Salvianus Massiliensis, Adversus avaritiam, 3, Caput XIX
| 1 | Cum haec ergo tibi iam morienti, o homo quisquis es, Dominus tuus clamet, tu mentem obduras, tu aurem obstruis; et nudis sermonibus fidem asserens, sufficere tibi putas verba pro rebus, ac satis te firmum aestimas credulitatis habere subsidium, si Deum, quem rebus atque operibus tuis despicis, verbis mendacibus honorare videaris. Fili, inquit Scriptura sancta, si habes, benefac tecum, et Deo bonas oblationes offer [Eccli. XIV, 11]. Et alibi: Miserere, inquit, animae tuae [Id. XXX, 24]. Vide pietatem erga te Domini nostri, vide quam misericors sit Dominus Deus noster, qui nos ipsos pro nobis misericordiam rogat. Miserere, inquit, animae tuae. Hoc est dicere: Miserere etiam tu illius cuius vides miseratione me frangi; miserere illius tandem cuius misereor ego semper; miserere tu animae saltem tuae, cum misereri me cernas alienae. |
| 2 | Et quid post haec, o miserrime homo? cum Deus sic tecum agat, non acquiescis! rogat te ut tui miserearis, et non vis! causam tuam apud te agit, et a te non admittitur! dignatur te pro te petere, et a te non potest impetrare! Et quomodo, quisquis es, o miserrime homo, quomodo te postea supplicantem ille in iudicio suo audiet, cum tu hic cum pro te rogantem audire ipse nolueris? Sed videlicet causa grandis est, qua Deum audire non possis. |
| 3 | Circumstant enim te aegrotantem cognati atque agnati tui, circumstant locupletes matresfamiliae, circumstant nobiles viri, obsidet lectum infirmitatis tuae sericis atque auratis vestibus circumfusa numerositas. O quantus fructus aeternitatis est, talibus bona propria erogare mendicis! Digna videlicet causa et satis iusta est, ut tu animae tuae auferas quod egenis talibus derelinquas. |
| 4 | Sed nimirum misericordia frangeris, et lamentantium propinquorum pietate superaris. Est certa ratio. Vides quippe opulentissimi ac splendidissimi cultus homines, tibi anxios, tibi flentes, tristi vultu et festo habitu, compositas ad moestitudinem facies tibi ostentantes, per imaginariam sollicitudinem suam ementes haereditatem tuam. |
| 5 | Quem non moveat tanta pietas, quem non moveat talis dolor; aut quomodo, cum haec talia videas, non obliviscaris tui? Vides enim extortas lacrymas, simulata suspiria, fictam anxietatem, non optantem ut convalescas, sed exspectantem quando moriaris. Vides defixos in te, quasi accusantes tui obitus tarditatem, omnium vultus. |
| 6 | O infelicem te ac miserrimum cuius supremum exitum tantus desiderat ac precatur numerus propinquorum! nisi quod scio ac satis certus sum, nihil omnino apud Deum vota talium praevalere. Nam mirari possem forte quod viveres, quem mori tam multi velint. Et propter hos, quisquis ille es, propter hos tales animam tuam deseris, et credere te iudicium Dei dicis, cum ad hoc eius iussa despicias ut patrimonium tuum talibus derelinquas? |
| 7 | Dispersit, inquit propheta de eo qui Deum credit, dispersit, dedit pauperibus: iustitia eius manet in aeternum [Psal. CXI, 9]. Sed et Salvator ipse ad omnes divites: Vendite, inquit, quae possidetis, et date eleemosynam [Luc. XII, 33]. Et alibi: Vende quae habes, et da pauperibus [Matth. XIX, 21]. Nunquid dicit, agnatis da, nunquid affinibus? |
| 8 | Non utique; sed pauperibus, sed egenis. Nunquid propinquo diviti, nunquid ulli omnino homini praepotenti? Non utique; sed egenti, sed inopi, sed egestuoso. Et recte. Nunquid enim cum locupletibus cognatis tuis substantiam tuam dederis, iustitia tua manet in aeternum? aut cum divitias eorum divitiis tuis auxeris, thesaurum habebis in coelo? |
| 9 | Vae, inquit propheta, his qui dicunt dulce amarum, et amarum dulce [Isa. V, 20]. Etiam laudari a te tales hos Deus prohibet, et tu ditare non metuis! dari his praedicatoria verba non vult, et tu etiam talenta largiris! honorari vitam eorum fictis sermonibus vetat, et a te thesauri eorum divitiaeque cumulantur! |