, Huberto Hostiensi, B[ernardo] Portuensi, Waltero Albanensi, I[ohanne] Signino et B[erardo] Terracinensi episcopis, cardinalibus quoque et abbatibus, prioribus, iudicibus, aduocatis, scrinariis, primicerio et scola cantorum, nobilibus eliam et quadam parte de populo urbis, apud Nimpham non longe ab urbe insimul congregatis, munus consecrationis accepimus, et sicut in Romana ecclesia consuetudinis est, ibidem pontificali regno magnifice fuimus ac sollempniter coronati, ceterumpredictus Octouianus cum pro consecratione immoli execratione sua, dum et in urbe esset, et poslquam latenter exiuit urbem, multos episcopos conuocasset, nullum preter unum, Ferentinatem uidelicet, habere potuti pro sua temeritate et uesania confirmanda. 352  quosdam tamen episcopos imperialibus minis, quosdam uiolentia laicali, quosdam nero peccuniis et blandiciis allicere uoluii, sed nichil, Domino impediente, profecit. 353  unde nec adhuc inuenire potest, licet modis omnibus enitatur, qui ei manus execrationis imponat, et se tante faciat presumptionis et auctorem impietatis. 354  uerum memorati I[ohannes] et G[regorius], cecitatis tenebris obuoluti, quoniam scriptum est «peccator cum uenerit in profundum uiciorum contempnet », nec sic a sua presumptione dampnabili resipiscunt; sed eundem Octouianum, quem sibi in statuam erexerunt, obstinata perfidia uenerantur, et eum, relieta imitate ecclesie, presumunt usque adhuc tamquam idolum aut simulachrum adorare. 355  ipse autem Antichristi tempora prefigurans, usque adeo erectus est supra se, ut etiam in tempio Dei sederit tamquam sit Deus ostendens se, et multi abhominationem desolationis stantem in loco sancto, non sine multa lacrimarum effusione, corporeis occulis inspexerunt. 356  sane nos infirmiiatem nostram et uirtutum indigentiam cognoscentes, nostrum in Domino cogitatum iactamus, speranies et de Christi misericordia plemus confidentes, quod ecclesiam suam sanctam, pro qua ipse idem in substantia nostre mortalitatis apparuit, ut eam sibi non habentem rugam aut maculam exhiberet, obtata faciet tranquillitate letari, et procellarum omnium inundatione sedata nichil erit quod ei iam possit obsistere, ubi unicus sponsus eius uoluerit nubilosa queque et noxia propulsare. 357  nunc igitur, quia nos de nostrorum merito qualitate diffidimus et de honestate ac religione uestra plenam fiduciam obtinemus, uestris et uniuersalis ecclesie precibus infirmitatem nostram petimus adiuuari, caritatem uestram per apostolica scripta rogantes et commonentes attentius, ut sicut uiri catholici uos pro domo Domini muros inexpugnabiles opponatis, et in deuotione ac fidelitate matris uestre sacrosancte Romane ecclesie immobiliter persistentes, ab eius unitate nullatenus recedatis. 358  quod si prefatus uir impietatis ad partes uestras aliqua dampnationis sue scripta transmiserit, ea sicuti respuenda sunt respuatis, et tamquam nana atque sacrilega contempnere et abicere studeatis. 359  nouerit insuper discretio uestra, quod nos in die consecrationis nostre ipsi Octouiano et iam dictis fattctoribus eius terminum indulsimus infra odo dies ad simitn et unitatem matris ecclesie redeundi. 360  qud si adimpiere distnlerint, ex fune tam eos quatn omnes complices et coadiutores ipsorum, auctoritate beati Vetri ac nostra, non differemus uinculo excommunicationis astringere, et eos a Christi corpore, quod est ecclesia, sequestrare. 361  data Terracine vi kalendas octobris mclviiii. 362  In quadragesimo anno consulatuum unius anni fuerunt consules de comuni quatuor, uidelicet Rogeronus de Ita, Lamfrancus de Alberico, Enricus Guercius, Ansaldus Aurie. 363  et de placitis octo, quatuor in quatuor compagnis uersus Palazolum, W[illielmus] Cauaruncus, Anselmus de Caffara, Nuuolonus et Otobonus fratres; alii uero quatuor uersus Burgum placitabant, scilicet Obertus cancellarius et Amicus Grillus, Obertus Recalcatus, Nicola Roza. 364  Quoniam recordari preterita, meditari presentia, preuidere [futura] bonum et utile esse uidetur, ideoque preteritorum, presentium et futurorum Ianuensium consulum nomina et eorum facta, et que in Ianuensi ciuitate singulis annis acciderunt, Caffarus cum in etate xx annorum erat, scribere et notificare incepit, et sicuti in hoc libro scriptum est, usque in hodiernum diem composuit et notauit, et deinceps in antea donec uixerit, Deo concedente, illud idem se facturum promisit quapropter sicuti suprascripti consules rem publicam Ianuensem in hoc anno tractauerunt, in quo anno numerus octuaginta annorum etatis Caffari incipitur et computatur, per presentem scripturam eius ueritas cognoscatur. 