Terentius, Hecyra, 1, Scaena II. Parmeno Philotis Syra
| 1 | PA. Senex si quaeret me, modo isse dicito |
| 2 | ad portum percontatum adventum Pamphili. |
| 3 | audin quid dicam, Scirte? si quaeret me, uti |
| 4 | tum dicas; si non quaeret, nullu' dixeris, |
| 5 | alias ut uti possim causa hac integra. |
| 6 | sed videon ego Philotium? unde haec advenit? |
| 7 | Philoti', salve multum. PH. o salve, Parmeno. |
| 8 | SY. salve mecastor, Parmeno. PA. et tu edepol, Syra. |
| 9 | dic mi, ubi, Philoti', te oblectasti tam diu? |
| 10 | PH. minime equidem me oblectavi, quae cum milite |
| 11 | Corinthum hinc sum profecta inhumanissimo: |
| 12 | biennium ibi perpetuom misera illum tuli. |
| 13 | PA. edepol te desiderium Athenarum arbitror, |
| 14 | Philotium, cepisse saepe et te tuom |
| 15 | consilium contempsisse. PH. non dici potest |
| 16 | quam cupida eram huc redeundi, abeundi a milite |
| 17 | vosque hic videndi, antiqua ut consuetudine |
| 18 | agitarem inter vos libere convivium. |
| 19 | nam illic haud licebat nisi praefinito loqui |
| 20 | quae illi placerent. PA. haud opinor commode |
| 21 | finem statuisse orationi militem. |
| 22 | PH. sed quid hoc negotist? modo quae narravit mihi |
| 23 | hic intu' Bacchi'? quod ego numquam credidi |
| 24 | fore, ut ille hac viva posset animum inducere |
| 25 | uxorem habere. PA. habere autem? PH. eho tu, an non habet? |
| 26 | PA. habet, sed firmae haec vereor ut sint nuptiae. |
| 27 | PH. ita di deaeque faxint, si in rem est Bacchidis. |
| 28 | sed qui istuc credam ita esse dic mihi, Parmeno. |
| 29 | PA. non est opus prolato hoc: percontarier |
| 30 | desiste. PH. nempe causa ut ne id fiat palam? |
| 31 | ita me di amabunt, haud propterea te rogo, |
| 32 | uti hoc proferam, sed ut tacita mecum gaudeam. |
| 33 | PA. numquam tam dices commode ut tergum meum |
| 34 | tuam in fidem committam. PH. ah noli, Parmeno: |
| 35 | quasi tu non multo malis narrare hoc mihi |
| 36 | quam ego quae percontor scire. PA. (vera haec praedicat |
| 37 | et illud mihi vitiumst maxumum.) si mihi fidem |
| 38 | das te tacituram, dicam. PH. ad ingenium redis. |
| 39 | fidem do: loquere. PA. ausculta. PH. istic sum. PA. hanc Bacchidem |
| 40 | amabat ut quom maxume tum Pamphilus |
| 41 | quom pater uxorem ut ducat orare occipit |
| 42 | et haec communia omnium quae sunt patrum, |
| 43 | sese senem esse dicere, illum autem unicum: |
| 44 | praesidium velle se senectuti suae. |
| 45 | ill' primo se negare; sed postquam acrius |
| 46 | pater instat, fecit animi ut incertus foret |
| 47 | pudorin anne amori obsequeretur magis. |
| 48 | tundendo atque odio denique effecit senex: |
| 49 | despondit gnatam huius vicini proxumi. |
| 50 | usque illud visum est Pamphilo ne utiquam grave |
| 51 | donec iam in ipsis nuptiis, postquam videt |
| 52 | paratas nec moram ullam quin ducat dari, |
| 53 | ibi demum ita aegre tulit ut ipsam Bacchidem, |
| 54 | si adesset, credo ibi eiu' commiseresceret. |
| 55 | ubiquomque datum erat spatium solitudinis |
| 56 | ut conloqui mecum una posset: 'Parmeno, |
| 57 | perii, quid ego egi! in quod me conieci malum! |
| 58 | non potero ferre hoc, Parmeno: perii miser.' |
| 59 | PH. at te di deaeque perduint cum istoc odio, Lache! |
| 60 | PA. ut ad pauca redeam, uxorem deducit domum. |
