Prudentius, Peristephanon, IV. Hymnus in Honorem Sanctorum Decem et Octo Martyrum Caesaraugustanorum
| 1 | Bis novem noster populus sub uvo |
| 2 | martyrum servat cineres sepulcro, |
| 3 | Caesaraugustam vocitamus urbem, |
| 4 | res cui tanta est. |
| 5 | Plena magnorum domus angelorum |
| 6 | non timet mundi fragilis ruinam |
| 7 | tot sinu gestans simul offerenda |
| 8 | munera Christo. |
| 9 | Cum deus dextram quatiens coruscam |
| 10 | nube subnixus veniet rubente |
| 11 | gentibus iustam positurus aequo |
| 12 | pondere libram, |
| 13 | orbe de magno caput excitata |
| 14 | obviam Christo properanter ibit |
| 15 | civitas quaeque pretiosa portans |
| 16 | dona canistris. |
| 17 | Afra Carthago tua promet ossa, |
| 18 | ore facundo Cypriane doctor, |
| 19 | Corduba Acisclum dabit et Zollum |
| 20 | tresque coronas. |
| 21 | Tu tribus gemmis diadema pulchrum |
| 22 | offeres Christo, genetrix piorum |
| 23 | Tarraco, intexit cui Fructuosus |
| 24 | sutile vinclum. |
| 25 | Nomen hoc gemmae strofio inligatae est, |
| 26 | emicant iuxta lapides gemelli |
| 27 | ardet et splendor parilis duorum |
| 28 | igne corusco. |
| 29 | Parva Felicis decus exhibebit |
| 30 | artubus sanctis locuples Gerunda, |
| 31 | nostra gestabit Calagurris ambos, |
| 32 | quos veneramur. |
| 33 | Barchinon claro Cucufate freta |
| 34 | surget et Paulo speciosa Narbo, |
| 35 | teque, praepollens Arelas, habebit, |
| 36 | sancte Genesi. |
| 37 | Lusitanorum caput oppidorum |
| 38 | urbs adoratae cineres puellae |
| 39 | obviam Christo rapiens ad aram |
| 40 | porriget ipsam. |
| 41 | Sanguinem Iusti, cui Pastor hacrct, |
| 42 | ferculum duplex geminumque donum |
| 43 | ferre Conplutum gremio iuvabit |
| 44 | membra duorum. |
| 45 | Ingeret Tingis sua Cassianum, |
| 46 | festa Massylum monumenta regum, |
| 47 | qui cinis gentes domitas coegit. |
| 48 | ad iuga Christi. |
| 49 | Singulis paucae, tribus aut duobus, |
| 50 | forsan et quinis aliquae placebunt |
| 51 | testibus Christi prius hostiarum |
| 52 | pignere functae. |
| 53 | Tu decem sanctos revehes et octo, |
| 54 | Caesaraugusta studiosa Christo, |
| 55 | verticem flavis oleis revincta, |
| 56 | pacis honore. |
| 57 | Sola in occursum numerosiores |
| 58 | martyrum turbas domino parasti, |
| 59 | sola praedives pietate multa |
| 60 | luce frueris. |
| 61 | Vix parens orbis populosa Poeni, |
| 62 | ipsa vix Roma in solio locata |
| 63 | te, decus nostrum, superare in isto |
| 64 | munere digna est. |
| 65 | Omnibus portis sacer inmolatus |
| 66 | sanguis exclusit genus invidorum |
| 67 | daemonum et nigras pepulit tenebras |
| 68 | urbe piata. |
| 69 | Nullus umbrarum latet intus horror; |
| 70 | pulsa nam pestis populum refugit, |
| 71 | Christus in totis habitat plateis, |
| 72 | Christus ubique est. |
| 73 | Martyrum credas patriam coronis |
| 74 | debitam sacris, chorus unde surgens |
| 75 | tendit in caelum niveus togatae |
| 76 | nobilitatis. |
| 77 | Inde, Vincenti, tua palma nata est, |
| 78 | clerus hic tantum peperit triumfum, |
| 79 | hic sacerdotum domus infulata |
| 80 | Valeriorum. |
| 81 | Saevus antiquis quotiens procellis |
| 82 | turbo vexatum tremefecit orbem, |
| 83 | tristior templum rabies in istud |
| 84 | intulit iras. |
| 85 | Nec furor quisquam sine laude nostrum |
| 86 | cessit aut clari vacuus cruoris, |
| 87 | martyrum semper numerus sub omni |
| 88 | grandine crevit. |
| 89 | Nonne, Vincenti, peregri necandus |
| 90 | martyr his tetris tenui notasti |
| 91 | sanguinis rore speciem futuri |
| 92 | morte propinqua? |
| 93 | Hoc colunt cives, velut ipsa membra |
| 94 | caespes includat suus et paterno |
| 95 | servet amplectens tumulo beati |
| 96 | martyris ossa. |
| 97 | Noster est, quamvis procul hinc in urbe |
| 98 | passus ignota dederit sepulcri |
| 99 | gloriam victor prope litus altae |
| 100 | forte Sagynti. |