365  notum ergo omnibus audientibus fiat, quod predicti consules nongentarum librarum ualens pro debito aliorum consulum totum soluerunt, ita tamen quod a seruitute predicti debiti rem publicam liberauerunt. 366  adhuc uero labore turrium muri ciuitatis ccc librarum numerum compleuerunt, et castrum Vultablii ab honere pignoris c librarum solutum de manibus feneratoris extraxerunt, et in comuni guardia et in ordinatione uenturorum consulum dimiserunt. 367  insuper autem murum burgi Portus Veneris riedificare fecerunt; et legatos plures, Enricum Guercium consulem ad imperatorem Constantinopolitanum, et Obertum Spinulam ad Lupum regem Ispanie pro comuni utilitate miserunt. 368  preterea namque ciues, qui grauissime ad inuicem inimicabantur, ita constrinxerunt quod in toto eorum consulatu prelium uel impetum facere ausi non fuerunt. 369  consules uero de melioribus ciuitatis eligere fecerunt mclx. 370  In quadragesimo primo anno consulatuum unius anni fuerunt consules de comuni quinque, uidelicet Rodoanus Guilielmi Mauroni filius, Philippus de Lamberto, Marchio Ingonis filius de Volta, W[illielmus] Cigala, Obertus Spinula. 371  causarum uero consules fuerunt octo, quatuor scilicet in quatuor compagnis, et alii quatuor in aliis quatuor. uersus Palazolum: W[illielmus] Buferius et Lambertus Philippi filius, Guiotus Zurlus, Guido Laudensis. 372  uersus autem Burgum: Amicus de Murta, Lambertus Grillus, Nicola Roza, Ansaldus Golia. 373  Cum in diuersis temporibus multa prospera et aduersa in orbe sepe accidant uniuerso, hoc quidem in anno multa maiora et forciora, quam euenire solent, in regno euenerunt Italico, at quia multum longum et grauissimum esset totum quod in regno accidit narrare per singula, oportet ergo, quomodo predicti consules rem publicam suo tempore tractauerunt et ciuitatem in sesta tenuerunt, ut per memoriam Caffari, ceterarum rerum relieta matheria, ad presens prius sine interuallo scribatur. 374  predicti namque consules in initio eorum consulatus multum de regimine ciuitatis cogitando, quod melius et utilius esse uidetur, de pace io scilicet et concordia ciuitatis, intus et de foris tractare et laborare inceperunt. 375  discordes enim qui in ciuitate erant, capillationes et rixas solitas ne facerent uel ineiperent, consules ad presens iurare fecerunt. 376  ceteros uero qui contra preceptum eorum arma leuauerunt et assaltum alicui de compagna fecerunt, turres et domos eorum destruendo et peccuniam, prout sacramento tenebantur, auferendo uellent aut nollent, per sacramentum quiescere constrinxerunt. 377  preterea unum de sociis, Obertum Spinulam scilicet, prudentem et sapientem uirum, cum galeis quinque pro guardia nauium per Corsicam et Sardineam usque Deniam mandauerunt. 378  unde Sarraceni territi et timore commoti, galeas armare dimiserunt, uela et remos in custodia posuerunt. 379  quare naues Ianuensium euntes et redeuntes, iter quod inceperant tranquillo cursu omnes incolumes perfecerunt. 380  at quidem donec galee Ianuensium in partibus Denie morabantur, Lupus rex Ispanie de pace et concordia Ianuensium in uoluntate consulis sine ulla fraude stare mandauit. 381  consul uero postquam regis legationem tante humilitatis tanteque patientie esse audiuit, accepto Consilio a consulibus causarum, a Lamberto scilicet Philippi filio et Ansaldo Golia qui secum erant, et a comitis galearum, hoc est decem milia marabotinos ad presens dare et comercium totius regni sui Ianuensium mercatoribus dimittere, hoc modo pacem sibi et suis dare promisit et mandauit. 382  rex autem, audita legatone consulis, leto animo totum quod consul mandauit procul dubio se facturum promisit; unde rex sine mora litteras suas Ianuam misit, precando ut legatum ad eum mitterent, qui marabotinos reciperet et securitatem pacis, uti promissum erat, faceret et reciperet. 