Plautus, Rudens, 4, Scaena IV. Daemones Puellae Gripus Trachalio Palaestra Ampelisca
| 1 | DAEM. Serio edepol, quamquam vobis <volo> quae voltis, mulieres, |
| 2 | metuo, propter vos ne uxor mea med extrudat aedibus, |
| 3 | quae me paelices adduxe dicet ante oculos suos. |
| 4 | vos confugite in aram potius quam ego. PUEL. Miserae periimus. |
| 5 | DAEM. Ego vos salvas sistam, ne timete. sed quid vos foras |
| 6 | prosequimini? quoniam ego adsum, faciet nemo iniuriam; |
| 7 | ite, inquam, domum ambo nunciam ex praesidio praesides. |
| 8 | GRIP. O ere, salve. DAEM. Salve, Gripe. quid fit? TRACH. Tuosne hic servos est? |
| 9 | GRIP. Haud pudet. TRACH. Nil ago tecum. GRIP. Ergo abi hinc sis. TRACH. Quaeso responde, senex: |
| 10 | tuos hic servost? DAEM. Meus est. TRACH. Em istuc optime, quando tuost. |
| 11 | iterum te saluto. DAEM. Et ego te. tune es qui haud multo prius |
| 12 | abiisti hinc erum accersitum? TRACH. Ego is sum. DAEM. Quid nunc vis tibi? |
| 13 | TRACH. Nempe hic tuos est? DAEM. Meus est. TRACH. Istuc optime, quando tuost. |
| 14 | DAEM. Quid negotist? TRACH. Vir scelestus illic est. DAEM. Quid fecit tibi |
| 15 | vir scelestus? TRACH. Homini ego isti talos subfringi volo. |
| 16 | DAEM. Quid est? qua de re litigatis nunc inter vos? TRACH. Eloquar. |
| 17 | GRIP. Immo ego eloquar. TRACH. Ego, opinor, rem facesso. GRIP. Si quidem |
| 18 | sis pudicus, hinc facessas. DAEM. Gripe, animum advorte ac tace. |
| 19 | GRIP. Utin istic prius dicat? DAEM. Audi. loquere tu. GRIP. Alienon prius |
| 20 | quam tuo dabis orationem? TRACH. Ut nequitur comprimi. |
| 21 | ita ut occepi dicere, illum quem dudum <e fano foras> |
| 22 | lenonem extrusisti, hic eius vidulum eccillum <tenet>. |
| 23 | GRIP. Non habeo. TRACH. Negas quod oculis video? GRIP. At ne videas velim. |
| 24 | habeo, non habeo: quid tu me curas quid rerum geram? |
| 25 | TRACH. Quo modo habeas, id refert, iurene anne iniuria. |
| 26 | GRIP. Ni istum cepi, nulla causa est quin me condones cruci; |
| 27 | si in mari reti prehendi, qui tuom potiust quam meum? |
| 28 | TRACH. Verba dat. hoc modo res gesta est ut ego dico. GRIP. Quid tu ais? |
| 29 | TRACH. Quod primarius vir dicat: comprime hunc sis, si tuost. |
| 30 | GRIP. Quid? tu idem mihi vis fieri quod erus consuevit tibi? |
| 31 | si ille te comprimere solitust, hic noster nos non solet. |
| 32 | DAEM. Verbo illo modo ille vicit. quid nunc tu vis? dic mihi. |
| 33 | TRACH. Equidem ego neque partem posco mi istinc de istoc vidulo |
| 34 | neque meum esse hodie umquam dixi; sed isti inest cistellula |
| 35 | huius mulieris, quam dudum dixi fuisse liberam. |
| 36 | DAEM. Nempe tu hanc dicis quam esse aiebas dudum popularem meam? |
| 37 | TRACH. Admodum; et ea quae olim parva gestavit crepundia |
| 38 | istic in ista cistula insunt, quae isti inest in vidulo. |
| 39 | hoc neque isti usust, et illi miserae suppetias feret, |
| 40 | si id dederit, qui suos parentis quaerat. DAEM. Faciam ut det. tace. |
| 41 | GRIP. Nil hercle ego sum isti daturus. TRACH. Nil peto nisi cistulam |
| 42 | et crepundia. GRIP. Quid si ea sunt aurea? TRACH. Quid istuc tua? |
| 43 | aurum auro expendetur, argentum argento exaequabitur. |
| 44 | GRIP. Fac sis aurum ut videam, post ego faciam ut videas cistulam. |
| 45 | DAEM. Cave malo ac tace tu. tu perge ut occepisti dicere. |
| 46 | TRACH. Unum te obsecro, ut ted huius commiserescat mulieris, |
| 47 | si quidem hic lenonis eiust vidulus, quem suspicor; |
