Sedulius, Carmen Paschale, Liber V
| 1 | Has inter virtutis opes iam proxima paschae |
| 2 | Coeperat esse dies, Domini cum gloria vellet |
| 3 | Ponere mortalem, vivamque resumere carnem, |
| 4 | Non aliam, sed rursus eam, quam munere plenam |
| 5 | Lucis, ab infernis relevans, ad sidera duxit. |
| 6 | Exclamansque palam; Pater, ista memet ab hora |
| 7 | Salvifica: sed in hanc ideo veni tamen horam; |
| 8 | Clarifica, dixit, nomen tuum; magnaque coelo |
| 9 | Vox resonans venit per nubila: Clarificavi, |
| 10 | Clarificabo iterum. Quid apertius est Patre teste, |
| 11 | Coelo assertore? At nec sic agnoscere Christum |
| 12 | Gens voluit Iudaea Deum; pars esse ferebat, |
| 13 | Hoc tonitrum: pars angelicam crepuisse loquelam. |
| 14 | O gens caeca oculis, o gens durissima corde! |
| 15 | Non tonitrus potuit Christum, sive angelus ullus |
| 16 | Auctorem generasse suum, qui, nomine Patris |
| 17 | Audito, responsa daret, sed ab ore Tonantis, |
| 18 | Natum agnoscentis, populus quo crederet astans, |
| 19 | Vox emissa suo respondit consona verbo. |
| 20 | Annua tunc sacrae celebrans per munera coenae |
| 21 | Paschales ex more dapes, humilemque ministrum |
| 22 | Se faciens, et grata suis exempla relinquens, |
| 23 | Assurgit, famulisque libens famulatur, et omnem |
| 24 | Linteolo accinctus tantum inclinavit honorem, |
| 25 | Discipulis ut sponte lavans vestigia cunctis, |
| 26 | Nec Iudam exciperet, quem proditionis iniquae |
| 27 | Noverat auctorem. Sed nil tibi gloria, saeve |
| 28 | Traditor, illa dabat pedibus consistere mundis, |
| 29 | Qui sensu pollutus eras, velut omne sepulcrum |
| 30 | Exteriora gerens albae velamina formae, |
| 31 | Sordibus interius, foedoque cadavere plenum. |
| 32 | Nec Dominum latuere doli, scelerisque futuri |
| 33 | Prodidit auctorem, panem cui tradidit ipse, |
| 34 | Qui panis tradendus erat: nam corporis, atque |
| 35 | Sanguinis ille sui postquam duo munera sanxit, |
| 36 | Atque cibum, potumque dedit, quo perpete numquam |
| 37 | Esuriant, sitiantque animae sine labe fideles: |
| 38 | Protinus in Iudam, sedes ubi livor habebat, |
| 39 | Spiritus intravit teterrimus, armaque sumens |
| 40 | In Dominum, servile dedit consurgere bellum, |
| 41 | Pactus grande nefas quavis mercede: nec illi |
| 42 | Culpa datur pretio, sed inhaerent crimina facto. |
| 43 | Tantumdem sceleris, terdena numismata sumens |
| 44 | Argenti, parvo caecatus munere gessit, |
| 45 | Quantum, cuncta simul terrarum regna, marisque |
| 46 | Divitias, omnemque vagis cum nubibus aethram |
| 47 | Si caperet, gesturus erat: neque enim bona mundi |
| 48 | Sufficerent magni fuso pro sanguine Christi, |
| 49 | Qui pater est mundi, qui fecerat, hunc quoque nasci. |
| 50 | Atque utinam sterili damnatus matre nequisset |
| 51 | Natalem sentire diem, nec luminis huius |
| 52 | Hausisset placidas flabris vitalibus auras |
| 53 | aeterno torpore latens, miseroque fuisset |
| 54 | Sors melior nescire datam, quam perdere vitam, |
| 55 | Aut male fusus humo, confestim munera lucis |
| 56 | Perderet, ut pulvis, quem ventus proiicit ingens |
| 57 | A facie terrae, rapidisque volatibus actus |
| 58 | Spargitur in vacuas nebulis obscurior umbras. |
| 59 | Tune cruente, ferox, audax, insane, rebellis, |
| 60 | Perfide, crudelis, fallax, venalis, inique, |
| 61 | Traditor immitis, fere proditor, impie latro, |
| 62 | Praevius horribiles comitaris signifer enses? |
| 63 | Sacrilegamque aciem, gladiis, sudibusque minacem |
