monumenta.ch > Salvianus Massiliensis > 4
Salvianus Massiliensis, Adversus avaritiam, 2, III <<<     >>> V

Salvianus Massiliensis, Adversus avaritiam, 2, Caput IV

1	Sed iniuriosa illa quae supra diximus, religiosae professioni esse videantur. Quid enim, inquit aliquis, si vidua sit dives, et viduitatem tamen in magna opum copia non relinquens? Quid si virgo integritatem professa, et impolluti corporis sanctitate devota? Quid si coniugium sine opere coniugali, negans seipsum sibi, et habens se quasi non habens? Quid si [ Ea olim erat parentum auctoritas ut liceret illis filios suos etiam in pueritia vovere Deo, sic ut non liceret illis abiicere institutum quod patrum imperio susceperant. Concilium quartum Toletanum, can. 48: Monachum aut paterna devotio aut propria professio facit. Quidquid horum fuerit alligatum tenebit. Proinde his ad mundum revertendi intercludimus aditum et omnes ad saeculum interdicimus regressus. Gregorius III, in epistola quarta ad Bonifacium: Addidisti adhuc quod si pater vel mater filium vel filiam intra septa monasterii in infantiae annis sub regulari tradiderint disciplina, utrum liceat eis, postquam pubertatis annos impleverint, egredi et matrimonio copulari. Hoc omnino devitamus, quia nefas est ut oblatis a parentibus Deo filiis voluptatis frena laxentur. Pervulgatum porro fuisse hoc ius etiam aevo Hieronymi patet ex epistola eius ad Demetriadem, in qua haec leguntur: Solent miseri parentes et non plenae fidei Christiani deformes et aliquo membro debiles filias, quia dignos generos non inveniunt, virginitati tradere. Exstat in veteri chartulario Ecclesiae Cadurcensis formula istius paternae oblationis, quam edemus post notas in appendice Actorum veterum. In chartulario vero Ecclesiae Tutelensis exstat vetus charta ex qua colligitur in filios quandoque derivatam quoad hoc fuisse potestatem patriam erga fratres in tenera aetate constitutos. Nam Gualterius de Navis fratrem suum Eliam monachum fecit anno 1099 in monasterio Tutelensi. At non solum filios iam natos vovebant patres, sed etiam eos qui nondum nati, in utero matris positi erant. Exstant istius moris aliquot illustria exempla, quorum antiquius est illud quod Ekkehardus Iunior refert in capite decimo de casibus monasterii S. Galli. Anno 1083 Petrus Bernardi de Corneliano supremis testamenti tabulis cavit uti si uxor sua, quae praegnans erat masculum pareret, is canonicus fieret in ecclesia cathedrali Helenensi. Chartularium Helenense lib. VI, cap. 3: Et si uxor mea de ipsum praegnatum quem habet, Deus donavit filium, dimitto ad sancta Eulalia, cum ipso alodio quem habeo in Chexans post obitum mater sua, etc. Factum istum testamentum VII idus Decembris anno XXVIII regni Philippi regis. Post viginti circiter exinde annos Petrus de Tornamira de Spaniaco iussit ut si uxor sua pareret post mortem suam masculum, filius ille monachus fieret in monasterio Tutelensi. Chartularium Tutelense folio 209: Si vero uxor mea, quae nunc praegnans esse cernitur, filium pepererit, dimitto eum ut fiat monachus in supradicto loco cum villa quae dicitur Pomairol. Testamentum Ludovici VIII, Francorum regis, apud Andream Duchesnium t. V, pag. 325: Item volumus et praecipimus quod quintus filius noster sit clericus et omnes alii qui post eum nascentur.] monachus ab incunabulis Deo militans? Quid si clericus sacri ministerii servitutem fideli servitute consummans?
2	Nunquid etiam hi aeternae salutis fructu periclitantur, si aut viventes opes integras habeant, aut morientes indigentibus non relinquant? Parva est ad promulgandam de huiuscemodi quaestione sententiam sermo atque auctoritas mea. Videamus ergo quid de his omnibus sacrorum voluminum linguae ac praeceptorum coelestium voces sonent; et tunc rectissime secundum datam a Deo normam opinionis nostrae regulam dirigemus.
3	Ac primum: non est quod confugiendum sibi nunc quisquam putet ad veterum exemplorum esse solatia, ut dicat aliquos fortasse sanctos aut in lege aut ante legem divites fuisse. Abiit quippe illud tempus, mutata ratio est. Ante Legem enim liberum omnibus erat vel habendae vel etiam consectandae facultatis arbitrium: quia scilicet adhuc tunc virga interdictorum coelestium non castigabatur.
4	Ubi enim, inquit Apostolus, non est lex, nec praevaricatio [Rom. IV, 15]. Lex ergo fecit aliquid non licere, [ Ista non exstant in recentiori codice regio, neque in Colbertino.] secundum illud: Nam concupiscentiam, inquit Apostolus, nesciebam, nisi lex diceret: Non concupisces [Rom. VII, 7]. Et ideo opes quas ante legem Deus non reprehenderat, homo libere possidebat.
5	In lege quoque nihilominus prope idem iuris omnibus suppetebat: quia lex hominem, dummodo iuste, habere quod vellet penitus non vetabat. Itaque tunc omnes omnino sancti cunctis facultatibus suis iuxta praescriptos legis terminos utebantur, ambulantes, ut legimus, in omnibus mandatis et iustificationibus Dei sine querela [Luc.I, 6]. Sicut utique illi ipsi ambulaverunt de quibus ista memorantur, sicut prophetes Anna in ieiuniis atque orationibus vivens; sicut Nathanael ille, quem legimus, veri Israelitae laude sublimis, et ipso Domino ac Deo teste mirabilis; sicut [ Annotat Pithoeus in vetusto codice suo scriptum fuisse Tobis, et editionem Septuaginta habere Tobit. Porro uterque codex regius habet Tobis.] Tobias, magnanimitate devotionis praecepta legis excedens, sepulturis hominum mortuorum etiam cum mortis periculo serviebat, et indigentibus usque ad indigentiam suam consulens, in tantum largitatis affectum venerat, ut mercenario suo partem bonorum omnium deputaret; et hoc, quo magis possit mirum esse, iam dives; et, quo mirabilius, dives ex paupere, quia maiorem ferme excitant habendi cupiditatem opes post indigentiam.

Salvianus Massiliensis HOME