monumenta.ch > Petrus Alphonsi > 7 > 1 > 6 > 9 > 8 > 64 > 5 > 4 > 4 > 5 > 3 > 10 > 5 > 3 > 3 > 8 > 6 > 1 > 7 > 4 > 2 > 11 > 9 > 12 > 10 > 2 > 11 > 13 > 14 > 10 > 5 > 3 > 11 > 8 > 6 > 4 > 1 > 7 > 9 > 5 > 10 > 3 > 2
Prudentius, Peristephanon, I. Hymnus in Honorem Sanctorum Martyrum Emeterii et Chelidonii Calagurritanorum <<<     >>> III. Hymnus in Honorem Passionis Eulaliae, Beatissimae Martyris

Prudentius, Peristephanon, II. Hymnus in Honorem Passionis Laurentii

1 Antiqua fanorum parens,
2 iam Roma Christo dedita,
3 Laurentio victrix duce
4 ritum triumfas barbarum.
5 Reges superbos viceras
6 populosque frenis presseras,
7 nunc monstruosis idolis
8 inponis imperii iugum.
9 Haec sola derat gloria
10 urbis togatae insignibus,
11 feritate capta gentium
12 domaret ut spurcum Iovem,
13 non turbulentis viribus
14 Cossi, Camilli aut Caesaris,
15 sed martyris Laurentii
16 non incruento proelio.
17 Armata pugnavit Fides
18 proprii cruoris prodiga;
19 nam morte mortem diruit
20 ac semet inpendit sibi.
21 Fore hoc sacerdos dixerat
22 iam Xystus adfixus cruci
23 Laurentium flentem videns
24 crucis sub ipso stipite:
25 'Desiste discessu meo
26 fletum dolenter fundere!
27 praecedo, frater; tu quoque
28 post hoc sequeris triduum.'
29 Extrema vox episcopi,
30 praenuntiatrix gloriae,
31 nihil fefellit; nam dies
32 praedicta palmare praetulit.
33 Qua voce, quantis laudibus
34 celebrabo mortis ordinem,
35 quo passionem carmine
36 digne retexens concinam?
37 hic primus e septem viris,
38 qui stant ad aram proximi,
39 levuita sublimis gradu
40 et ceteris praestantior,
41 claustris sacrorum praeerat
42 caelestis arcanum domus
43 fidis gubernans clavibus
44 votasque dispensans opes.
45 Versat famem pecuniae
46 praefectus urbi regiae,
47 minister insani ducis,
48 exactor auri et sanguinis,
49 qua vi latentes eruat
50 nummos operta existimans
51 talenta sub sacrariis
52 cumulosque congestos tegi.
53 Laurentium sisti iubet,
54 exquirit arcam ditibus
55 massis refertam et fulgidae
56 montes monetae conditos.
57 'Soletis', inquit, 'conqueri
58 saevire nos iusto amplius,
59 cum christiana corpora
60 plus quam cruente scindimus.
61 Abest atrocioribus
62 censura fervens motibus,
63 blande et quiete efflagito,
64 quod sponte obire debeas.
65 Hunc esse vestris orgiis
66 moremque et artem proditum est,
67 hanc disciplinam foederis,
68 libent ut auro antistites.
69 Argenteis scyfis ferunt
70 fumare sacrum sanguinem
71 auroque nocturnis sacris
72 adstare fixos cereos.
73 Tum summa cura est fratribus,
74 ut sermo testatur loquax,
75 offerre fundis venditis.
76 sestertiorum milia.
77 Addicta avorum praedia
78 foedis sub auctionibus
79 successor exheres gemit
80 sanctis egens parentibus.
81 haec occuluntur abditis
82 ecclesiarum in angulis
83 et summa pietas creditur
84 nudare dulces liberos.
85 Deprome thensauros, malis
86 suadendo quos praestrigiis
87 exaggeratos obtines,
88 nigrante quos claudis specu.
89 hoc poscit usus publicus,
90 hoc fiscus, hoc aerarium,
91 ut dedita stipendiis
92 ducem iuvet pecunia.
93 Sic dogma vestrum est,
94 suum quibusque reddito.
95 en, Caesar agnoscit suum
96 nomisma nummis inditum.
97 Quod Caesaris scis, Caesari
98 da, nempe iustum postulo.
99 ni fallor, haud ullam tuus
100 signat deus pecuniam,
101 nec, cum veniret aureos
102 secum Filippos detulit,
103 praecepta sed verbis dedit
104 inanis a marsuppio.
