Prudentius, Peristephanon, VI. Hymnus in Honorem Beatissimorum Martyrum Fructuosi Episcopi Ecclesiae Tarraconensis, et Augurii et Eulogii Diaconorum
| 1 | Felix Tarraco, Fructuose, vestris |
| 2 | attollit caput ignibus coruscum |
| 3 | levuitis geminis procul relucens. |
| 4 | Hispanos deus aspicit benignus, |
| 5 | arcem quandoquidem potens Hiberam |
| 6 | trino martyre trinitas coronat. |
| 7 | Ardens Augurius capessit aetram |
| 8 | nec non Eulogius simul supermum |
| 9 | Christi lucidus ad sedile tendit. |
| 10 | Dux et praevius et magister illis |
| 11 | ad tantum decus ex episcopali |
| 12 | clarus nomine Fructuosus ibat, |
| 13 | accitus quia praesidis repente |
| 14 | iussu venerat ad forum sacerdos |
| 15 | levuitis comitantibus duobus. |
| 16 | Inde ad carceream viros catenam |
| 17 | pastus sanguine carnifex trahebat, |
| 18 | gaudet currere Fructuosus ultro. |
| 19 | Ac, ne quis socios timor feriret, |
| 20 | praeceptor vehemens eundo firmat |
| 21 | incenditque fidem calore Christi: |
| 22 | 'Mecum state, viri, vocat cruentus |
| 23 | ad poenam coluber dei ministros; |
| 24 | ne mors terreat! est parata palma. |
| 25 | Carcer christicolis gradus coronae est, |
| 26 | carcer provehit ad superna caeli, |
| 27 | carcer conciliat deum beatis.' |
| 28 | His dictis adeunt specum reorum, |
| 29 | exercent ibi mysticum lavacrum |
| 30 | et purgamen aquae stupent tenebrae. |
| 31 | Sex hic continuis latent diebus, |
| 32 | tandem stant trucis ad tribunal hostis, |
| 33 | fratres tergeminos tremunt catastae. |
| 34 | Iudex Aemilianus inminebat, |
| 35 | atrox, turbidus, insolens, profanus, |
| 36 | aras daemonicas eoli iubebat. |
| 37 | 'Tu, qui doctor', ait, 'seris novellum |
| 38 | commenti genus, ut leves puellae |
| 39 | lucos destituant, Iovem relinquant, |
| 40 | damnes, si sapias, anile dogma; |
| 41 | iussum est Caesaris ore Gallieni, |
| 42 | quod princeps colit, ut colamus omnes. |
| 43 | Haec fanti placidus refert sacerdos: |
| 44 | 'aeternum colo principem dierum, |
| 45 | factorem dominumque Gallieni, |
| 46 | et Christum patre prosatum perenni, |
| 47 | cuius sum famulus gregisque pastor.' |
| 48 | subridens ait ille: 'iam fuisti.' |
| 49 | Nec differt furor aut refrenat iram, |
| 50 | saevis destinat ignibus cremandos, |
| 51 | exultant prohibentque flere vulgum. |
| 52 | Quosdam de populo videt sacerdos |
| 53 | libandum sibi poculum offerentes. |
| 54 | 'ieiunamus', ait, 'recuso potum: |
| 55 | nondum nona diem resignat hora, |
| 56 | numquam conviolabo ius dicatum |
| 57 | nec mors ipsa meum sacrum resolvet. |
| 58 | Sic Christus sitiens crucis sub hora |
| 59 | oblatum sibi poculum recusans |
| 60 | nee libare volens sitim peregit. |
| 61 | Intrant interea locum rutunda |
| 62 | conclusum cavea, madens ferarum |
| 63 | multo sanguine quem furor frequentat, |
| 64 | cum spectacula perstrepunt cruenta |
| 65 | ac vilis gladiator ense duro |
| 66 | percussus cadit et fremit voluptas. |
| 67 | Hic flammante pyra niger minister |
| 68 | ardens supplicium parare iussus |
| 69 | construxit facibus rogum supremis, |
| 70 | qui, dum corpora concremanda solvit, |
| 71 | ferventes animas amore lucis |
| 72 | fracto carceris expediret antro. |
| 73 | Certant officiis pii sodales: |
| 74 | plantis calciamenta dissolutis |
| 75 | pronus detrahere studebat uvus, |
| 76 | sed sanctus vetat ora Fructuosus |
| 77 | inclinata premi: 'facessite', inquit, |
| 78 | 'nec nostram gravet obsequella mortem; |
| 79 | atquin ipse meos pedes resolvam, |
| 80 | ne vestigia praepedita vinclis |