| 64 | Cum moveas, ore ora premis, mellique venenum |
| 65 | Inseris, et blanda Dominum sub imagine prodis? |
| 66 | Quid socium simulas, et amica fraude salutas? |
| 67 | Numquid terribiles aut pax coniurat in enses, |
| 68 | Aut truculenta pio lupus oscula porrigit agno? |
| 69 | Traditus ergo viris operator sanctus iniquis, |
| 70 | Consuetam non liquit opem, pueroque revulsam |
| 71 | Ense Petri, nequa pius a pietate vacaret, |
| 72 | Reddidit auriculam; nec enim vindicta Tonanti |
| 73 | Conveniens humana fuit, qui millia Patrem |
| 74 | Angelicas sibimet legiones poscere posset |
| 75 | Plus duodena dari, si mallet sumere poenas |
| 76 | De meritis, quam sponte suas ignoscere plagas. |
| 77 | Tunc parci mucrone iubet, quia venerat ipse |
| 78 | Ponere pro cunctis animam, non tollere cuiquam. |
| 79 | Namque Petro, clara iamdudum voce fatenti, |
| 80 | Cum Domino se velle mori, Prius aliger, inquit, |
| 81 | Quam gallus cantet, hac me ter nocte negabis, |
| 82 | Non reprobando fidem, sed praedicendo timorem. |
| 83 | Continuo ad tristes Caiphae deducitur aedes. |
| 84 | Ille sacerdotum fuerat tunc denique princeps, |
| 85 | Et princeps scelerum, namque hoc residente cathedra |
| 86 | Pestifera, falsis agitatum testibus ardet |
| 87 | Concilium, iam iamque volant mendacia mille |
| 88 | In Dominum, vanis hominum conflata favillis, |
| 89 | Et pereunt levitate sui, velut ignis oberrans |
| 90 | Arentes stipulas, vires cui summa cremandi |
| 91 | Materies infirma rapit, victoque furore |
| 92 | Labitur invalidae deformis gloria flammae. |
| 93 | Postquam nulla dolis patuit via, brachia tolli |
| 94 | Armat in insontem saevus furor: heu mihi! quantis |
| 95 | Impedior lacrymis rabidum memorare tumultum |
| 96 | Sacrilegas movisse manus? non denique passim |
| 97 | Vel colaphis pulsare caput, vel caedere palmis, |
| 98 | Aut spuere in faciem plebs exsecranda quievit. |
| 99 | Ille tamen patiens subiecto corpore totum |
| 100 | Sustinuit, nostraeque dedit sua membra saluti. |
| 101 | Namque per hos colaphos caput est sanabile nostrum, |
| 102 | Haec sputa per Dominum nostram lavere figuram, |
| 103 | His alapis nobis libertas maxima plausit, |
| 104 | At senior, cui cuncta potens praedixerat auctor, |
| 105 | Quae ventura forent, quoniam transire nequibat |
| 106 | Infectum, quod Christus ait, se prorsus adesse |
| 107 | Ipsius ex sociis, semel, ac bis, terque negavit, |
| 108 | Et gallus cecinit; completa est sanctio Christi, |
| 109 | Et sensus rediere Petri: memor ille malorum |
| 110 | Immemoris damnavit opus, gemituque sequente, |
| 111 | Culpa fugit, cedunt lacrymis delicta profusis, |
| 112 | Et dulcem veniam, fletus, generastis, amari. |
| 113 | Iamque dies aderat, nocturna moestior umbra, |
| 114 | Flagitium visura novum, tenebrisque remotis, |
| 115 | Pandebat populis Iudaeae crimina gentis. |
| 116 | Mox igitur Dominum Pilati ad moenia duci. |
| 117 | Nexibus astrictum, Iudas ut vidit iniquus, |
| 118 | Diriguit, scelerisque sui commercia reddens |
| 119 | Incassum, facti pretium, non facta reliquit. |
| 120 | Quidnam etenim prodest, illic trepidare timore, |
| 121 | Nullus ubi timor est? aut quae confessio tetro |
| 122 | Lucet in inferno, cum iam demersa securis |
| 123 | Arboris infandae radicibus, exitialem |
| 124 | Quae peperit fructum, feralia germina vertat |
| 125 | Funditus, et dignis pereant mala robora flammis? |
| 126 | Continuoque trucis correptus mente furoris, |