105 Inplete dictorum fidem,
106 qua vos per orbem venditis,
107 nummos libenter reddite,
108 estote verbis divites!'
109 Nil asperum Laurentius
110 refert ad ista aut turbidum,
111 sed ut paratus obsequi
112 obtemperanter adnuit.
113 'Est dives', inquit, 'non nego,
114 habetque nostra ecclesia
115 opumque et auri plurimum
116 nec quisquam in orbe est ditior.
117 Is ipse tantum non habet
118 argenteorum enigmatum
119 Augustus arcem possidens,
120 cui nummus omnis scribitur.
121 Sed nec recuso prodere
122 locupletis arcam numinis,
123 vulgabo cuncta et proferam,
124 pretiosa quae Christus tenet.
125 Unum sed orans flagito:
126 indutiarum paululum,
127 quo fungat efficacius
128 promissionis munere,
129 dum tota digestim mihi
130 Christi supellex scribitur;
131 nam calculanda primitus,
132 tum subnotanda est summula'.
133 Laetus tumescit gaudio
134 praefectus ac spem devorat
135 aurum, velut iam conditum
136 domi maneret, gestiens.
137 Pepigere tempus tridui,
138 laudatus inde absolvitur
139 Laurentius, sponsor sui
140 et sponsor ingentis lucri.
141 Tribus per urbem cursitat
142 diebus infirma agmina
143 omnesque, qui poscunt stipem,
144 cogens in unum et congregans.
145 Illic utrisque obtutibus
146 orbes cavatos praeferens
147 baculo regebat praevio
148 errore nutantem gradum
149 et claudus infracto genu
150 vel crure trunco semipes
151 breviorve planta ex altera
152 gressum trahebat inparem.
153 Est, ulcerosis artubus
154 qui tabe corrupta fluat,
155 est, cuius arens dextera
156 nervos in ulnam contrahat.
157 Tales plateis omnibus
158 exquirit, adsuetos ali
159 ecclesiae matris penu,
160 quos ipse promus noverat.
161 Recenset exim singulos
162 scribens viritim nomina,
163 longo et locatos ordine
164 adstare pro templo iubet.
165 Praescriptus et iam fluxerat
166 dies: furebat fervidus
167 iudex avaro spiritu
168 promissa solvi efflagitans.
169 Tum martyr: 'Adsistas velim
170 coramque dispositas opes
171 mirere, quas noster deus
172 praedives in sanctis habet.
173 Videbis ingens atrium
174 fulgere vasis aureis
175 et per patentes porticus
176 structos talentis ordines.'
177 It ille nec pudet sequi.
178 ventum ad sacratam ianuam,
179 stabant catervae pauperum
180 inculta visu examina.
181 Fragor rogantum tollitur,
182 praefectus horrescit stupens,
183 conversus in Laurentium
184 oculisque turbatis minax.
185 Contra ille: 'quid frendens', ait,
186 'minitaris aut quid displicet?
187 num sordida haec aut vilia,
188 num dispuenda existimas?
189 Aurum, quod ardenter sitis,
190 effossa gignunt rudera
191 et de metallis squalidis
192 poenalis excudit labor,
193 torrens vel amnis turbidis
194 volvens harenis inplicat;
195 quod terrulentum ac sordidum
196 flammis necesse est decoqui.
197 Pudor per aurum solvitur,
198 violatur auro integritas,
199 pax occidit, fides petit,
200 leges et ipsae intercidunt.
201 Quid tu venenum gloriae
202 extollis et magni putas?
203 si quaeris aurum verius,
204 lux est et humanum genus.
205 Hi sunt alumni luminis,
206 quos corpus artat debile,
207 ne per salutem viscerum
208 mens insolescat turgida.
209 Cum membra morbus dissicit,
210 animus viget robustior,
211 membris vicissim fortibus
212 vis sauciatur sensuum.
213 Nam sanguis in culpam calens
214 minus ministrat virium,
215 si fervor effetus malis
216 elumbe virus contrahat.
217 Si forte detur optio,
218 malim dolore asperrimo
219 fragmenta membrorum pati
220 et pulcher intus vivere.
221 Committe formas pestium
222 et confer alternas lues:
223 carnisne morbus foedior,
224 an mentis et morum ulcera?
225 Nostri per artus debiles
226 intus decoris integri
227 sensum venusti innoxium
228 laboris expertes gerunt,
229 vestros valentes corpore
230 interna corrumpit lepra
231 errorque mancum claudicat
232 et caeca fraus nihil videt.
