Salvianus Massiliensis, Adversus avaritiam, 1, Caput X
| 1 | Et quid inter haec fiet? Quando lugebit qui dies lugendi perdidit? quando satisfaciet qui tempus satisfactionis amisit? Ad ieiunia videlicet longa confugiet? Est quidem hoc aliquid, si eleemosynis misceatur, secundum illud: Bonum est ieiunium cum eleemosyna [Tob. XII, 8]. Sed quomodo ei exomologesis diuturna opitulabitur in extremis sito? |
| 2 | Sed cilicio carnes conteret ac favilla et cinere sordidabit? ut mollitiem videlicet praeteritae voluptatis praesentium asperitatum dura compensent, et reatum longarum deliciarum officio patrocinantis solvat incuriae. Sed quando haec tam grandia faciet, vicino iam exitu etiam a mediocrium actione disclusus? |
| 3 | Crucibus denique diversarum aerumnarum reum in suo corpore hominem iudex fidei severitas subiugabit, ut indulgentiam scilicet absolutionis aeternae praesentis poenae ambitione mereatur. Sed fatiscente iam corpore, ubi exercebit districtionis officium censor animus? Uti enim severitatis arbitrio iudex non potest, quando reus iam non sustinet iudicari. |
| 4 | Unum ergo est quod amissis omnibus adiumentis atque subsidiis nutanti ac destituto opitulari queat, ut confugiat scilicet ad illud beatissimi Danielis sacrum ac salubre consilium: qui Babylonio regi mederi volens, ulceribus de offensione contractis malagma de miseratione composuit dicens: Propter quod, rex, consilium meum placeat libi, et peccata tua in misericordiis redime, et iniustitias tuas in miserationes pauperum. |
| 5 | Fortasse erit patiens Deus delictis tuis [Dan. IV, 24]. Ita ergo et iste faciat ut ille dixit. Utatur medicamento alii oblato ad sua vulnera; vereatur contumaciae inobedientis exemplum; cogitet quid ipse sit passurus in morte, cum videat quid rex Assyrius pertulerit in vita. Evidens est de superbia ac rebellione documentum. |
| 6 | Consideret an ipse, si non audierit, mortuus evasurus sit; cum videat quod rex ille qui non audivit, seipsum vivus amisit. Offerat ergo vel moriens ad liberandam de perennibus poenis animam suam, quia aliud iam non potest, saltem substantiam suam; sed offerat tamen cum compunctione, cum lacrymis; offerat cum dolore, cum luctu. |
| 7 | Aliter quippe oblata non prosunt: quia non pretio, sed affectu, placent. Nec enim animus dantis datis, sed animo commendantur data; nec pecunia fidem insinuat, sed pecuniam fides. Ac per hoc qui prodesse sibi vult quae Deo offert, hoc modo offerat. Neque enim homo Deo praestat beneficium in his quae dederit, sed Deus in his homini quae acceperit: quia etiam quod homo habet, Dei ac Domini sui munus est. |
| 8 | Ac per hoc in his quae offeruntur ab homine, homo non suum reddit, Dominus suum recipit. Itaque cum offert Deo quispiam facultates suas, non offerat quasi praesumptione donantis, sed quasi humilitate solventis; nec absolvere se peccata sua credat, sed allevare; nec offerat cum redemptionis fiducia, sed cum placationis officio; nec quasi totum debitum reddens, sed quasi vel parvum de magno reddere cupiens: quia etiam si tradat quod habet pro modo rerum, non reddit quod debet pro magnitudine peccatorum. |
| 9 | Et ideo, licet offerat, oret Deum ut sua placeat oblatio, plangens id ipsum quod tarde offert, plangens ac poenitens quod non prius; sicque erit ut iuxta prophetam propitietur forsitan Deus delictis suis. |