| 127 | Se quoque morte petit; quamquam tunc sanior esset, |
| 128 | Cum scelus ulcisci praecurreret, ipsaque dirae |
| 129 | Guttura vocis iter, cuncti quae vendere mundi |
| 130 | Ausa redemptorem, nodatis faucibus angens |
| 131 | Infelicem animam laqueo suspendit ab alto. |
| 132 | Lenior ira quidem tantae pro crimine culpae, |
| 133 | Cunctorum cui nulla foret par poena malorum. |
| 134 | Exitus hic mortis tamen, et sublime cadaver |
| 135 | Ostendit populis, quanto de culmine lapsus |
| 136 | Pridem discipulus, qui nunc reus, alta relinquens |
| 137 | Sidera, tartareum descendit ad usque profundum; |
| 138 | Tunc vir apostolicus, nunc vilis apostata factus. |
| 139 | At Dominus patiens cum praesidis ante tribunal |
| 140 | Staret, ut ad iugulum ductus mitissimus agnus, |
| 141 | Nil inimica cohors insontis sanguine dignum |
| 142 | Repperiens, regem quod se rex dixerat esse, |
| 143 | Obiicit, et verum mendax pro crimine ducit. |
| 144 | Nec mirum, si iura Dei gens perfida vitet, |
| 145 | Imperiumque neget, lucos quae semper amavit, |
| 146 | Idola dilexit; simili nam more furentes, |
| 147 | Tunc coluere Baal, nunc elegere Barabbam, |
| 148 | Damnatoque pio, conservatoque protervo, |
| 149 | Mutavit per utrumque viam sententia iustam. |
| 150 | Auctor mortis erat, iussus qui sumere lucem; |
| 151 | Auctor lucis erat, iussus qui sumere mortem. |
| 152 | Credite iam Christum, pro cunctis credite passum. |
| 153 | Quid dubitatis adhuc? en sectus terga flagellis, |
| 154 | Subditus opprobriis, poenas amplectitur omnes, |
| 155 | Ne dignus sentire necem vel latro periret. |
| 156 | Heu! falx torva patrum, segetem caesura nepotum, |
| 157 | Heu! facinus, Pilate, tuum! quot gesseris uno |
| 158 | Crimina iudicio, vigili si mente notares, |
| 159 | Non solas lavisse manus, sed corpore toto |
| 160 | Debueras sacrum veniae sperare lavacrum. |
| 161 | Corripis insontem, sistis sub praeside regem, |
| 162 | Praeponis humana Deo; qua morte teneris, |
| 163 | Qui Dominum numerosa cruci per vulnera figis? |
| 164 | Cumque datus saevis ad poenam Sanctus abiret |
| 165 | Militibus, vilem rubri sub tegmine cocci |
| 166 | Vestitur chlamydem, species ut cuncta cruentae |
| 167 | Mortis imago foret; spinis circumdedit amplum |
| 168 | Nexa corona caput, quoniam spineta benignus |
| 169 | Omnia nostrorum susceperat ille malorum; |
| 170 | Implet arundo manum, sceptrum quod mobile semper, |
| 171 | Invalidum, fragile est, vacuum, leve: moxque alienos |
| 172 | Deponens habitus, proprium suscepit amictum, |
| 173 | Scilicet humanae positurus tegmina carnis, |
| 174 | Et sumpturus item, nil iam ut mutabile ferret, |
| 175 | Post mortem propria cum maiestate resurgens, |
| 176 | Humano ponens mortalem tegmine carnem. |
| 177 | Nec sine divino constat moderamine gestum, |
| 178 | Quod vinum cum felle datum, tristemque saporem |
| 179 | Suscipiens tetigit labiis, et ab ore removit. |
| 180 | Quippe necem parvo degustaturus amaram |
| 181 | Tempore, quam reduci contemnere carne pararet. |
| 182 | Protinus in patuli suspensus culmine ligni, |
| 183 | Relligione pia mutans discriminis iram, |
| 184 | Pax crucis ipse fuit, violentaque robora membris |
| 185 | Illustrans propriis, poenam vestivit honore, |
| 186 | Suppliciumque dedit signum magis esse salutis, |
| 187 | Ipsaque sanctificans in se tormenta beavit. |
| 188 | Neve quis ignoret, speciem crucis esse colendam, |