233 Quemvis tuorum principum,
234 qui veste et ore praenitent,
235 magis probabo debilem,
236 quam quis meorum est pauperum.
237 Hunc, qui superbit serico,
238 quem currus inflatum vehit,
239 hydrops aquosus lucido
240 tendit veneno intrinsecus.
241 Ast hic avarus contrahit
242 manus recurvas et volam
243 plicans aduncis unguibus
244 laxare nervos non valet.
245 Istum libido faetida
246 per scorta tractum publica
247 luto et cloacis inquinat,
248 dum spurca mendicat stupra.
249 Quid? ille fervens ambitu
250 sitimque honoris aestuans
251 mersisne anhelat febribus
252 atque igne venarum furit?
253 Quisquis tacendi intemperans
254 silenda prurit prodere,
255 vexatur et scalpit iecur
256 scabiemque cordis sustinet.
257 Quid invidorum pectorum
258 strumas retexam turgidas,
259 quid purulenta et livida
260 malignitatum vulnera?
261 Tute ipse, qui Romam regis,
262 contemptor aeterni dei,
263 dum daemonum sordes colis,
264 morbo laboras regio.
265 Hi, quos superbus despicis,
266 quos execrandos iudicas,
267 brevi ulcerosos exuent
268 artus et incolumes erunt,
269 cum carne corruptissima
270 tandem soluti ac liberi
271 pulcherrimo vitae statu
272 in arce lucebunt patris,
273 non sordidati aut debiles,
274 sicut videntur interim,
275 sed purpurantibus stolis
276 clari et coronis aureis.
277 Tunc, si facultas subpetat,
278 coram tuis obtutibus
279 istos potentes saeculi
280 velim recensendos dari.
281 Pannis videres obsitos
282 et mucculentis naribus,
283 mentum salivis uvidum
284 lipposque palfebra putri.
285 Peccante nil est taetrius,
286 nil tam leprosum aut putidum,
287 cruda est cicatrix criminum
288 oletque ut antrum tartari.
289 Animabus inversa vice
290 corrupta forma infligitur,
291 quas pulcher aspectus prius
292 in corpore oblectaverat.
293 En ergo nummos aureos,
294 quos proxime spoponderam,
295 quos nec favillis obruat
296 ruina nec fur subtrahat.
297 Nunc addo gemmas nobiles,
298 ne pauperem Christum putes,
299 gemmas corusci luminis,
300 ornatur hoc templum quibus.
301 Cernis sacratas virgines,
302 miraris intactas anus
303 primique post damnum tori
304 ignis secundi nescias.
305 Hoc est monile ecclesiae,
306 his illa gemmis comitur,
307 dotata sic Christo placet,
308 sic ornat altum verticem.
309 Eccum talenta, suscipe,
310 ornabis urbem Romulam,
311 ditabis et rem principis,
312 fies et ipse ditior.'
313 'Ridemur', exclamat furens
314 praefectus, 'et miris modis
315 per tot figuras ludimur,
316 et vivit insanum caput!
317 Inpune tantas, furcifer.
318 strofas cavillo mimico
319 te nexuisse existimas,
320 dum scurra saltas fabulam?
321 Concinna visa urbanitas
322 tractare nosmet ludicris,
323 egon cachinnis venditus
324 acroma festivum fui?
325 Adeone nulla austeritas,
326 censura nulla est fascibus,
327 adeon securem publicam
328 mollis retudit lenitas?
329 Dicis: 'libenter oppetam,
330 votiva mors est martyri' --
331 est ista vobis, novimus,
332 persuasionis vanitas --;
333 sed non volenti inpertiam:
334 praestetur ut mortis citae
335 conpendiosus exitus,
336 petite raptim non dabo.
337 Vitam tenebo et differam
338 poenis morarum iugibus,
339 et mors inextricabilis
340 longos dolores protrahet.
341 Prunas tepentes sternite,
342 ne fervor ignitus nimis
343 os contumacis occupet
344 et cordis intret abdita.
345 Vapor senescens langueat,
346 qui fusus adflatu levi
347 tormenta sensim temperet
348 semustulati corporis.
349 Bene est, quod ipse ex omnibus
350 mysteriarches incidit,
351 hic solus exemplum dabit,
352 quid mox timere debeant.
353 Conscende constratum rogum,
354 decumbe digno lectulo,
355 tunc, si libebit, disputa
356 nil esse Vulcanum meum!'
