Seneca, Phaedra, Scaena IV. Phaedra Hyppolitus Nutrix
| 1 | Phaedra Quis me dolori reddit atque aestus graves |
| 2 | reponit animo? quam bene excideram mihi! |
| 3 | Hi.Cur dulce munus redditae lucis fugis? |
| 4 | Ph. Aude, anime, tempta, perage mandatum tuum. |
| 5 | intrepida constent verba: qui timide rogat |
| 6 | docet negare. magna pars sceleris mei |
| 7 | olim peracta est; serus est nobis pudor: |
| 8 | admovimus nefanda. si coepta exequor, |
| 9 | forsan iugali crimen abscondam face: |
| 10 | honesta quaedam scelera successus facit. |
| 11 | en, incipe, anime! -- Commodes paulum, precor, |
| 12 | secretus aures. si quis est abeat comes. |
| 13 | Hi. En locus ab omni liber arbitrio vacat. |
| 14 | Ph. Sed ora coeptis transitum verbis negant; |
| 15 | vis magna vocem mittit et maior tenet. |
| 16 | vos testor omnis, caelites, hoc quod volo |
| 17 | me nolle. |
| 18 | Hi. Animusne cupiens aliquid effari nequit? |
| 19 | Ph. Curae leves locuntur, ingentes stupent. |
| 20 | Hi. Committe curas auribus, mater, meis. |
| 21 | Ph. Matris superbum est nomen et nimium potens: |
| 22 | nostros humilius nomen affectus decet; |
| 23 | me vel sororem, Hippolyte, vel famulam voca, |
| 24 | famulamque potius: omne servitium feram. |
| 25 | non me per altas ire si iubeas nives |
| 26 | pigeat gelatis ingredi Pindi iugis; |
| 27 | non, si per ignes ire et infesta agmina, |
| 28 | cuncter paratis ensibus pectus dare. |
| 29 | mandata recipe sceptra, me famulam accipe: |
| 30 | [te imperia regere, me decet iussa exequi] |
| 31 | muliebre non est regna tutari urbium. |
| 32 | tu qui iuventae flore primaevo viges, |
| 33 | cives paterno fortis imperio rege; |
| 34 | sinu receptam supplicem ac servam tege: |
| 35 | miserere viduae. Hi. Summus hoc omen deus |
| 36 | avertat. aderit sospes actutum parens. |
| 37 | Ph. Regni tenacis dominus et tacitae Stygis |
| 38 | nullam relictos fecit ad superos viam: |
| 39 | thalami remittet ille raptorem sui? |
| 40 | nisi forte amori placidus et Pluton sedet. |
| 41 | Hi. Illum quidem aequi caelites reducem dabunt. |
| 42 | sed dum tenebit vota in incerto deus, |
| 43 | pietate caros debita fratres colam, |
| 44 | et te merebor esse ne viduam putes |
| 45 | ac tibi parentis ipse supplebo locum. |
| 46 | Ph. O spes amantum credula, o fallax Amor! |
| 47 | satisne dixi? -- precibus admotis agam. |
| 48 | Miserere, pavidae mentis exaudi preces-- |
| 49 | libet loqui pigetque. Hi. Quodnam istud malum est? |
| 50 | Ph. Quod in novercam cadere vix credas malum. |
| 51 | Hi.Ambigua voce verba perplexa iacis: |
| 52 | effare aperte. Ph. Pectus insanum vapor |
| 53 | amorque torret. intimis saevit ferus |
| 54 | [penitus medullas atque per venas meat] |
| 55 | visceribus ignis mersus et venas latens |
| 56 | ut agilis altas flamma percurrit trabes. |
| 57 | Hi.Amore nempe Thesei casto furis? |
| 58 | Ph. Hippolyte, sic est: Thesei vultus amo |
| 59 | illos priores, quos tulit quondam puer, |
| 60 | cum prima puras barba signaret genas |
| 61 | monstrique caecam Gnosii vidit domum |
| 62 | et longa curva fila collegit via. |
| 63 | quis tum ille fulsit! presserant vittae comam |
| 64 | et ora flavus tenera tinguebat pudor; |
| 65 | inerant lacertis mollibus fortes tori, |
| 66 | tuaeque Phoebes vultus aut Phoebi mei, |
| 67 | tuusve potius -- talis, en talis fuit |
| 68 | cum placuit hosti, sic tulit celsum caput. |
| 69 | in te magis refulget incomptus decor: |
| 70 | est genitor in te totus et torvae tamen |
| 71 | pars aliqua matris miscet ex aequo decus: |
| 72 | in ore Graio Scythicus apparet rigor. |
| 73 | si cum parente Creticum intrasses fretum, |
| 74 | tibi fila potius nostra nevisset soror. |
