Seneca, Hercules Oetaeus, Scaena V. Hercules Chorus
| 1 | Hercules Converte, Titan clare, anhelantes equos, |
| 2 | emitte noctem: pereat hic mundo dies |
| 3 | quo morior, atra nube inhorrescat polus; |
| 4 | obsta novercae. nunc, pater, caecum chaos |
| 5 | reddi decebat, hinc et hinc compagibus |
| 6 | ruptis uterque debuit frangi polus; |
| 7 | quid parcis astris? Herculem amittis, pater. |
| 8 | Nunc partem in omnem, Iuppiter, specta poli, |
| 9 | ne quis Gyges Thessalica iaculetur iuga |
| 10 | et fiat Othrys pondus Encelado leve. |
| 11 | laxabit atri carceris iam iam fores |
| 12 | Pluton superbus, vincula excutiet patri |
| 13 | caelumque reddet. ille qui pro fulmine |
| 14 | tuisque facibus natus in terris eram, |
| 15 | ad Styga revertor: surget Enceladus ferox |
| 16 | mittetque quo nunc premitur in superos onus. |
| 17 | regnum omne, genitor, aetheris dubium tibi |
| 18 | mors nostra faciet -- antequam spolium tui |
| 19 | caelum omne fiat, conde me tota, pater, |
| 20 | mundi ruina, frange quem perdis polum. |
| 21 | Cho. Non vana times, gnate Tonantis: |
| 22 | nunc Thessalicam Pelion Ossam |
| 23 | premet et Pindo congestus Athos |
| 24 | nemus aetheriis inseret astris; |
| 25 | vincet scopulos inde Typhoeus |
| 26 | et Tyrrhenam feret Inarimen; |
| 27 | feret Aetnaeos inde caminos |
| 28 | scindetque latus montis aperti |
| 29 | nondum Enceladus fulmine victus: |
| 30 | iam te caeli regna secuntur. |
| 31 | He. Ego qui relicta morte, contempta Styge, |
| 32 | per media Lethes stagna cum spolio redi |
| 33 | quo paene lapsis excidit Titan equis, |
| 34 | ego quem deorum regna senserunt tria, |
| 35 | morior nec ullus per meum stridet latus |
| 36 | transmissus ensis, haut meae telum necis |
| 37 | saxum est nec instar montis abrupti lapis |
| 38 | aut totus Othrys, non truci rictu gigas |
| 39 | Pindo cadaver obruit toto meum: |
| 40 | sine hoste vincor, quodque me torquet magis |
| 41 | (o misera virtus!) summus Alcidae dies |
| 42 | nullum malum prosternit; inpendo, ei mihi, |
| 43 | in nulla vitam facta. pro mundi arbiter |
| 44 | superique quondam dexterae testes meae, |
| 45 | pro cuncta tellus, Herculis vestri placet |
| 46 | mortem perire? dirus o nobis pudor, |
| 47 | o turpe fatum: femina Herculeae necis |
| 48 | auctor feretur! morior Alcides quibus |
| 49 | !Invicta si me cadere feminea manu |
| 50 | volvere fata perque tam turpes colus |
| 51 | mea mors cucurrit, cadere placuisset mihi |
| 52 | Iunonis odio: feminae caderem manu, |
| 53 | sed caelum habentis. si nimis superis fuit, |
| 54 | Scythico sub axe genita domuisset meas |
| 55 | vires Amazon -- feminae cuius manu |
| 56 | Iunonis hostis vincor! hinc gravior tui, |
| 57 | noverca, pudor est. quid diem hunc laetum vocas? |
| 58 | quid tale tellus genuit iratae tibi? |
| 59 | mortalis odia femina excessit tua. |
| 60 | adhuc furebas esse te Alcidae imparem: |
| 61 | victa es duobus -- pudeat irarum deos. |
| 62 | Utinam meo cruore satiasset suos |
| 63 | Nemeaea rictus pestis aut centum anguibus |
| 64 | vallatus hydram tabe pavissem mea, |
| 65 | utinam fuissem praeda Centauris datus |
| 66 | aut inter umbras vinctus aeterno miser |
| 67 | saxo sederem! spolia nunc traxi ultima |
| 68 | Fato stupente, nunc ab inferna Styge |
| 69 | lucem recepi, Ditis evici moras-- |