| 81 | tardis gressibus inruant in ignem. |
| 82 | Cur lamenta rigant genas madentes, |
| 83 | cur vestri memor ut fiam rogatis? |
| 84 | cunctis pro populis rogabo Christum.' |
| 85 | Vix haec ediderat, relaxat ipse |
| 86 | indumenta pedum, velut Moyses |
| 87 | quondam fecerat ad rubum propinquans. |
| 88 | Non calcare sacram cremationem |
| 89 | aut adstare deo prius licebat, |
| 90 | quam vestigia pura figerentur. |
| 91 | Stabat calce mera, resultat ecce |
| 92 | caelo spiritus et serit loquellam, |
| 93 | quae cunctos tremefecit audientes: |
| 94 | 'non est, credite, poena: quam videtis, |
| 95 | quae puncto tenui citata transit, |
| 96 | nec vitam rapit illa, sed reformat. |
| 97 | Felices animae, quibus per ignem |
| 98 | celsa scandere contigit Tonantis, |
| 99 | quas olim fugiet perennis ignis!' |
| 100 | Haec inter rapidis focos crepantes |
| 101 | intrant passibus et minantur ipsis |
| 102 | flammarum trepidantibus caminis. |
| 103 | Nexus denique, qui manus retrorsus |
| 104 | in tergum revocaverant revinctas, |
| 105 | intacta cute decidunt adusti. |
| 106 | Non ausa est cohibere poena palmas |
| 107 | in morem crucis ad patrem levandas, |
| 108 | solvit bracchia, quae deum precentur. |
| 109 | Priscorum specimen trium putares, |
| 110 | quos olim Babylonicum per ignem |
| 111 | cantantes stupuit tremens tyrannus. |
| 112 | Illis sed pia flamma tunc pepercit |
| 113 | nondum tempore passionis apto |
| 114 | nec mortis decus inchoante Christo. |
| 115 | Hos cum defugeret vaporus ardor, |
| 116 | orant, ut celer ignis advolaret |
| 117 | et finem daret anxiis periclis. |
| 118 | Exorata suos obire tandem |
| 119 | maiestas famulos iubet caducis |
| 120 | missos corporibus sibique reddi. |
| 121 | Vidit praesidis ex domo satelles |
| 122 | caelum martyribus patere apertum |
| 123 | insignesque viros per astra ferri. |
| 124 | Quin et filiolae monens erili |
| 125 | ostendit sceleris notam paterni, |
| 126 | caelo vivere, quos forum peremit. |
| 127 | Haec tum virginitas palam videre |
| 128 | per sudum meruit parente caeco, |
| 129 | ut crimen domini domus timeret. |
| 130 | Tum de corporibus sacris favillae |
| 131 | et perfusa mero leguntur ossa, |
| 132 | quae raptim sibi quisque vindicabat. |
| 133 | Fratrum tantus amor domum referre |
| 134 | sanctorum cinerum dicata dona |
| 135 | aut gestare sinu fidele pignus. |
| 136 | Sed ne reliquias resuscitandas |
| 137 | et mox cum domino simul futuras |
| 138 | discretis loca dividant sepulcris, |
| 139 | cernuntur niveis stolis amicti: |
| 140 | mandant restitui cavoque claudi |
| 141 | mixtim marmore pulverem sacrandum. |
| 142 | O triplex hdnor, o triforme culmen, |
| 143 | quo nostrae caput excitatur urbis, |
| 144 | cunctis urbibus eminens Hiberis! |
| 145 | Exultare tribus libet patronis, |
| 146 | quorum praesidio fovemur omnes |
| 147 | terrarum populi Pyrenearum. |
| 148 | Circumstet chorus ex utroque sexu |
| 149 | heros, virgo, puer, senex, anulla, |
| 150 | vestrum psallite rite Fructuosum! |
| 151 | Laudans Augurium resultet hymnus |
| 152 | mixtis Eulogium modis coaequans, |
| 153 | reddamus paribus pares camenas. |
| 154 | Hinc aurata sonent in arce tecta, |
| 155 | blandum litoris extet inde murmur |
| 156 | et carmen freta feriata pangant. |
| 157 | Olim tempus erit ruente mundo, |
| 158 | cum te, Tarraco, Fructuosus acri |
| 159 | solvet supplicio tegens ab igni. |
| 160 | Fors dignabitur et meis medellam |
| 161 | tormentis dare prosperante Christo |
| 162 | dulces hencecasyllabos revolvens. |