383  consules uero, uisis litteris et auditis precibus regis, Guilielmum Caxizum Ingonis de Volta filium, sapientem et inclitum uirum, legatum ad regem miserunt, qui marabotinos acciperet et pacis securitatem, dimisso comercio tocius regis terre, reciperet et firmaret. 384  insuper quoque legatum alium, Otonem Bonum Nuuoloni fratrem, nobilem et sapientem uirum, ad regem Moadimorum mandauerunt, qui per omnes terras eorum Moadimorum cum magno rionore receptus fuit, et ad regem apud Morochum perrexit, et honorifice multum ab eo receptus fuit; et pacem usque ad quindecim annos cunctis Ianuensibus rex hoc modo firmauit, ut per omnes terras Moadimorum et posse ipsorum secure Ianuenses cum omnibus rebus suis mari et terra debeant ire, et in aliqua terra ipsorum nisi de centum octo nullam debeant dare condicionem, excepto Buzee ubi decimum debent, quia quintum ipsius decimi debet reuerti ad comune Ianue. 385  adhuc autem legatum alium, nobilem et consularem uirum, Ansaldum scilicet Spinulam, ad orientales partes, id est ciuitatem sanctam Iherusalem, cum legato Romane curie, Iohanne uidelicet presbitero cardinali et sanctorum Iohannis et Pauli, pro petenda iusticia Ianuensium direxerunt. 386  preterea castra, uidelicet Vultablii, Flaconis, Palodii, Riuarolii et Portusueneris, que extra ciuitatem de ueteri opere erant edificata tante fortitudinis tanteque pulcritudinis nouum opus desuper et circa consules edificare fecerunt, quod intuita transeuntium inde ceteras cordis opiniones pulchritudine noui operis ab eis remoueat. 387  unde enim non solum amicis copia est leticie, uerum etiam inimicis inmensam formidinem fortitudo noui operis tribuit audientibus. 388  De cetero uero quomodo dominus Alexander papa a Ianuensi archiepiscopo, clero et consulibus et omni populo fuit receptus, scribere Caffarus obliuioni non tradidit. 389  cognoscat ergo uniuersitas populorum, quod archi episcopus una cum clero et consulibus atque uniuerso populo uirorum et mulierum, seniorum, iuuenum ac puerorum, magnifice et honorifice cum uniuersis laudibus et preconiis, campanis etiam in ciuitate ubique pulsantibus, io predictum apostolicum, Deum laudando et nomen eius exaltando, suscepit, sicut in libro psalmorum legitur:iuuenes et uirgines, senes cum iunioribus laudent nomen Domini, quia exaltatum est nomen eius solius. 390  uere nomen Domini in illa die exaltatum fuit, quando Ianuenses uice Domini apostolicum Alexandrum receperunt, sicut ipse Dominus in euangelio dicit: qui uos recipit, me recipii; et alibi: ospes fui, et collegistis me. 391  tunc enim ipsum dominum Ibesum Christum collegerunt, quando uice eius palatia et hospitia honestissima atque inmensa stipendia domino apostolico suisque episcopis et cardinalibus sufficienter cum amore magno et tripudio impenderunt. 392  cum uero tanti honoris et beneficii ipse dominus papa memor fuisset, quomodo Ianuensis ciuitatis ecclesiam exaltare posset, cum predictis consulibus tractare inde incepit. 393  sed quia pro breuitate temporis eorum consulatus ipsi consules incepta compiere non potuerunt, nouis consulibus peragenda dimiserunt. 394  quod uero noui consules de hac re et de omni augmentatione rei publice suo tempore fecerint, Caffarus, si uixerit, cum tempus fuerit. 395  Deo concedente, scribere non tardabit mclx primo. 396  In quadragesimo secundo anno consulatuum unius anni fuerunt consules quinque de comuni: W[illielmus] Boironus, Ingo de Volta, Nebolonus, Rubaldus Besaza, Grimaldus. 397  causarum uero fuerunt viii quatuor in iiii compagnis, et alii quatuor in aliis iiii compagnis placitabant: uersus Palazolum Boiamundus de Odone, Bonusuasallus de Lamberto Medico, W[illielmus] Capdorgius, W[illielmus] Cauarruncus; uersus Burgum Ido Pizo, W[illelmus] Dauria, Obertus Recalcatus, Gontardus Rufus. 398  Quoniam ea, que a tempore captionis Cesarie usque nunc cis mare et citra per Ianuenses et plures alios gesta sunt, in unoquoque anno Caffarus scribendo notificauit, ideo competens est ut ea que in hoc anno a domino Frederico Romanorum imperatore et semper ac uere augusto per Liguriam et in ciuitate Ianuensi et extra per Ianuenses patrata sunt, idem Caffarus scribere non dimittat. 