| 70 | ubique mors me fugit, ut titulo inclitae |
| 71 | mortis carerem. pro ferae, victae ferae! |
| 72 | non me triformis sole conspecto canis |
| 73 | ad Styga revexit, non sub Hesperio polo |
| 74 | Hibera vicit turba pastoris feri, |
| 75 | non gemina serpens -- perdidi mortem, ei mihi, |
| 76 | totiens honestam: titulus extremus quis est! |
| 77 | Cho.Viden ut laudis conscia virtus |
| 78 | non Lethaeos horreat amnes? |
| 79 | pudet auctoris, non morte dolet: |
| 80 | cupit extremum finire diem |
| 81 | vasta tumidi mole gigantis |
| 82 | et montiferum Titana pati |
| 83 | rabidaeve necem debere ferae. |
| 84 | sed tua causa est, miserande, manus, |
| 85 | quod nulla fera est nullusque gigas: |
| 86 | iam quis dignus necis Herculeae |
| 87 | superest auctor nisi dextra tui? |
| 88 | He. Eheu quis intus scorpios, quis fervida |
| 89 | plaga revulsus cancer infixus meas |
| 90 | urit medullas? sanguinis quondam capax |
| 91 | tumidi vigor pulmonis arentes fibras |
| 92 | distendit, ardet felle siccato iecur |
| 93 | totumque lentus sanguinem avexit vapor. |
| 94 | primam cutem consumpsit, hinc aditum nefas |
| 95 | in membra fecit, abstulit pestis latus, |
| 96 | exedit artus penitus et totas malum |
| 97 | hausit medullas: ossibus vacuis sedet; |
| 98 | nec ossa durant ipsa, sed compagibus |
| 99 | discussa ruptis mole conlapsa fluunt. |
| 100 | defecit ingens corpus et pesti satis |
| 101 | Herculea non sunt membra -- pro, quantum est malum |
| 102 | quod esse vastum fateor, o dirum nefas |
| 103 | !En cernite, urbes, cernite ex illo Hercule |
| 104 | quid iam supersit. Herculem agnoscis, pater? |
| 105 | hisne ego lacertis colla Nemeaei mali |
| 106 | elisa pressi? tensus hac arcus manu |
| 107 | astris ab ipsis detulit Stymphalidas? |
| 108 | his ego citatam gressibus vici feram |
| 109 | radiante clarum fronte gestantem caput? |
| 110 | his fracta Calpe manibus emisit fretum? |
| 111 | his tot ferae, tot scelera, tot reges iacent? |
| 112 | his mundus umeris sedit? haec moles mei est, |
| 113 | haecne illa cervix? has ego opposui manus |
| 114 | caelo ruenti? quis mea custos manu |
| 115 | trahetur ultra Stygius? ubi vires prius |
| 116 | memet sepultae? quid patrem appello Iovem? |
| 117 | quid per Tonantem vindico caelum mihi? |
| 118 | iam, iam meus credetur Amphitryon pater. |
| 119 | Quaecumque pestis viscere in nostro lates, |
| 120 | procede -- quid me vulnere occulto petis? |
| 121 | quis te sub axe frigido pontus Scythes, |
| 122 | quae pigra Tethys genuit aut Maurum premens |
| 123 | Hibera Calpe litus? o dirum malum! |
| 124 | utrumne serpens squalidum crista caput |
| 125 | vibrans an aliquod et mihi ignotum malum? |
| 126 | numquid cruore es genita Lernaeae ferae |
| 127 | an te reliquit Stygius in terris canis? |
| 128 | omne es malum nullumque -- quis voltus tibi est? |
| 129 | concede saltem scire quo peream malo; |
| 130 | quaecumque pestis sive quaecumque es fera, |
| 131 | palam timere. quis tibi in medias locum |
| 132 | fecit medullas? ecce direpta cute |
| 133 | viscera manus detexit; ulterior tamen |
| 134 | inventa latebra est -- o malum simile Herculi |
| 135 | !Unde iste fletus? unde in has lacrimae genas? |
| 136 | invictus olim voltus et numquam malis |
| 137 | lacrimas suis praebere consuetus (pudet) |
