monumenta.ch > Salvianus Massiliensis > 7 > 1 > 6 > 6 > 20 > 8 > 4 > 9 > 8 > 4 > 9 > 5 > 5 > 3 > 1 > 15 > 3 > 1 > 15 > 18
Salvianus Massiliensis, De gubernatione dei, 7, XVII <<<     >>> XIX

Salvianus Massiliensis, De gubernatione dei, 7, Caput XVIII

1 Sed forte vel id occultum quod loquimur erat, aut saltem hoc providebant procuratores ne publicae passim disciplinae oculos civitatis scelera propalata polluerent. Quod si factum utique fuisset, quamvis multi exstitissent opere ipso sordidi, non omnes tamen fuerant visu atque animo sordidati; et solet satis res flagitiosa, quando agitur occulte, fidem facinoris non mereri.
2 Supra omnem autem monstruosi piaculi exsecrationem est, scelus summum admittere et pudorem sceleris non habere. Quid rogo fieri illic prodigiosius potuit? In urbe Christiana, in urbe ecclesiastica, quam quondam doctrinis suis [ Putabat Salvianus Ecclesiam Carthaginensem esse unam ex apostolicis. In quo falsum illum fuisse manifestum est. Nam Tertullianus, homo Afer, dum apostolicas Ecclesias recenset, Carthaginensem omittit, non omissurus hauddubie si qua antiquitus fama fuisset apostolos penetrasse usque ad Carthaginem. Verum quia Salviani aetate catholici intra Africam contendebant Africanos ab apostolis Evangelium accepisse, quod a Donatistis praefracte negabatur, Salvianus odio haud dubie adversus Donatistas et amore catholicorum facile amplexus est opinionem eorum qui dicebant Afros Christiana fide imbutos fuisse ab apostolis. Videbat praeterea Carthaginensem episcopum aequalibus privilegiis frui cum antistitibus Ecclesiarum apostolicarum; ideoque facile illi fuit transire in eam sententiam quae volebat Africanam Ecclesiam ab apostolis fuisse fundatam. Quod a Numidis quoque creditum fuisse docet Gregorius Magnus lib. I, epist. 75, quae ad eos scripta est. Vulgata itaque ambitione antiquitatis, dum quaelibet Ecclesia antiquissimam originem sibi asserere conatur, inventi sunt qui suos Africae apostolos vindicarent, Petrum nimirum apostolorum principem et Laudatum quemdam primum Carthaginis episcopum ab apostolis ordinatum. Sed has nugas merito explodit illustrissimus cardinalis Baronius.] apostoli instituerant, quam passionibus suis martyres coronarant, viri in semetipsis feminas profitebantur, et hoc sine pudoris umbraculo, sine ullo verecundiae amictu: ac sic, quasi parum piaculi esset si malo illo malorum tantum inquinarentur auctores, per publicam sceleris professionem fiebat etiam scelus integrae civitatis.
3 Videbat quippe hoc universa urbs, et patiebatur: videbant iudices, et acquiescebant: populus videbat, et applaudebat: ac sic diffuso per totam urbem dedecoris scelerisque consortio, etsi hoc commune omnibus non faciebat actus, commune omnibus faciebat assensus. Sed finis aliquando forsitan mali aut emendatio aliqua labis istius fuit?
4 Quis credere aut etiam audire possit convertisse in [ Sic apud Sallustium in Catilina: Viri pati muliebria. Et apud Tacitum, de Cesonino: In illo foedissimo coetu passus muliebria. Muretus vero noster in commentario ad secundam Gatilinariam annotat Massilienses, qui essent alioqui optimis sanctissimisque legibus instructi, non ob hoc traduci debuisse ab Athenaeo quod masculae veneri dediti essent, cum apud Cretenses quoque et Lacedaemonios quorum utrique sanctissimis ac severissimis legibus usi putantur, puerorum tamen amores probro non ducerentur.] muliebrem tolerantiam viros non usum tantum atque naturam, sed etiam vultum, incessum, habitum, et totum penitus quidquid aut in sexu est aut in usu viri: adeo versa in diversum omnia erant, ut cum viris nihil magis pudori esse oporteat quam si muliebre aliquid in se habere videantur; illic nihil viris quibusdam turpius videretur quam si in aliquo viri viderentur.
Salvianus Massiliensis HOME