| 75 | Te te, soror, quacumque siderei poli |
| 76 | in parte fulges, invoco ad causam parem: |
| 77 | domus sorores una corripuit duas, |
| 78 | e genitor, at me gnatus. -- en supplex iacet |
| 79 | adlapsa genibus regiae proles domus. |
| 80 | respersa nulla labe et intacta, innocens |
| 81 | tibi mutor uni. certa descendi ad preces: |
| 82 | finem hic dolori faciet aut vitae dies. |
| 83 | miserere amantis. -- Hi. Magne regnator deum, |
| 84 | tam lentus audis scelera? tam lentus vides? |
| 85 | et quando saeva fulmen emittes manu, |
| 86 | si nunc serenum est? omnis impulsus ruat |
| 87 | aether et atris nubibus condat diem, |
| 88 | ac versa retro sidera obliquos agant |
| 89 | retorta cursus. tuque, sidereum caput, |
| 90 | radiate Titan, tu nefas stirpis tuae |
| 91 | speculare? lucem merge et in tenebras fuge. |
| 92 | cur dextra, divum rector atque hominum, vacat |
| 93 | tua, nec trisulca mundus ardescit face? |
| 94 | in me tona, me fige, me velox cremet |
| 95 | transactus ignis: sum nocens, merui mori: |
| 96 | placui novercae. dignus en stupris ego? |
| 97 | scelerique tanto visus ego solus tibi |
| 98 | materia facilis? hoc meus meruit rigor? |
| 99 | o scelere vincens omne femineum genus, |
| 100 | o maius ausa matre monstrifera malum |
| 101 | genetrice peior! illa se tantum stupro |
| 102 | contaminavit, et tamen tacitum diu |
| 103 | crimen biformi partus exhibuit nota, |
| 104 | scelusque matris arguit vultu truci |
| 105 | ambiguus infans -- ille te venter tulit. |
| 106 | o ter quaterque prospero fato dati |
| 107 | quos hausit et peremit et leto dedit |
| 108 | odium dolusque -- genitor, invideo tibi: |
| 109 | Colchide noverca maius hoc, maius malum est. |
| 110 | Ph. Et ipsa nostrae fata cognosco domus: |
| 111 | fugienda petimus; sed mei non sum potens. |
| 112 | te vel per ignes, per mare insanum sequar |
| 113 | rupesque et amnes, unda quos torrens rapit; |
| 114 | quacumque gressus tuleris hac amens agar-- |
| 115 | iterum, superbe, genibus advolvor tuis. |
| 116 | Hi. Procul impudicos corpore a casto amove |
| 117 | tactus -- quid hoc est? etiam in amplexus ruit? |
| 118 | stringatur ensis, merita supplicia exigat. |
| 119 | en impudicum crine contorto caput |
| 120 | laeva reflexi: iustior numquam focis |
| 121 | datus tuis est sanguis, arquitenens dea. |
| 122 | Ph. Hippolyte, nunc me compotem voti facis; |
| 123 | sanas furentem. maius hoc voto meo est, |
| 124 | salvo ut pudore manibus immoriar tuis. |
| 125 | Hi.Abscede, vive, ne quid exores, et hic |
| 126 | contactus ensis deserat castum latus. |
| 127 | quis eluet me Tanais aut quae barbaris |
| 128 | Maeotis undis Pontico incumbens mari? |
| 129 | non ipse toto magnus Oceano pater |
| 130 | tantum expiarit sceleris. o silvae, o ferae! |
| 131 | Nut. Deprensa culpa est. anime, quid segnis stupes? |
| 132 | regeramus ipsi crimen atque ultro impiam |
| 133 | Venerem arguamus: scelere velandum est scelus; |
| 134 | tutissimum est inferre, cum timeas, gradum. |
| 135 | ausae priores simus an passae nefas, |
| 136 | secreta cum sit culpa, quis testis sciet? |
| 137 | Adeste, Athenae! fida famulorum manus, |
| 138 | fer opem! nefandi raptor Hippolytus stupri |
| 139 | instat premitque, mortis intentat metum, |
| 140 | ferro pudicam terret -- en praeceps abit |
| 141 | ensemque trepida liquit attonitus fuga. |
| 142 | pignus tenemus sceleris. hanc maestam prius |
| 143 | recreate. crinis tractus et lacerae comae |
| 144 | ut sunt remaneant, facinoris tanti notae. |
| 145 | perferte in urbem! -- Recipe iam sensus, era. |
| 146 | quid te ipsa lacerans omnium aspectus fugis? |
| 147 | mens impudicam facere, non casus, solet. |