357 Haec fante praefecto truces
358 hinc inde tortores parant
359 nudare amictu martyrem,
360 vincire membra et tendere.
361 Illi os decore splenduit
362 fulgorque circumfusus est;
363 talem revertens legifer
364 de monte vultum detulit,
365 Iudaea quem plebs aureo
366 bove inquinata et decolor
367 expavit et faciem retro
368 detorsit inpatiens dei.
369 Talemque et ille praetulit
370 oris corusci gloriam
371 Stefanus per imbrem saxeum
372 caelos apertos intuens.
373 Inluminatum hoc eminus
374 recens piatis fratribus,
375 baptisma quos nuper datum
376 Christi capaces fecerat;
377 ast inpiorum caecitas,
378 os oblitum noctis situ
379 nigrante sub velamine
380 obducta clarum non videt,
381 Aegyptiae plagae in modum,
382 quae, cum tenebris barbaros
383 damnaret, Hebraeis diem
384 sudo exhibebat lumine.
385 Quin ipsa odoris qualitas,
386 adusta quam reddit cutis,
387 diversa utrosque permovet:
388 his nidor, illis nectar est.
389 Idemque sensus dispari
390 variatus aura aut adficit
391 horrore nares vindice
392 aut mulcet oblectamine.
393 Sic ignis aeternus deus,
394 nam Christus ignis verus est;
395 is ipse conplet lumine
396 iustos et urit noxios.
397 Postquam vapor diutinus
398 decoxit exustum latus,
399 ultro e catasta iudicem
400 conpellat adfatu brevi:
401 'Converte partem corporis
402 satis crematam iugiter
403 et fac periclum, quid tuus
404 Vulcanus ardens egerit.'
405 Praefectus inverti iubet,
406 tunc ille: 'coctum est, devora
407 et experimentum cape,
408 sit crudum an assum suavius!'
409 Haec ludibundus dixerat,
410 caelum deinde suspicit
411 et congemescens obsecrat
412 miseratus urbem Romulam:
413 'O Christe, nomen unicum,
414 O splendor, O virtus patris,
415 O factor orbis et poli
416 atque auctor horum moenium,
417 qui sceptra Romae in vertice
418 rerum locasti, sanciens
419 mundum Quirinali togae
420 servire et armis cedere,
421 ut discrepantum gentium
422 mores et observantiam
423 linguasque et ingenia et sacra
424 unis domares legibus!
425 En omne sub regnum Remi
426 mortale concessit genus,
427 idem loquuntur dissoni
428 ritus, id ipsum sentiunt.
429 Hoc destinatum, quo magis
430 ius christiani nominis,
431 quodcumque terrarum iacet,
432 uno inligaret vinculo.
433 Da, Christe, Romanis tuis,
434 sit christiana ut civitas,
435 per quam dedisti, ut ceteris
436 mens una sacrorum foret!
437 Confoederantur omnia
438 hinc inde membra in symbolum,
439 mansuescit orbis subditus,
440 mansuescat et summum caput.
441 Advertat abiunctas plagas
442 coire in unam gratiam,
443 fiat fidelis Romulus
444 et ipse iam credat Numa.
445 Confundit error Troicus
446 adhuc Catonum curiam
447 veneratus occultis focis
448 Frygum penates exules.
449 Ianum bifrontem et Sterculum
450 colit senatus, horreo
451 tot monstra patrum dicere
452 et festa Saturni senis.
453 Absterge, Christe, hoc dedecus!
454 emitte Gabriel tuum,
455 agnoscat ut verum deum
456 errans Iuli caecitas!
457 Et iam tenemus obsides
458 fidissimos huius spei,
459 hic nempe iam regnant duo
460 apostolorum principes,
461 alter vocator gentium,
462 alter cathedram possidens
463 primam recludit creditas
464 aeternitatis ianuas.
465 Discede, adulter Iuppiter,
466 stupro sororis oblite,
467 relinque Romam liberam
468 plebemque iam Christi fuge!
469 Te Paulus hinc exterminat,
470 te sanguis exturbat Petri,
471 tibi id, quod ipse armaveras,
472 factum Neronis, officit.
473 Video futurum principem
474 quandoque, qui servus dei
475 taetris sacrorum sordibus
476 servire Romam non sinat,
477 qui templa claudat vectibus,
478 valvas eburnas obstruat,
479 nefasta damnet limina
480 obdens aenos pessulos.
481 Tunc plura ab omni sanguine
482 tandem nitebunt marmora,
483 stabunt et aera innoxia,
484 quae nunc habentur idola.'