399  omnibus quoque presentibus et futuris notum fiat, quod dominus F[redericus] Romanorum imperator et semper augustus, pre cunctis Cesaribus intendens ad redintegrationem imperii, sub iugo triumphationis sue uniuersorum colla subiciens, preesse meruit singulis et dominatili cunctorum. 400  ipse enim per tres annos obsidendo Mediolanenses fame et bello ita constrinxerat, quod se amplius retinere non poterant. 401  hoc anno in calendis marcii ad pedes domini imperatoris inermes uenerunt, et personas et ciuitatem et mobile et immobile quod habebant, sine ullo tenore, in potestate imperatoris posuerunt. 402  flexis tamen gcnibus et multis lacrimis, necis indulgentiam petere non cessabant. 403  imperator uero, a domina Beatrice imperatrice augusta et principibus curie sue accepto Consilio, uitam et mobile quod habebant concedendo, capitalem sententiam, quam iure meruerant, pietate comotus, eis pepercit, ac deinde ciuitatem omnino destruere fecit, et extra ciuitatem longe per miliaria duo, in quatuor burgis eis stare precepit; ita tamen ut unusquisque de burgis per duorum miliariorum spatium ab aliis disiunctis edificaretur. 404  sicque factum est. 405  unde omnes ciuitates et loci Lombardie et maritimarum partium usque Romam, nimio timore commoti, in omnibus imperatori obedientes fuerunt. 406  ueruntamen Ianuenses ad curiam uocati uenire, de consulibus et melioribus ciuitatis W[illielmum] Buironum et Grimaldum consules, W[illelmum] Ventimi, Marchionem de Volta, Enricum Aurie, Ogerium Guidonis, Obertum Spinulam, Philippum de Iusta, Bonumuassallum Bulfericum, Papiam, ubi tunc imperator curtem tenebat, sine mora miserunt, qui honorifice recepti fuerunt. 407  ilico uero prineipes curie legatis Ianuensium, ut fidelitatem et quicquid alie ciuitates et loci fecerant et faciebant, ex parte imperatoris ad presens facere suadebant. 408  legati autem in omnibus preceptis imperatoris obedire semper paratos fuisse uel esse sine fraude dixerunt. 409  at tamen sicuti Ianuenses ultra ciuitates alias et locos Italie magis preualent seruire imperio, ita seruicii talionem ultra ceteros habere imperialem excellentiam humiliter implorabant. 410  postquam uero responsionem legatorum imperator audiuit, multum sibi placuit, et sue bone uoluntatis et gratie litteras, quas consulibus et cuncto Ianuensi populo defferrent, eis dari precepit. 411  per quas scilicet litteras uel legatos mandauit, ut uisis litteris infra octo dies de consulibus et melioribus ciuitatis sex uel octo sine dilatione ad eum uenirent, curri quibus de seruitio imperii et retributione seruitii competenter tractaret. 412  proinde duos de consulibus, Ingonem uidelicet de Volta et Nubolonem consules, et quinque de melioribus ciuitatis, Lamfrancum Piper scilicet, Bertramum de Marino, Idonem Gontardum, Bonumuassallum Bulfericum, Rogeron Ite, atque Iohannem scribam comunis fidelem et magne legalitatis uirum, cuius fidei singulis annis totius rei publice scriptura comittitur, reliqui consules cum comuni Consilio ciuitatis predictos legatos ad imperatorem miserunt. 413  qui omnes ad curiam uenientes, honorifice recepti fuerunt, ibique domino Rainaldo sancte Coloniensis ecclesie electo et regni Italici archicancellario et imperatorie maiestatis reuerendo legato, cuius enim sensus et fama Ciceronis per singula secuntur uestigia, cum aliis principibus curie per plures dies multa tractando, ad presens fidelitatem imperatori iurauerunt, et determinatum seruicium, sicut in priuilegiis scriptum habetur, facere promiserunt. 414  quapropter imperator lanuensibus cuncta regalia ciuitatis et possessiones quas tenebant, et multa alia concedendo, per priuilegium aureo sigillo signatum in perpetuum confirmauit. 415  De imperatore uero interea conticentes, quomodo dominus Alexander papa tempore istorum consulum Ianuensem ecclesiam sublimauit, CafFarus scribendo notificet. 416  nouerit ergo presens generatio et futura, quod predictus dominus Alexander papa uenerabilis Ianuensem ecclesiam, sicut scriptum est in priuilegio ab eo eidem ecclesie concesso, multifarie multisque modis studuit sublimare. 