| 189 | Quae Dominum portavit ovans, ratione potenti |
| 190 | Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis. |
| 191 | Splendidus auctoris de vertice fulget Eous, |
| 192 | Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae, |
| 193 | Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem, |
| 194 | Cunctaque de membris vivit natura creantis, |
| 195 | Et cruce complexum Christus regit undique mundum. |
| 196 | Scribitur et titulus, Hic est rex Iudaeorum, |
| 197 | Quo nihil a deitate vacet: nam coelitus actum |
| 198 | Hoc Hebraea refert, hoc Graeca, Latinaque lingua. |
| 199 | Hoc docet una fides, unum ter dicere regem. |
| 200 | Huius in exuviis sors mittitur, ut sacra vestis. |
| 201 | Intemerata manens, a Christo schisma vetaret. |
| 202 | Quin etiam insontis latere ex utroque cruentos |
| 203 | Constituere viros, meritum licet omnibus unum |
| 204 | Non faciat similis quamvis sententia; namque |
| 205 | Inter carnifices sancto pendente latrones, |
| 206 | Par est poena trium, sed dispar causa duorum. |
| 207 | Hi mundo sunt quippe rei pro crimine multo; |
| 208 | Huic reus est mundus, salvatus sanguine iusto. |
| 209 | Suppliciisque tamen rerum dominator in ipsis |
| 210 | Iura potestatis non perdidit: aequus utrumque |
| 211 | Iudex namque tuens, hunc eligit, hunc reprobavit, |
| 212 | Amborum merita praecelso examine pensans. |
| 213 | Unus enim, quem vita ferox nec morte reliquit, |
| 214 | In Dominum scelerata movens convicia, dictis |
| 215 | Mordebat propriis, et tamquam setiger hircus |
| 216 | Ore venenoso vitem lacerabat amoenam: |
| 217 | Alter, adorato per verba precantia Christo, |
| 218 | Saucia deiectus flectebat lumina, tantum |
| 219 | Lumina, nam geminas arcebant vincula palmas. |
| 220 | Quem Dominus, ceu pastor ovem deserta per arva, |
| 221 | Colligit errantem, secumque adducere gaudet |
| 222 | In campos, paradise, tuos, ubi flore perenni |
| 223 | Gramineus blanditur ager, nemorumque voluptas, |
| 224 | Irriguis nutritur aquis, interque benigne |
| 225 | Conspicuos pomis non deficientibus hortos |
| 226 | Ingemit antiquum serpens habitare colonum. |
| 227 | Ambo igitur varium diverso calle latrones |
| 228 | Agressi facinus violentum grande patrarunt. |
| 229 | Infernas adit ille fores, adit iste supernas; |
| 230 | Ille profunda sequens penetravit claustra gehennae, |
| 231 | Abstulit iste suis coelorum regna rapinis. |
| 232 | Interea horrendae subito venere tenebrae, |
| 233 | Et totum tenuere polum, moestisque nigrantem |
| 234 | Exsequiis texere diem; sol nube coruscos |
| 235 | Abscondens radios, tetro velatus amictu, |
| 236 | Delituit, tristemque infecit luctibus orbem. |
| 237 | Hunc elementa sibi meruerunt cernere vultum, |
| 238 | Auxiliis orbata patris, laetata per ortum, |
| 239 | Moesta per occasum. Nam lux ut tempore fulsit |
| 240 | Nascentis Domini, sic, hoc moriente, recessit, |
| 241 | Non absens mansura diu, sed mystica signans |
| 242 | Per spatium secreta suum; quippe ut tribus horis |
| 243 | Caeca tenebrosi latuerunt sidera coeli, |
| 244 | Sic Dominus clausi triduo tulit antra sepulcri. |
| 245 | Nec tellus sine clade fuit, quae talia cernens |
| 246 | Funditus intremuit, dubioque in fine supremum |
| 247 | Expavit natura modum, ne cogeret omnem |
| 248 | Summus apex inferna petens succumbere molem, |
| 249 | Auctoremque sequens per tartara mundus abiret. |
| 250 | Sed pietas immensa vagas properabat ad umbras, |
