Prudentius, Peristephanon, XIV. Passio Agnetis
| 1 | Agnes sepulcrum est Romulea in domo, |
| 2 | fortis puellae, martyris inclytae. |
| 3 | Conspectu in ipso condita turrium |
| 4 | servat salutem virgo Quiritium |
| 5 | nec non et ipsos protegit advenas |
| 6 | puro ac fideli pectore supplices. |
| 7 | Duplex corona est praestita martyri: |
| 8 | intactum ab omni crimine virginal, |
| 9 | mortis deinde gloria liberae. |
| 10 | Aiunt iugali vix habilem toro |
| 11 | primis in annis forte puellulam |
| 12 | Christo calentem fortiter inpiis |
| 13 | iussis renisam, quo minus idolis |
| 14 | addicta sacram desereret fidem. |
| 15 | Temptata multis nam prius artibus, |
| 16 | nunc ore blandi iudicis inlice, |
| 17 | nunc saevientis carnificis minis |
| 18 | stabat feroci robure pertinax |
| 19 | corpusque duris excruciatibus |
| 20 | ultro offerebat non renuens mori. |
| 21 | Tum trux tyrannus: `si facile est', ait, |
| 22 | `poenam subactis ferre doloribus |
| 23 | et vita vilis spernitur, at pudor |
| 24 | carus dicatae virginitatis est. |
| 25 | Hanc in lupanar trudere publicum |
| 26 | certum est, ad aram ni caput applicat |
| 27 | ac de Minerva iam veniam rogat, |
| 28 | quam virgo pergit temnere virginem: |
| 29 | omnis iuventus inruet et novum |
| 30 | ludibriorum mancipium petet.' |
| 31 | `Haud', inquit Agnes, `inmemor est ita |
| 32 | Christus suorum, perdat ut aureum |
| 33 | nobis pudorem, nos quoque deserat; |
| 34 | praesto est pudicis nec patitur sacrae |
| 35 | integritatis munera pollui. |
| 36 | Ferrum inpiabis sanguine, si voles, |
| 37 | non inquinabis membra libidine.' |
| 38 | Sic elocutam publicitus iubet |
| 39 | flexu in plateae sistere virginem. |
| 40 | Stantem refugit maesta frequentia, |
| 41 | aversa vultus, ne petulantius |
| 42 | quisquam verendum conspiceret locum. |
| 43 | Intendit unus forte procaciter |
| 44 | os in puellam nec trepidat sacram |
| 45 | spectare formam lumine lubrico. |
| 46 | En ales ignis fulminis in modum |
| 47 | vibratur ardens atque oculos ferit, |
| 48 | caecus corusco lumine corruit |
| 49 | atque in plateae pulvere palpitat. |
| 50 | Tollunt sodales seminecem solo |
| 51 | verbisque deflent exequialibus. |
| 52 | Ibat triumfans virgo deum patrem |
| 53 | Christumque sacro carmine concinens, |
| 54 | quod sub profani labe periculi |
| 55 | castum lupanar nec violabile |
| 56 | experta victrix virginitas foret. |
| 57 | Sunt, qui rogatam rettulerint preces |
| 58 | fudisse Christo, redderet ut reo |
| 59 | lucem iacenti: tunc iuveni halitum |
| 60 | vitae innovatum visibus integris. |
| 61 | Primum sed Agnes hunc habuit gradum |
| 62 | caelestis aulae, mox alius datur |
| 63 | ascensus; iram nam furor incitat |
| 64 | hostis cruenti: `vincor', ait gemens, |
| 65 | `astringe ferrum, miles, et exere |
| 66 | praecepta summi regis principis!' |
| 67 | Ut vidit Agnes stare trucem virum |
| 68 | mucrone nudo, laetior haec ait: |
| 69 | `exulto, talis quod potius venit, |
| 70 | vaesanus, atrox, turbidus, armiger, |
| 71 | quam si veniret languidus ac tener |
| 72 | mollisque efybus tinctus aromate, |
| 73 | qui me pudoris funere perderet. |
| 74 | Hic, hic amator iam, fateor, placet; |
| 75 | ibo inruentis gressibus obviam |
| 76 | nec demorabor vota calentia: |
| 77 | ferrum in papillas omne recepero |
| 78 | pectusque ad imum vim gladii traham. |
| 79 | Sic nupta Christo transiliam poli |
| 80 | omnes tenebras aethere celsior. |
| 81 | Aeterne rector, divide ianuas |
| 82 | caeli obseratas terrigenis prius |
| 83 | ae te sequentem, Christe, animam voca, |
| 84 | cum virginalem, tum patris hostiam!' |
| 85 | Sic fata Christum vertice cernuo |
| 86 | supplex adorat, vulnus ut inminens |
| 87 | cervix subiret prona paratius. |
| 88 | Ast ille tantam spem peragit manu, |
| 89 | uno sub ictu nam caput amputat, |
| 90 | sensum doloris mors cita praevenit. |
| 91 | Exutus inde spiritus emicat |
| 92 | liberque in auras exilit, angeli |
| 93 | saepsere euntem tramite candido |
| 94 | Miratur orbem sub pedibus situm, |
| 95 | spectat tenebras ardua subditas |
| 96 | ridetque, solis quod rota circuit, |
| 97 | quod mundus omnis voluit et inplicat, |
| 98 | rerum quod atro turbine vivitur, |
| 99 | quod vana saecli mobilitas rapit: |
| 100 | reges, tyrannos, imperia et gradus |
| 101 | pompasque honorum stulta tumentium, |
| 102 | argenti et auri vim rabida siti |
| 103 | cunctis petitam per varium nefas, |
| 104 | splendore multo structa habitacula, |
| 105 | inlusa pictae vestis inania, |
| 106 | iram, timorem, vota, pericula, |
| 107 | nune triste longum, nunc breve gaudium, |
| 108 | livoris atri fumificas faces, |
| 109 | nigrescit unde spes hominum et decus, |
| 110 | et, quod malorum taetrius omnium est, |
| 111 | gentilitatis sordida nubila. |
| 112 | Haec calcat Agnes ac pede proterit |
| 113 | stans et draconis calce premens caput, |
| 114 | terrena mundi qui ferus omnia |
| 115 | spargit venenis mergit et inferis, |
| 116 | nunc virginali perdomitus solo |
| 117 | cristas cerebri deprimit ignei |
| 118 | nee victus audet tollere verticem. |
| 119 | Cingit coronis interea dens |
| 120 | frontem duabus martyris innubae; |
| 121 | unam decemplex edita sexies |
| 122 | merces perenni lumine conficit, |
| 123 | centenus extat fructus in altera. |
| 124 | O virgo felix, o nova gloria, |
| 125 | caelestis arcis nobilis incola, |
| 126 | intende nostris conluvionibus |
| 127 | vultum gemello cum diademate, |
| 128 | cui posse soli cunctiparens dedit |
| 129 | castum vel ipsum reddere fornicem! |
| 130 | Purgabor oris propitiabilis |
| 131 | fulgore, nostrum si iecur inpleas. |
| 132 | Nil non pudicum est, quod pia visere |
| 133 | dignaris almo vel pede tangere. |