417  Preterea quomodo Ianuenses infra ciuitatem et extra in hoc anno se habuerunt, Caffarus scribere non dimittat. 418  notum ergo omnibus audientibus fiat, quod Ianuenses, tempore istorum consulum, Pisanos multos et peccuniam inmensam in partibus illorum cum galeis ceperunt, et partem eorum de melioribus interfecerunt, et partem cum peccunia Ianuam in captionem duxerunt. 419  quorum uero culpa et qua ratione hoc fecissent, necesse est ut per narrationem Cartari ueritas cognoscatur. 420  uerum namque est, quod Ianuenses et Pisani quondam pacem firmauerunt et personas et peccuniam samare et de iusticiis eorum pars parti auxilium dare ubique sacramento tenebantur, preter in Sardinea quam Ianuenses de sacramento extraxerunt, ita quidem ut in quocumque tempore ipsi Ianuenses pro Sardinia guerram uellent facere Pisanis, soluti essent a uinculo sacramenti. 421  quod ideo fecerunt, quia Pisani eam comunem cum Ianuensibus habere noluerunt, et hoc modo per longum tempus usque nunc pacem ad inuicem tenuerunt; preter quod Pisani, quando in extraneis regionibus in simul cum Ianuensibus erant, cauillationem uerborum, sicuti mos illorum est facere non cessabant. 422  unde diabolus, humani generis inimicus, inter Ianuenses et Pisanos, sicut presens scriptum subsequenter narrabit, his temporibus fomitem seminauit discordie. 423  huius namque discordie initium Pisanorum fuit. 424  tempore enim isto Pisani numero m qui in Constantinopolitana ciuitate erant, supra paucos Ianuenses fere ccc negotiatores qui illic erant, pacis federe dirupto, causa depredandi eos et occidendi armata manu uenerunt. 425  Ianuenses uero, postquam a Pisanis iniuste se impetitos esse uiderunt, ad deffensionem personarum et rerum suarum ilico armati surrexerunt, et tota die contra Pisanos uiriliter belluina tenuerunt. 426  sero autem ueniente, uidentes se Ianuenses superare non posse, dixerunt: dimittamus quod facimus, et deinceps sub nera fide ex utraque parte nullo modo hoc facere permittamus . 427  et hoc facto utreque partes bellare dimiserunt. 428  at tamen summo mane Pisani, collecta maxima multitudine uirorum Veneticorum, Grecorum et aliorum iniquorum Constantinopoli comorantium, armata manu, causa depredandi, ad fundicum Ianuensium uenerunt. 429  Ianuenses uero tante multitudini arbitrantes se non posse resistere, hospicia et peccuniam dimiserunt, et cum solis personis recesserunt. 430  Pisani autem inuadentes eorum rundicum, peccuniam quam ibi inuenerunt, ualentem scilicet xxx milia perperorum, ceperunt, et iuuenem quendam de nobilioribus Ianuensium, uidelicet Otonis Rufi filium, uiuum ceperunt et interfecerunt. 431  quapropter predicti Ianuenses depredati Ianuam festinanter perrexerunt, et ceteris qui in ciuitate erant omnia que sibi euenerant per ordinem narrauerunt. 432  unde tante iniurie tanteque intolerabilis superbie uicinis et consanguineis eorum illate nimio dolore comoda, galeas continuo armare, et sursum cum armis et cibo et remis, sicut sicientes ad aquam, unanimiter ascendere ceperunt. 433  et ita in uno die, sine iussione consulum xii galeas armauerunt. 434  consules uero, ne galee a ciuitate recederent donec litteras diffidentie Pisas mitterent preceperunt, et sine mora currerium quendam cum litteris Pisanos diffidendo Pisas miserunt. 435  quarum litterarum hic tenorem describimus. 436  Pisanorum consulibus et eorum populo Ianuensium consules, impulsi diu et circumquaque agitati a uobis per uniuersa latera mundi, nec inuenientes alicubi requiem ubi habeatis uigorem, postquam ignominiose iniurie, intolerabilia dampna, crudelissime cedes et nefarie obtruncationes non quorumlibet sed nostrorum nobilium, et ex his uocifere improperationes quibus nos incessanter impetitis sicnt perfidos inimicos, sufficere uobis non possunt, expulsionem Sardinie, quam de manibus Sarracenorum nostra ciuiias liberami, et criptarum nostrarum inuasionem, quas stimma uiolentia detinetis, ultra non ferimus. 437  condicionem itaque mite pacis absoiuimus, qui rupti federis uinculo non tenemur. 