| 251 | Perdita restituens, non consistentia perdens. |
| 252 | Nulla tamen tanti metuerunt signa pericli, |
| 253 | Qui Dominum fixere cruci, quin insuper haustum |
| 254 | Cum peteret sitiens, unus de plebe nefanda |
| 255 | Peniculo infusum calamo porrexit acetum. |
| 256 | Mamzeribus populis in deteriora volutis |
| 257 | Conveniens liquor ille fuit: nam dulcia vina |
| 258 | Sicut in horrendum dum convertuntur acetum, |
| 259 | A mensis proiecta iacent: ita tempore prisco |
| 260 | Gens accepta Deo, nunc est odiosa propago. |
| 261 | Ergo ubi cuncta boni completa est passio Christi, |
| 262 | Ipse animam proprio dimisit corpore sanctam, |
| 263 | Ipse iterum sumpturus eam, quia mortuus idem, |
| 264 | Idem vivus erat, membris obeuntibus in se, |
| 265 | Non obeunte Deo, cuius virtute retrorsum |
| 266 | Infernae patuere viae, ruptaeque fatiscunt |
| 267 | Divisa compage petrae, rediviva iacentum |
| 268 | Corpora sanctorum fractis abiere sepulcris, |
| 269 | In cineres animata suos; subitoque fragore |
| 270 | Illud ovans templum, maioris culmina templi |
| 271 | Procubuisse videns, ritu plangentis alumni, |
| 272 | Saucia discisso nudavit pectora velo, |
| 273 | Interiora sui populis arcana futuris |
| 274 | Iam reseranda docens, quia lex velamine Moysi |
| 275 | Tecta diu, Christo nobis veniente, patescit. |
| 276 | Dic, ubi nunc, tristis, victoria, dic, ubi nunc sit, |
| 277 | Mors, stimulus, horrenda, tuus? quae semper opimis |
| 278 | Insaturata malis, cunctas invadere gentes |
| 279 | Poenali ditione soles; en pessima, non tu |
| 280 | Pervenis ad Christum, sed Christus pervenit ad te, |
| 281 | Cui licuit sine morte mori, quique omnia gignens, |
| 282 | Omnia constituens, te non formavit; ut esses, |
| 283 | Semine vipereo, culpa genitrice crearis, |
| 284 | Et, venia regnante, peris. Iam spiritus artus |
| 285 | Liquerat ad tempus, patulo iam frigida ligno |
| 286 | Viscera pendebant, et adhuc furor, arma ministrans, |
| 287 | Cuspide perfossum violat latus: eque patenti |
| 288 | Vulnere purpureus cruor, et simul unda cucurrit. |
| 289 | Haec sunt quippe sacrae pro relligionis honore, |
| 290 | Corpus, sanguis, aqua, tria vitae munera nostrae. |
| 291 | Fonte renascentes, membris, et sanguine Christi |
| 292 | Vescimur, atque ideo templum deitatis habemur: |
| 293 | Quod servare Deus nos annuat immaculatum, |
| 294 | Et faciat tenues tanto mansore capaces. |
| 295 | Ergo ubi depositi thesaurum corporis amplum |
| 296 | Nobilis accepit Domino locus ille iacente, |
| 297 | Nobilior surgente tamen, generatio fallax |
| 298 | Augebat sub corde nefas, quod nocte silenti |
| 299 | Discipuli Christum raperent, et abisse referrent, |
| 300 | Ter redeunte die, sicut praedixerat ipse. |
| 301 | Quo stimulante metu, vigilum munimina poscunt |
| 302 | Plura dari, saevaque locum obsidione teneri. |
| 303 | Si nondum post vincla crucis, post vulnera ferri, |
| 304 | Post obitum mortis, numerosa caede cruentum, |
| 305 | Carnifices, implestis opus, nec creditis illum, |
| 306 | Qui toties imis animas produxit ab umbris, |
| 307 | Posse suam revocare magis, peioribus aptos |
| 308 | Consiliis armate dolos, signate sepulcrum, |
| 309 | Ponite custodes, monumento advolvite saxum. |
| 310 | Quis poterit servare Deum, cui cardine rerum |
| 311 | Cuncta patent? undis habitat, per tartara regnat, |
| 312 | Et coeli de nube tonat. Quid, saeve tumultus, |
| 313 | Excubiis deperdis opus? quid niteris illam |