| 101 | Noster et nostra puer in palestra |
| 102 | arte virtutis fideique olivo |
| 103 | unctus horrendum didicit domare |
| 104 | viribus hostem. |
| 105 | Noverat templo celebres in isto |
| 106 | octies partas deciesque palmas, |
| 107 | laureis doctus patriis eadem |
| 108 | laude cucurrit. |
| 109 | Hic et, Encrati, recubant tuarum |
| 110 | ossa virtutum, quibus efferati |
| 111 | spiritum mundi, violenta virgo, |
| 112 | dedecorasti. |
| 113 | Martyrum nulli remanente vita |
| 114 | contigit terris habitare nostris, |
| 115 | sola tu morti propriae superstes |
| 116 | vivis in orbe. |
| 117 | Vivis ac poenae seriem retexis |
| 118 | carnis et caesae spolium retentans, |
| 119 | taetra quam sulcos habeant amaros |
| 120 | vulnera, narras. |
| 121 | Barbarus tortor latus omne carpsit, |
| 122 | sanguis inpensus, lacerata membra, |
| 123 | pectus abscisa patuit papilla |
| 124 | corde sub ipso. |
| 125 | Iam minus mortis pretium peractae est, |
| 126 | quae venenatos abolens dolores |
| 127 | concitam membris tribuit quietem |
| 128 | fine soporo. |
| 129 | Cruda te longum tenuit cicatrix |
| 130 | et diu venis dolor haesit ardens, |
| 131 | dum putrescentes tenuat medullas |
| 132 | tabidus umor. |
| 133 | Invidus quamvis obitum supremum |
| 134 | persecutoris gladius negarit, |
| 135 | plena te, martyr, tamen ut peremptam |
| 136 | poena coronat. |
| 137 | Vidimus partem iecoris revulsam |
| 138 | ungulis longe iacuisse pressis, |
| 139 | mors habet pallens aliquid tuorum |
| 140 | te quoque viva. |
| 141 | Hunc novum nostrae titulum fruendum |
| 142 | Caesaraugustae dedit ipse Christus, |
| 143 | iuge viventis domus ut dicata |
| 144 | martyris esset. |
| 145 | Ergo ter senis sacra candidatis |
| 146 | dives Optato simul et Luperco |
| 147 | perge conscriptum tibimet senatum |
| 148 | pangere psalmis! |
| 149 | Ede Successum, cane Martialem! |
| 150 | mors et Urbani tibi concinatur, |
| 151 | Iuliam cantus resonet simulque |
| 152 | Quintilianum. |
| 153 | Publium pangat chorus et revolvat, |
| 154 | quale Frontonis fuerit tropaeum, |
| 155 | quid bonus Felix tulerit, quid acer |
| 156 | Caecilianus, |
| 157 | quantus, Evoti, tua bells sanguis |
| 158 | tinxerit, quantus tua, Primitive, |
| 159 | tum tuos vivax recolat triumfos |
| 160 | laus, Apodemi. |
| 161 | Quattuor posthinc superest virorum |
| 162 | nomen extolli renuente metro, |
| 163 | quos Saturninos memorat vocalos |
| 164 | prisca vetustas. |
| 165 | Carminis leges amor aureorum |
| 166 | nominum parvi facit et loquendi |
| 167 | cura de sanctis vitiosa non est |
| 168 | nec rudis umquam. |
| 169 | Plenus est artis modus adnotatas |
| 170 | nominum formas recitare Christo, |
| 171 | quas tenet caeli liber explicandus |
| 172 | tempore iusto. |
| 173 | Octo tunc sanctos recolet decemque |
| 174 | angelus coram patre filioque |
| 175 | urbis unius regimen tenentes |
| 176 | iure sepulcri. |
| 177 | Quin ad antiquum numerum trahetur |
| 178 | ulna post poenae specimen puella |
| 179 | morsque Vincenti, cui sanguis hinc est |
| 180 | fons et honoris |
| 181 | additis Gaio -- nec enim silendi -- |
| 182 | teque, Crementi, quibus incruentum |
| 183 | ferre provenit decus ex secundo |
| 184 | laudis agone. |
| 185 | Ambo confessi dominum steterunt |
| 186 | acriter contra fremitum latronum, |
| 187 | ambo gustarunt leviter saporem |
| 188 | martyriorum]. |
| 189 | Haec sub altari sita sempiterno |
| 190 | lapsibus nostris veniam precatur |
| 191 | turba, quam servat procerum creatrix |
| 192 | purpureorum. |
| 193 | Nos pio fletu, date, perluamus |
| 194 | marmorum sulcos, quibus est operta |
| 195 | spes, ut absolvam retinaculorum |
| 196 | vincla meorum. |
| 197 | Sterne te totam generosa sanctis |
| 198 | civitas mecum tumulis, deinde |
| 199 | mox resurgentes animas et artus |
| 200 | tota sequeris. |