438  difi fidentiam itaque non inmerito uobis indicimus . 439  Latore autem reuertente et nullius utilitatis et concordie responsionem reportante, consules itaque predictarum galearum hominibus, ut ad tantam nequiciam et superbiam uindicandam uelociter properent, preceperunt. 440  cui precepto homines ipsarum galearum obedientes, ad Pisanorum nequiciam et contumatiam feriendam alacri animo perrexerunt. 441  quarum galearum duodecima ad Portum Pisanum iuerunt, et Pisane urbis uiris ac mulieribus intuentibus turrem de Portu destruxerunt, et plurimas naues cum hominibus et peccunia magna ceperunt, et homines quidem ac peccuniam Ianuam miserunt, sed naues combustas dimiserunt. 442  ac deinde ipse galee ad Portumuenerem redierunt, ibique pro gardia steterunt, ut si forte Pisanorum galee de Arno exirent, sequerentur eas cum aliis que de lanua uenirent. 443  alie uero quatuor que per Corsicam et Sardineam Pisanos querendo iuerunt, et multas Pisanorum naues et sagitteas et galeam unam que ueniebat de Sardinea pro legatione et pro gardia nauium suarum, et consulem unum, Bonacursum nomine, in galea magnam peccuniam secum defferentem ceperunt. 444  de hominibus autem earumdem nauium et galee Oto Rufus, pro ultione interempti filii sui, ipse et sodales eius plures de melioribus interfecerunt, et multos alios cum predicto consule totaque peccunia Ianuam in captione portauerunt. 445  Pisani uero cum huius rei ueritatem cognouerunt, mortuos suos plorando et de peccunia amissa dolendo, pro deffensione nauium suarum, que de foris ueniebant, galeas et sagitteas armare ceperunt. 446  interim autem accidit, ut cancellarius imperatoris Pisas ueniret; ad cuius nimirum pedes statim Pisani uenerunt, precando multum ut consulem et alios captos a Ianuensibus peteret et de captione extraheret. 447  archicancellarius uero, pietate comotus, capellanum suum dominum Sicardum, uirum quidem omni uirtuositate preclarum, Ianuam misit rogando Ianuenses ut pro amore Dei et suo Pisanos captos sibi donarent. 448  et precepit ut deinceps ab offensione Pisanorum cessarent, donec offensione preterita utrarumque parcium facta preceptum imperatoris audirent. 449  Ianuenses autem, audita prece et precepto archicancellarii, totum quod pecierat et preceperat procul dubio impleuere. 450  galeas namque et sagitteas quas pro offensione Pisanorum armauerant, armare dimiserunt, et consulem ceterosque captos Pisanos capellano dederunt, precando multum ut preceptum quod eis de offensione Pisanorum fecerat, illud idem Pisanis facere non dimitteret. 451  at postquam archicancellarius Ianuenses sibi obedientes in tantum fore cognouit, amorem suum et beneficium eis inde, multum promisit; et preceptum quod eisdem de offensione Pisanorum fecerat, illud idem ad presens Pisanis precipere non dimisit. 452  qua propter Pisani de liberacione suorum letando, archicancellarii preceptum fideliter obseruare promiserunt. 453  at tamen ipsi, paulo post, triginta et sex inter galeas et sagitteas fraudulenter, quasi pro guardia suarum nauium, uersus Sardineam miserunt, duasque naues Ianuensium secure redeuntes apud Planusam ceperunt. 454  quo audito xii galee, que in Portuueneri erant, sine mora Pisanorum galeis obuiam iuerunt, et eas redeuntes inuenerunt, et tota die iuxta eas tam prope contra eas sepe tendendo et recedendo steterunt, quod multos Pisanos sagittando uulnerauerunt, per multas uices eos prouocando, ut xii per xii ab aliis separate ad bellum uenirent. 455  quod Pisani trepidantes facere noluerunt. 456  omnes autem xxxvi galee Pisanorum contra Ianuenses simul concurrentes, ut eas caperent festinabant. 457  Ianuenses uero ueloces uti falcones terga uoluentes, ab eis sepe uelociter recedebant atque ueloci cursu multis uicibus cum uexillis armata deludendo, sero ueniente illos dimiserunt. 458  et per Planosam quam destruxerunt, et per Corsicam et Sardineam uenientes, multas naues Pisanorum et galiotas cum peccunia magna et hominibus multis ceperunt; et per Portum Pisanum redeuntes et ad Portum Venerem incolumes redierunt; statimque consulibus Ianuensium que euenerant mandauerunt. 