| 314 | Explorare fidem, cui non vis credulus esse? |
| 315 | Coeperat interea post tristia sabbata felix |
| 316 | Irradiare dies, culmen qui nominis alti |
| 317 | A Domino dominante trahit, primusque videre |
| 318 | Promeruit nasci mundum, atque resurgere Christum. |
| 319 | Septima nam Genesis cum dicit sabbata, claret, |
| 320 | Hunc orbis caput esse diem, quem gloria regis, |
| 321 | Nunc etiam proprii donans fulgore tropaei, |
| 322 | Primatum retinere dedit; hoc luminis ortu |
| 323 | Virgo parens, aliaeque simul cum munere matres |
| 324 | Messis aromaticae, notum venere gementes |
| 325 | Ad tumulum, vacuumque vident iam corpore factum, |
| 326 | Sed plenum virtute locum. Nam missus ab astris |
| 327 | Angelus amoti residebat vertice saxi, |
| 328 | Flammeus aspectu, niveo praeclarus amictu. |
| 329 | Qui gemina specie terrorem, et gaudia portans, |
| 330 | Cunctaque dispensans, custodibus igne minacem |
| 331 | Venerat in formam, Christum quaerentibus albam. |
| 332 | Illae igitur Dominum calcata vivere morte |
| 333 | Angelica didicere fide; perterritus autem |
| 334 | Miles in ancipiti retinet discrimine vitam, |
| 335 | Deserta statione fugax, testisque timoris |
| 336 | Vera refert gratis; postquam data munera, fallit |
| 337 | Discipulumque globum placidi sub tempore sumni |
| 338 | Clam sibi nocturna Christum abstraxisse rapina |
| 339 | Compositus simulator ait. Fare, improbe custos, |
| 340 | Responde, scelerata cohors, si Christus, ut audes |
| 341 | Dicere, concluso furtim productus ab antro, |
| 342 | Sopitos latuit, cuius iacet intus amictus, |
| 343 | Cuius ad exuvias sedet Angelus? anne beati |
| 344 | Corporis ablator velocius esse putavit |
| 345 | Solvere contectum, quam devectare ligatum? |
| 346 | Cum mora sit furtis contraria, cautius ergo |
| 347 | Cum Domino potuere magis sua lintea tolli. |
| 348 | Mentita est vox vana sibi; tamen ista figuram |
| 349 | Res habet egregiam: Iudaeis constat ademptum, |
| 350 | Quem nos devoto portamus pectore Christum. |
| 351 | Plange sacerdotes perituros, plange ministros, |
| 352 | Et populum, Iudaea, tuum pro talibus ausis. |
| 353 | Non tuba, non Unctus, non iam tua victima grata est. |
| 354 | Quaenam bella tibi clanget tuba, rege perempto? |
| 355 | Quis tuus Unctus erit, quae verum amiseris Unctum? |
| 356 | Victima quae dabitur, cum victima pastor habetur? |
| 357 | Discedat synagoga, suo fuscata colore, |
| 358 | Ecclesiam Christus pulchro sibi iunxit amore, |
| 359 | Haec est conspicuo radians in honore Mariae: |
| 360 | Quae cum clarifico semper sit nomine mater, |
| 361 | Semper virgo manet; huius se visibus astans |
| 362 | Luce palam Dominus prius obtulit, ut bona mater, |
| 363 | Grandia divulgans miracula, quae fuit olim |
| 364 | Advenientis iter, haec sit redeuntis et index. |
| 365 | Mox aliis conviva potens in fragmine panis |
| 366 | Agnitus enituit, qui verus panis apertis |
| 367 | Semper adest oculis, fidei quos gratia claros |
| 368 | Efficit, ut Dominum viventem cernere possint. |
| 369 | Saepe dehinc proprios diversi temporis horis |
| 370 | Discipulos manifestus adit, vescentibus illis, |
| 371 | Extemplo nunc ora ferens, nunc piscis obusti, |
| 372 | Atque favi mandens epulas, quo rite doceret, |
| 373 | Corporeas res esse dapes, seseque videri |
| 374 | In membris, quibus ante fuit. Formidine rursus |
| 375 | Plebis apostaticae, Dominum quae caeca negasset, |
| 376 | Cum foribus clausis resideret turba fidelis, |