| 48 | hic, nisi de opinione, certum nil dico tibi. |
| 49 | GRIP. Viden? scelestus aucupatur. TRACH. Sine me ut occepi loqui. |
| 50 | si scelesti illius est hic, cuius dico, vidulus, |
| 51 | haec poterunt novisse: ostendere his iube. GRIP. Ain? ostendere? |
| 52 | DAEM. Haud iniquom dicit, Gripe, ut ostendatur vidulus. |
| 53 | GRIP. Immo hercle insignite inique. DAEM. Quidum? GRIP. Quia, si ostendero, |
| 54 | continuo hunc novisse dicent scilicet. TRACH. Scelerum caput, |
| 55 | ut tute es, item omnis censes esse, periuri caput? |
| 56 | GRIP. Omnia istaec ego facile patior, dum hic hinc a me sentiat. |
| 57 | TRACH. At qui nunc abs te stat, verum hinc * ibi testimonium. |
| 58 | DAEM. Gripe, advorte animum. tu paucis expedi, quid postulas. |
| 59 | TRACH. Dixi equidem, sed si parum intellexti, dicam denuo. |
| 60 | hasce ambas, ut dudum dixi, ita esse oportet liberas: |
| 61 | haec Athenis parva fuit virgo surpta. GRIP. Dic mihi, |
| 62 | quid id ad vidulum [pertinet], servae sint istae an <fuerint> liberae? |
| 63 | TRACH. Omnia iterum vis memorari, scelus, ut defiat dies. |
| 64 | DAEM. Apstine maledictis et mihi quod rogavi dilue. |
| 65 | TRACH. Cistellam isti inesse oportet caudeam in isto vidulo, |
| 66 | ubi sunt signa qui parentes noscere haec possit suos, |
| 67 | quibuscum periit parva Athenis, sicuti dixi prius. |
| 68 | GRIP. Iuppiter te dique perdant. quid ais, vir venefice? |
| 69 | quid, istae mutae sunt, quae pro se fabulari non queant? |
| 70 | TRACH. Eo tacent, quia tacitast <melior> mulier semper quam loquens. |
| 71 | GRIP. Tum pol tu pro portione nec vir nec mulier mihi es. |
| 72 | TRACH. Quidum? GRIP. Quia enim neque loquens es neque tacens umquam bonus. |
| 73 | quaeso, enumquam hodie licebit mihi loqui? DAEM. Si praeterhac |
| 74 | <unum> verbum faxis hodie, ego tibi comminuam caput. |
| 75 | TRACH. Ut id occepi dicere, senex, eam te quaeso cistulam |
| 76 | ut iubeas hunc reddere illis; ob eam si quid postulat |
| 77 | sibi mercedis, dabitur: aliud quidquid ibi est habeat sibi. |
| 78 | GRIP. Nunc demum istuc dicis, quoniam ius meum esse intellegis: |
| 79 | dudum dimidiam petebas partem. TRACH. Immo etiam nunc peto. |
| 80 | GRIP. Vidi petere miluom, etiam cum nihil auferret tamen. |
| 81 | DAEM. Non ego te comprimere possum sine malo? GRIP. Si istic tacet, |
| 82 | ego tacebo; si iste loquitur, sine me pro parte loqui. |
| 83 | DAEM. Cedo modo mihi vidulum istum, Gripe. GRIP. Concedam tibi, |
| 84 | ac, si istorum nil sit, ut mihi reddas. DAEM. Reddetur. GRIP. Tene. |
| 85 | DAEM. Audi nunciam, Palaestra atque Ampelisca, hoc quod loquor. |
| 86 | estne hic vidulus ubi cistellam tuam inesse aiebas? PAL. Is est. |
| 87 | GRIP. Perii hercle ego miser, uti, prius quam plane aspexit, ilico |
| 88 | eum esse dixit. PAL. Faciam ego hanc rem ex procliva planam tibi. |
| 89 | cistellam isti inesse oportet caudeam in isto vidulo. |
| 90 | ibi ego dicam quidquid inerit nominatim: tu mihi |
| 91 | nullum ostenderis; si falsa dicam, frustra dixero, |
| 92 | vos tamen istaec, quidquid istic inerit, vobis habebitis; |
| 93 | sed si erunt vera, tum opsecro te, ut mea mi reddantur. DAEM. Placet. |
| 94 | ius merum oras meo quidem animo. GRIP. At meo hercle <iniuriam>. |
| 95 | quid si ista aut superstitiosa aut hariolast atque omnia, |
| 96 | quidquid insit, vera dicet? anne habebit hariola? |
| 97 | DAEM. Non feret, nisi vera dicet: nequiquam hariolabitur. |