459  consules autem, tanta Pisanorum proditione commoti, galeas et sagitteas et naues multas armare ceperunt; et contione facta, cuncto populo Ianuensium sub debito sacramenti laudauerunt, ut cibum et arma et omnia que ad bellum sunt necessaria cito habere festinarent, et ut ad Portum Pisanum cum magno storo maris, ut tante proditionis Pisanorum uindictam caperent, ire preceperunt. 460  unde omnes qui in contione erant, alacri animo una uoce dixerunt: fiat, fiat, interim uero, cum iam omnia parata essent, archicancellarius imperatoris Ianuam uenit, et de hoc quod euenerat multum se mestum ostendit. 461  at tamen ipse omnia que cepta erant remanere precepit, donec que facta fuerant imperatori notificarentur; et ut octo de Ianuensibus et octo de Pisanis ad imperatorem apud Taurinum irent precepit, ut preceptum imperatoris audirent et obseruarent. 462  Ianuenses uero ad presens curiam perrexerunt, scilicet Grimaldus consul, Capud orgogii, Lanfrancus Piper, Corsus, Obertus cancellarius, Symon Aurie, Baldizonus Usus maris, Bigotus, Guido Laudensis et Oto Mediolanensis. 463  Pisanorum autem Enricus consul, Petrus consul, Marzocus, Gerardus Gausfredi, Rainerius Gaitanus isti omnes iuerunt ad eum, ad curiam quam in Taurinensi ciuitate constituerat celebrare Ianuenses consulti et preparati respondere Pisanis, qui secundum garrulitatem suam super Ianuensibus conquesturi erant, fuerunt ad curiam quattuor aut quinque diebus antequam Pisani accessissent ad eam, conquisiueruntque intereain tantum uniuersorum principum gradami, ut postmodo uenientes Pisani contra eos non sunt ausi quicquam mutire. 464  immo etiam quod die celebri, qua dominus imperator cum Beatrice augusta imperatrice uoluit coronari, et uere Beatrix, quia sua benignitate imperium totum facit beatum, dum ad basilicam sicut et Ianuenses ipsi Pisani conuenissent, impulsi sunt ipsi Pisani et eiecti ignominiose de choro ecclesie, Ianuensibus in sublimi constitutis, ut per totam ecclesiam et circa imperatorem et imperatricem eis esset liber aspectus. 465  acciderat autem antea ut Raimundus Benengarius Barchinonensis comes, qui ad curiam accedebat obierit aput burgum sancti Dalmacii die octaua augusti quo cum imperator decurreret, Grimaldum consulem et Symonem Auriae et Caputorgogii secum conduxit. 466  unde cum esset reuersus imperator, omnibus suprascriptis Ianuensibus et Pisanis precepit, ut nullo modo proclamationes facerent usque ad redditum suum, quia Teotonicas partes ire paratus erat, et pro festinatione itineris ad diffiniendas querimonias morari non poterat. 467  ideoque predictos Ianuenses et Pisanos treguam firmam usque ad aduentum suum iurare fecit; et in eodem sacramento ponere fecit, ut prefatum sacramentum tregue infra tres dies postquam Ianuam et Pisas uenissent, sine fraude iurare fecissent cc Ianuensibus et cc Pisanis. 468  et ita, postquam uenerunt, omnia completa fuerunt. 469  Ista namque et alia multa Ianuenses in hoc anno extra ciuitatem et infra pro honore patrie, more solito Romanorum, sapienter et uiriliter, prout decuit, peregerunt in ciuitate enim predicti consules ciues ita concordes stare fecerunt, quod de mortali guerra quae erat inter Picamilios et Oberti quondam Ususmaris filios, ad firmam pacem et concordiam sub sacramento pacifice quiescere fecerunt. 470  insuper uero pro utilitate rei publice multas mansiones, que in ripa maris (a fossato Buccebouis usque ad tossatum aecclesie sancti Sepulchri, emerunt et destruxerunt, et super eam terram pro commodo nauium scari os ordinare et statuere fecerunt, et desuper directam et nouam uiam et pontem super fossatum sancti Sepulchri fecerunt. 471  et in fine eorum io consulatus vi consules de communi et iiii de placitis eligere fecerunt. 472  quibus peccuniam rei publice quam habuerant, sicuti recolligerant et dispendiderant, in scripto per ordinem dimiserunt mclxii. 473  In quadragesimo tercio anno consulatuum unius anni fuerunt consules vi Rogeronas Ite, W[illielmus] Caxicius, W[llielmus] Ventus, Amicus Grillus, Obertus Spinola, Lanfrancus Piper. 474  de placitis uero quattuor, scilicet Corsus Serre Otobonus frater Nuuolonis, Obertus cancellarius, Ugo de Baldizone, qui placitabant omnes homines tocius ciuitatis. 