| 377 | Pace salutantis sese intulit, atque foratas |
| 378 | Expediens palmas, nudat latus: ast ibi Thomas, |
| 379 | Cui Didymus cognomen erat, cum fratribus una |
| 380 | Non fuerat, dubiamque fidem sub corde gerebat. |
| 381 | Donec rursus, eo pariter residente, veniret, |
| 382 | Qui numquam subtractus erat. Tunc limine clauso |
| 383 | Constitit in medio, non dedignatus apertum |
| 384 | Discipulo monstrare latus, tactuque probari |
| 385 | Vulneris, et mentem patienter ferre labantis. |
| 386 | Agnitus hinc potius, quod sit dubitantis amicus. |
| 387 | Quisquis enim artifices caeca sub imagine fraudes |
| 388 | Instruit, et vanas cupit exercere figuras, |
| 389 | Non vult agnosci, non vult, sua facta requiri, |
| 390 | Ut lateant sub nube doli, nebulaque recludens |
| 391 | Omnia, sollicitos odit simulator amicos. |
| 392 | Gnarus item Dominus, Petro piscante per aequor |
| 393 | Cum sociis, captum esse nihil, dimittere lina |
| 394 | In dextras hortatur aquas, mox gurgite clauso |
| 395 | Pendula fluctivagam traxerunt retia praedam, |
| 396 | Per typicam noscenda viam: nam retia dignis |
| 397 | Lucida sunt praecepta Dei, quibus omnis in illa |
| 398 | Dextra parte manens concluditur, ac simul ulnis |
| 399 | Fertur apostolicis Domini ad vestigia Christi. |
| 400 | Nec piscis, prunaeque vacant, et panis, in uno |
| 401 | Discipulis inventa loco; quisnam ambigat, unam |
| 402 | Hic rebus constare fidem, quippe est aqua piscis, |
| 403 | Christus adest panis, sanctusque Spiritus ignis. |
| 404 | Hinc etenim abluimur, hoc pascimur, inde sacramur. |
| 405 | Tunc epulis praeceptor eos invitat odendis, |
| 406 | Alloquiis de more piis, mensamque petentes |
| 407 | Unanimes nota Domini bonitate fruuntur, |
| 408 | Et Christum sensere suum, modicoque paratu |
| 409 | Postquam victa fames, et surrexere relictis |
| 410 | Rite toris, an corde Petrus se diligat alto, |
| 411 | Explorat Dominus: Petrus annuit: ergo nitentes |
| 412 | Pastor amans augere greges, operario in omni |
| 413 | Parte bono commendat oves, commendat et agnos. |
| 414 | Hoc terno sermone monens, ut terna negantis |
| 415 | Culpa recens parili numero purgata maneret. |
| 416 | Inde sequenda docens, Pacem omnes, inquit, habete, |
| 417 | Pacem ferte meam, pacem portate quietam, |
| 418 | Pacem per populos monitis dispergite sanctis, |
| 419 | Et mundum vacuate malis: gentesque vocari |
| 420 | Finibus e cunctis, latus qua tenditur orbis, |
| 421 | Iussis mando meis, omnesque in fonte lavari. |
| 422 | Haec ubi dicta pio Dominus sermone peregit, |
| 423 | Bethaniae mox arva petit: coramque beatis |
| 424 | Qui tantum meruere viris spectare triumphum, |
| 425 | aethereas evectus abit sublimis in auras. |
| 426 | Ad dextram sedet ipse Patris totumque gubernat |
| 427 | Iure suo, qui cuncta tenens excelsa, vel ima, |
| 428 | Tartara post coelum penetrat, post tartara coelum. |
| 429 | Illi autem laetis cernentes vultibus, altas |
| 430 | Ire super nubes Dominum, tractusque coruscos |
| 431 | Vestigiis calcare suis, veneranter adorant, |
| 432 | Sidereasque vias alacri sub corde reportant, |
| 433 | Quas cunctos doceant: testes nam iure fideles |
| 434 | Divinae virtutis erant, qui plura videntes, |
| 435 | Innumerabilium scripserunt pauca bonorum. |
| 436 | Nam si cuncta sacris voluissent tradere chartis |
| 437 | Facta redemptoris, nec totus cingere mundus |
| 438 | Sufficeret densos per tanta volumina libros. |