| 61 | nocte illa prima virginem non attigit; |
| 62 | quae consecutast nox eam, nihilo magis. |
| 63 | PH. quid ais? cum virgine una adulescens cubuerit |
| 64 | plus potu', sese illa abstinere ut potuerit? |
| 65 | non veri simile dici' neque verum arbitror. |
| 66 | PA. credo ita videri tibi. nam nemo ad te venit |
| 67 | nisi cupiens tui; ille invitus illam duxerat. |
| 68 | PH. quid deinde fit? PA. diebu' sane pauculis |
| 69 | post Pamphilus me solum seducit foras |
| 70 | narratque ut virgo ab se integra etiam tum siet, |
| 71 | seque ante quam eam uxorem duxisset domum, |
| 72 | sperasse eas tolerare posse nuptias. |
| 73 | 'sed quam decrerim me non posse diutius |
| 74 | habere, eam ludibrio haberi, Parmeno, |
| 75 | quin integram itidem reddam, ut accepi ab suis, |
| 76 | neque honestum mihi neque utile ipsi virginist.' |
| 77 | PH. pium ac pudicum ingenium narras Pamphili. |
| 78 | PA. 'hoc ego proferre incommodum mi esse arbitror; |
| 79 | reddi patri autem, quoi tu nil dicas viti, |
| 80 | superbumst. sed illam spero, ubi hoc cognoverit |
| 81 | non posse se mecum esse, abituram denique.' |
| 82 | PH. quid interea? ibatne ad Bacchidem? PA. cotidie. |
| 83 | sed ut fit, postquam hunc alienum ab sese videt, |
| 84 | maligna multo et mage procax facta ilico est. |
| 85 | PH. non edepol mirum. PA. atque ea res multo maxume |
| 86 | diiunxit illum ab illa, postquam et ipse se |
| 87 | et illam et hanc quae domi erat cognovit satis, |
| 88 | ad exemplum ambarum mores earum existimans. |
| 89 | haec, ita uti liberali esse ingenio decet, |
| 90 | pudens modesta incommoda atque iniurias |
| 91 | viri omnis ferre et tegere contumelias. |
| 92 | hic animu' partim uxori' misericordia |
| 93 | devinctu', partim victus huius iniuriis |
| 94 | paullatim elapsust Bacchidi atque huc transtulit |
| 95 | amorem, postquam par ingenium nactus est. |
| 96 | interea in Imbro moritur cognatus senex |
| 97 | horunc: ea ad hos redibat lege hereditas. |
| 98 | eo amantem invitum Pamphilum extrudit pater. |
| 99 | reliquit cum matre hic uxorem; nam senex |
| 100 | rus abdidit se, huc raro in urbem commeat. |
| 101 | PH. quid adhuc habent infirmitatis nuptiae? |
| 102 | PA. nunc audies. primo dies complusculos |
| 103 | bene convenibat sane inter eas. interim |
| 104 | miris modis odisse coepit Sostratam: |
| 105 | neque lites ullae inter eas, postulatio |
| 106 | numquam. PH. quid igitur? PA. siquando ad eam accesserat |
| 107 | confabulatum, fugere e conspectu ilico, |
| 108 | videre nolle: denique ubi non quit pati, |
| 109 | simulat se ad matrem accersi ad rem divinam, abit. |
| 110 | ubi illic dies est compluris, accersi iubet: |
| 111 | dixere causam tum nescioquam. iterum iubet: |
| 112 | nemo remisit. postquam accersunt saepius, |
| 113 | aegram esse simulant mulierem. nostra ilico |
| 114 | it visere ad eam: admisit nemo. hoc ubi senex |
| 115 | rescivit, heri ea causa rure huc advenit, |
| 116 | patrem continuo convenit Philumenae. |
| 117 | quid egerint inter se nondum etiam scio; |
| 118 | nisi sane curaest quorsum eventurum hoc siet. |
| 119 | habes omnem rem: pergam quo coepi hoc iter. |
| 120 | PH. et quidem ego; nam constitui cum quodam hospite |
| 121 | me esse illum conventuram. PA. di vortant bene |
| 122 | quod agas! PH. vale. PA. et tu bene vale, Philotium. |