475  Omnes homines qui communium rerum ciuitatum atque locorum potestatem et dominium habent, et de dubiis rebus eorum consultant, ab odio et amore uacuos esse decet, quia sicuti quidam sapiens dixit: ubi intenderis, ingenium ualei; si libido possidet ea dominatur et animus nichil ualet. 476  ideoque consules ciuitatum et locorum a predictis duobus, scilicet ab odio et amore, remotos esse oportet, ne cupido odii et amoris illos faciat claudicare a semita ueritatis amoris odio et amore, at semper eos iuste doceat iudicare. 477  Unde in ueritate dici potest, quod fama Ianuensium consulum in augmentatione rei publice ciuitatis lanue et in sententiis dandis sine uenali auditu, cunctis suis uicinis ciuitatum et locorum usque modo eminet uniuersis. 478  quapropter quomodo predicti consules communium et causarum rem publicam Ianuensem et placitare tractauere in hoc anno, necesse est ut Caffarus solito more notificare non pigritetur. 479  omnibus igitur pateat audientibus, quod prenominati consules rem publicam Ianuensem augmentando, et furium et latronum atque omnium culparum uindictas faciendo, et rixas et decauillationes in ciuitate et extra per totum districtum eorum precipiendo ne fierent, ita quidem ciuitatis regimen cum pace et concordia ciuium usque in finem eorum consulatus honeste et firmiter tenuerunt. 480  fures enim et latrones, qui condam per plures annos in ciuitate latuerant et inmensam peccuniam de uoltis diuitum furtiua manu sepe et sepe extraxerant, illos namque, postquam inuenerunt, uti parricidas pedibus et manibus ligauerunt atque super eorum colla pondere petrarum imposito in mare demergere moriendo fecerunt. 481  quapropter fures et latrones et rixarum atque cauillationum inceptores delictum solitum, formidine predicte pene, per totum istum eonsulatum facere dimiserunt. 482  Preterea in fine eorum consulatus introitum et exitum rei publice totum, quomodo et unde receperant, sicuti et ubi distribuerant, in contione facta palami coram omnibus per ordinem in scriptis aperte et lucide ostenderunt. 483  cuius enim peccunie de predicto introitu et exitu librarum miliaria vi et centenaria viii et dimidium iuerunt, sicuti superius determinatum et scriptum est atque in communi registro scriptum, electis consulibus in custodia posuerunt. 484  quid autem de causarum consulibus dicerem, qui per totum superius tempus equitati et iustitie laudabiliter nimis inseruierunt? De cetero enim, cum Syrus bone memorie et laudabilis uite Ianuensis archiepiscopus prior, ultima die septembris debitum nature soluisset, de terris ad celum, de imis uocante Domino ad celestia gaudia perrexit, ibique predecessoris sui alterius Syri Ianuensis sanctissimi episcopi atque aliorum multorum sanctorum contuberniis feliciter sociari meruit. 485  eadem uero die, statini post humationem ipsius, conuenerunt clerici et religiosi uiri, consules quoque et pars magna senatus, et de eligendo pontifice tractatum habentes in unum spiritumfl conuenerunt. 486  comissa est itaque, assensu omnium, ipsa electio abbatibus sancti Benigni, sancti Syri, sancti Stephani, prepositis sancte Marie de Vineis, sancti Donati, presbiteris Iohanni de sancto Damiano, Vassallo sancte Marie de Castro, Oberto de sancto Ambrosio, canonicis quoque presbitero Ribaldo, magistro Anselmo et Dodoni subdiacono, qui omnes de electione ipsa in hunc modum iurauerunt: sancti Spiritus adsit nobis gratia. 487  ego cum sociis michi ad hoc assignatis absque omni fraude et dolo nichilum obstante, nel persuadente amore nel odio, timore aut seruicio ullo, eligam in archiepiscopum civitatis huius illam personam, quam moribus et scientia ad hoc conuenientiorem et honestiorem et utiliorem cognoscam, nel sine fraude credam, ita tamen quod nostre huinsmodi electioni publice annuerit. 488  quo iuramento prestito, conuenerunt iusta altare beati Laurentii nominati electores et prius in canonicos inspicientes eiusdem aecclesiae, elegerunt in archiepiscopum dominum Ugonem, qui tunc archidiaconus erat. 489  qui eadem die a clero et populo in sede pontificali est feliciter contitutus mcxliii.



monumenta.ch > Caffarus > Cafari Annales ann. mxcix-mclxiii