485 Hic finis orandi fuit
486 et finis idem vinculi
487 carnalis: erupit volens
488 vocem secutus spiritus.
489 Vexere corpus subditis
490 cervicibus quidam partes,
491 quos mira libertas viri
492 ambire Christum suaserat.
493 Repens medullas indoles
494 adflarat et coegerat
495 amore sublimis dei
496 odisse nugas pristinas.
497 Refrixit ex illo die
498 cultus deorum turpium:
499 plebs in sacellis rarior,
500 Christi ad tribunal curritur.
501 Sic dimicans Laurentius
502 non ense praecinxit latus,
503 hostile sed ferrum retro
504 torquens in auctorem tulit.
505 Dum daemon invictum dei
506 testem lacessit proelio,
507 perfossus ipse concidit
508 et stratus aeternum iacet.
509 Mors illa sancti martyris
510 mors vera templorum fuit,
511 tunc Vesta Palladios lares
512 inpune sensit deseri.
513 Quidquid Quiritum sueverat
514 orare simpuvium Numae,
515 Christi frequentans atria,
516 hymnis resultat martyrem.
517 Ipsa et senatus lumina,
518 quondam luperci aut flamines,
519 apostolorum et martyrum
520 exosculantur limina.
521 Videmus inlustres domos,
522 sexu ex utroque nobiles,
523 offerre votis pignera
524 clarissimorum liberum.
525 Vittatus olim pontifex
526 adscitur in signum crucis
527 acdemque, Laurenti, tuam
528 Vestalis intrat Claudia.
529 O ter quaterque et septies
530 beatus urbis incola,
531 qui te ac tuorum comminus
532 sedem celebrat ossuum,
533 cui propter advolvi licet,
534 qui fletibus spargit locum,
535 qui pectus in terram premit,
536 qui vota fundit murmure!
537 Nos Vasco Hiberus dividit
538 binis remotos Alpibus
539 trans Cottianorum iuga
540 trans et Pyrenas ninguidos.
541 Vix fama nota est, abditis
542 quam plena sanctis Roma sit,
543 quam dives urbanum solum
544 sacris sepulcris floreat.
545 Sed qui caremus his bonis
546 nec sanguinis vestigia
547 videre coram possumus,
548 caelum intuemur eminus.
549 Sic, sancte Laurenti, tuam
550 nos passionem quaerimus,
551 est aula nam duplex tibi,
552 hic corporis, rorentis polo.
553 Illic inenarrabili
554 allectus urbi municeps
555 aeternae in arce curiae
556 gestas coronam civicam.
557 Videor videre inlustribus
558 gemmis coruscantem virum,
559 quem Roma caelestis sibi
560 legit perennem consulem.
561 Quae sit potestas credita
562 et muneris quantum datum,
563 probant Quiritum gaudia,
564 quibus rogatus adnuis.
565 Quod quisque supplex postulat,
566 fert inpetratum prospero,
567 poscunt, iocantur, indicant,
568 et tristis haut ullus redit,
569 ceu praesto semper adsies
570 tuosque alumnos urbicos
571 lactante conplexus sinu
572 paterno amore nutrias.
573 Hos inter, o Christi decus,
574 audi poetam rusticum,
575 cordis fatentem crimina
576 et facta prodentem sua.
577 Indignus agnosco et scio,
578 quem Christus ipse exaudiat,
579 sed per patronos martyras
580 potest medellam consequi.
581 Audi benignus supplicem
582 Christi reum Prudentium
583 et servientem corpori
584 absolve vinclis saeculi!
Prudentius HOME

bbb264.233 bnf8084.128 bsb36896.50 cec81.34 csg135.147 csg136.48 hab5618.65 uldBURQ03.37

Prudentius, Peristephanon, I. Hymnus in Honorem Sanctorum Martyrum Emeterii et Chelidonii Calagurritanorum <<<     >>> III. Hymnus in Honorem Passionis Eulaliae, Beatissimae Martyris
monumenta.ch > Petrus Alphonsi > 7 > 1 > 6 > 9 > 8 > 64 > 5 > 4 > 4 > 5 > 3 > 10 > 5 > 3 > 3 > 8 > 6 > 1 > 7 > 4 > 2 > 11 > 9 > 12 > 10 > 2 > 11 > 13 > 14 > 10 > 5 > 3 > 11 > 8 > 6 > 4 > 1 > 7 > 9 > 5 > 10 > 3 > 2

© 2006 - 2026 Monumenta Informatik