| 98 | solve vidulum ergo, ut quid sit verum quam primum sciam. |
| 99 | GRIP. Hoc habet, solutust. DAEM. Aperi. video cistellam. haecinest? |
| 100 | PAL. Istaec est. o mei parentes, hic vos conclusos gero, |
| 101 | huc opesque spesque vestrum cognoscendum condidi. |
| 102 | GRIP. Tum tibi hercle deos iratos esse oportet, quisquis es, |
| 103 | quae parentis tam in angustum tuos locum compegeris. |
| 104 | DAEM. Gripe, accede huc; tua res agitur. tu, puella, istinc procul |
| 105 | dicito quid insit et qua facie, memorato omnia. |
| 106 | si hercle tantillum peccassis, quod posterius postules |
| 107 | te ad verum convorti, nugas, mulier, magnas egeris. |
| 108 | GRIP. Ius bonum oras. TRACH. Edepol haud te orat, nam tu iniurius. |
| 109 | DAEM. Loquere nunciam, puella. Gripe, animum advorte ac tace. |
| 110 | PAL. Sunt crepundia. DAEM. Ecca video. GRIP. Perii in primo proelio. |
| 111 | mane, ne ostenderis. DAEM. Qua facie sunt? responde ex ordine. |
| 112 | PAL. Ensiculust aureolus primum litteratus. DAEM. Dice dum, |
| 113 | in eo ensiculo litterarum quid est? PAL. Mei nomen patris. |
| 114 | post altrinsecust securicula ancipes, itidem aurea |
| 115 | litterata: ibi matris nomen in securiculast. DAEM. Mane. |
| 116 | dic, in ensiculo quid nomen est paternum? PAL. Daemones. |
| 117 | DAEM. Di immortales, ubi loci sunt spes meae? GRIP. Immo edepol meae? |
| 118 | TRACH. Pergite, opsecro, continuo. GRIP. Placide, aut i in malam crucem. |
| 119 | DAEM. Loquere matris nomen hic quid in securicula siet. |
| 120 | PAL. Daedalis. DAEM. Di me servatum cupiunt. GRIP. At me perditum. |
| 121 | DAEM. Filiam meam esse hanc oportet, Gripe. GRIP. Sit per me quidem. |
| 122 | qui te di omnes perdant, qui me hodie oculis vidisti tuis, |
| 123 | meque adeo scelestum, qui non circumspexi centiens, |
| 124 | prius me ne quis inspectaret quam rete extraxi ex aqua. |
| 125 | PAL. Post sicilicula argenteola et duae conexae maniculae et |
| 126 | sucula. GRIP. Quin tu i dierecta, cum sucula et cum porculis. |
| 127 | PAL. Et bulla aurea est, pater quam dedit mi natali die. |
| 128 | DAEM. Ea est profecto. contineri quin complectar non queo. |
| 129 | filia mea, salve. ego is sum qui te produxi pater, |
| 130 | ego sum Daemones, et mater tua eccam hic intus Daedalis. |
| 131 | PAL. Salve, mi pater insperate. DAEM. Salve. ut te amplector libens. |
| 132 | TRACH. Volup est cum istuc ex pietate vestra vobis contigit. |
| 133 | DAEM. Cape dum, hunc si potes fer intro vidulum, age, Trachalio. |
| 134 | TRACH. Ecce Gripi scelera. cum istaec res male evenit tibi, |
| 135 | Gripe, gratulor. DAEM. Age eamus, mea gnata, ad matrem tuam, |
| 136 | quae ex te poterit argumentis hanc rem magis exquirere, |
| 137 | quae te magis tractavit magisque signa pernovit tua. - |
| 138 | TRACH. Eamus intro omnes, quando operam promiscam damus. - |
| 139 | PAL. Sequere me, Ampelisca. - AMP. Cum te di amant, voluptati est mihi. - |
| 140 | GRIP. Sumne ego scelestus, qui illunc hodie excepi vidulum? |
| 141 | aut cum excepi, qui non alicubi in solo abstrusi loco? |
| 142 | credebam edepol turbulentam praedam eventuram mihi, |
| 143 | quia illa mihi tam turbulenta tempestate evenerat. |
| 144 | credo edepol ego illic inesse argenti et auri largiter. |
| 145 | quid meliust, quam ut hinc intro abeam et me suspendam clanculum, |
| 146 | saltem tantisper dum abscedat haec a me aegrimonia? - |