Salvianus Massiliensis, De gubernatione dei, 1, Caput III
| 1 | Dixit quidam ex istis de quibus querimur cuidam sancto viro secundum veritatis regulam sentienti, id est, quod Deus omnia regeret ac pro humano genere necessariam nosset moderationem suam et gubernaculum temperaret, Quare ergo, inquam, tu ipse infirmus es? hoc utique eo sensu atque iudicio, hoc est: Si Deus, ut putas, in hac praesenti vita omnia regit, si Deus cuncta dispensat; qua ratione fortis ac sanus est homo quem peccatorem scio, et tu infirmus, quem sanctum esse non ambigo? Quis tam profundi cordis virum non admiretur, qui merita religiosorum atque virtutes tam magnis retributionibus dignas putat, ut in praesenti hac vita carnes atque fortitudines corporum praemia putet debere esse sanctorum? |
| 2 | Respondeo igitur, non unius tantum religiosi nomine, sed universorum. Quaeris igitur, quisquis ille es, qua ratione infirmi sint sancti viri. Respondeo breviter, quia ideo sancti viri infirmiores se esse faciunt; quia si fortes fuerint, sancti esse vix possunt. Opinor enim omnes omnino homines cibis ac poculis fortes esse; infirmos autem abstinentia, ariditate, ieiuniis. |
| 3 | Non ergo mirum est quod infirmi sunt qui usum earum rerum respuunt per quas alii fortes fiunt. Et est ratio cur respuant, dicente Paulo apostolo de se ipso: Castigo corpus meum, et servituti subiicio; ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar [I Cor. 9, 27]. Si infirmitatem corporis appetendam sibi etiam Apostolus putat, quis sapienter evitat? |
| 4 | Si fortitudinem carnis Apostolus metuit, quis rationabiliter fortis esse praesumit? Haec ergo ratio est, qua homines Christo dediti et infirmi sunt et volunt esse. Absit autem ut hoc argumento religiosos putemus a Deo negligi, per quod confidimus plus amari. Legimus Timotheum apostolum carne infirmissimum fuisse. |
| 5 | Numquid negligebatur a Domino, aut ob infirmitatem Christo non placuit, qui ad hoc infirmus esse voluit ut placeret? quemque etiam ipse apostolus Paulus [I Tim. 5, 23], licet nimiis iam infirmitatibus laborantem, non tamen nisi pauxillulum vini sumere ac delibare permisit; hoc est, ita eum voluit infirmitati suae consulere quod noluit tamen ad fortitudinem pervenire? Et hoc cur ita? Cur absque dubio, nisi quia, ut ipse dicit: Caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem. |
| 6 | Haec enim, inquit, invicem sibi adversantur, ut non quaecumque vultis, illa faciatis [Gal. 5, 17], Non imprudenter quidam hoc loco dixit quod si repugnante corporis fortitudine, quae optamus facere non possumus: infirmandum nobis carne sit ut optata faciamus. «Infirmitas enim carnis, inquit (Salv. epist. 5), vigorem mentis exacuit, et affectis artubus, vires corporum in virtutes transferuntur animorum; non turpibus flammis medullae aestuant, non male sanam mentem latentia incentiva succendunt, non vagi sensus per varia oblectamenta lasciviunt; sed sola exsultat anima, laeta corpore affecto, quasi adversario subiugato. |
| 7 | »Haec ergo, ut dixi, religiosis viris causa infirmitatis est; eamque esse nec tu, ut arbitror, iam negas. |