| 138 | iam flere didicit. quis dies fletum Herculis, |
| 139 | quae terra vidit? siccus aerumnas tuli. |
| 140 | tibi illa virtus, quae tot elisit mala, |
| 141 | tibi cessit uni; prima et ante omnis mihi |
| 142 | fletum abstulisti: durior saxo horrido |
| 143 | et chalybe voltus et vaga Symplegade |
| 144 | victus minas infregit et lacrimam expulit. |
| 145 | flentem, gementem, summe pro rector poli, |
| 146 | me terra vidit, quodque me torquet magis, |
| 147 | noverca vidit. -- urit ecce iterum fibras, |
| 148 | incaluit ardor: unde nunc fulmen mihi? |
| 149 | Cho.Quid non possit superare dolor? |
| 150 | quondam Getico durior Haemo |
| 151 | nec Parrhasio lentior axe |
| 152 | saevo cessit membra dolori |
| 153 | fessumque movens per colla caput |
| 154 | latus alterno pondere flectit. |
| 155 | fletum virtus saepe resorbet: |
| 156 | sic arctoas laxare nives |
| 157 | quamvis tepido sidere Titan |
| 158 | non tamen audet vincitque nefas |
| 159 | solis adulti glaciale iubar. |
| 160 | He. Converte voltus ad meas clades, pater: |
| 161 | numquam ad tuas confugit Alcides manus, |
| 162 | non cum per artus hydra fecundum meos |
| 163 | caput explicaret; inter infernos lacus |
| 164 | possessus atra nocte cum Fato steti |
| 165 | nec invocavi; tot feras vici horridas, |
| 166 | reges, tyrannos, non tamen voltus meos |
| 167 | in astra torsi: semper haec nobis manus |
| 168 | votum spopondit; nulla propter me sacro |
| 169 | micuere caelo fulmina -- hic aliquid dies |
| 170 | optare iussit. primus audierit preces |
| 171 | idemque summus: unicum fulmen peto; |
| 172 | giganta crede (non minus caelum mihi |
| 173 | asserere potui -- dum patrem verum imputo, |
| 174 | caelo peperci). sive crudelis, pater, |
| 175 | sive es misericors, commoda nato manum |
| 176 | properante morte et occupa hanc laudem tibi. |
| 177 | vel si piget manusque detrectat nefas, |
| 178 | emitte Siculo vertice ardentes, pater, |
| 179 | Titanas, in me qui manu Pindum ferant |
| 180 | Ossaque qui me monte proiecto opprimant. |
| 181 | abrumpat Erebi claustra, me stricto petat |
| 182 | Bellona ferro; mitte Gradivum trucem, |
| 183 | armetur in me dirus: est frater quidem, |
| 184 | sed ex noverca. Tu quoque, Alcidae soror |
| 185 | tantum ex parente, cuspidem in fratrem tuum |
| 186 | iaculare, Pallas. Supplices tendo manus |
| 187 | ad te, noverca: sparge tu saltem, precor, |
| 188 | telum: perire feminae possum manu. |
| 189 | iam fracta, iam satiata quid pascis minas? |
| 190 | quid quaeris ultra? supplicem Alciden vides, |
| 191 | et nulla tellus, nulla me vidit fera |
| 192 | te deprecantem. nunc mihi irata satis |
| 193 | opus est noverca -- nunc tuus cessat dolor? |
| 194 | nunc odia ponis? parcis ubi votum est mori. |
| 195 | O terra et urbes, non facem quisquam Herculi, |
| 196 | non arma tradet? tela subtrahitis mihi? |
| 197 | ita nulla saevas terra concipiat feras |
| 198 | post me sepultum, nec meas umquam manus |
| 199 | imploret orbis, si qua nascentur mala |
| 200 | nascatur alius: undique infelix caput |
| 201 | mactate saxis, vincite aerumnas meas. |
| 202 | ingrate cessas orbis? excidimus tibi? |
| 203 | adhuc malis ferisque suppositus fores, |
| 204 | ni me tulisses. vindicem vestrum malis |
| 205 | eripite, populi: tempus hoc vobis datur |
| 206 | pensare merita -- mors erit pretium omnium. |