Plautus, Miles Gloriosus, 1, Scaena I. Pyrgopolynices Artotrogus
| 1 | PYRG. Curate ut splendor meo sit clupeo clarior |
| 2 | quam solis radii esse olim quom sudumst solent, |
| 3 | ut, ubi usus veniat, contra conserta manu |
| 4 | praestringat oculorum aciem in acie hostibus. |
| 5 | nam ego hanc machaeram mihi consolari volo,; |
| 6 | ne lamentetur neve animum despondeat, |
| 7 | quia se iam pridem feriatam gestitem, |
| 8 | quae misera gestit et fratrem facere ex hostibus. |
| 9 | sed ubi Artotrogus hic est? ART. Stat propter virum |
| 10 | fortem atque fortunatum et forma regia; |
| 11 | tum bellatorem - Mars haud ausit dicere |
| 12 | neque aequiperare suas virtutes ad tuas. |
| 13 | PYRG. Quemne ego servavi in campis Curculioniis, |
| 14 | ubi Bumbomachides Clutomistaridysarchides |
| 15 | erat imperator summus, Neptuni nepos? |
| 16 | ART. Memini. nempe illum dicis cum armis aureis, |
| 17 | cuius tu legiones difflavisti spiritu, |
| 18 | quasi ventus folia aut paniculum tectorium. |
| 19 | PYRG. Istuc quidem edepol nihil est. ART. Nihil hercle hoc quidemst |
| 20 | praeut alia dicam - quae tu numquam feceris. |
| 21 | periuriorem hoc hominem si quis viderit |
| 22 | aut gloriarum pleniorem quam illic est, |
| 23 | me sibi habeto, ego me mancupio dabo; |
| 24 | nisi unum, epityrum estur insanum bene. |
| 25 | PYRG. Ubi tu es? ART. Eccum. edepol vel elephanto in India, |
| 26 | quo pacto ei pugno praefregisti bracchium. |
| 27 | PYRG. Quid, bracchium? ART. Illud dicere volui, femur. |
| 28 | PYRG. At indiligenter iceram. ART. Pol si quidem |
| 29 | conisus esses, per corium, per viscera |
| 30 | perque os elephanti transmineret bracchium. |
| 31 | PYRG. Nolo istaec hic nunc. ART. Ne hercle operae pretium quidemst |
| 32 | mihi te narrare tuas qui virtutes sciam. |
| 33 | venter creat omnis hasce aerumnas: auribus |
| 34 | peraurienda sunt, ne dentes dentiant, |
| 35 | et adsentandumst quidquid hic mentibitur. |
| 36 | PYRG. Quid illuc quod dico? ART. Ehem, scio iam quid vis dicere. |
| 37 | factum hercle est, memini fieri. PYRG. Quid id est? ART. Quidquid est. |
| 38 | PYRG. Habes - ART. Tabellas vis rogare? habeo, et stilum. |
| 39 | PYRG. Facete advortis tuom animum ad animum meum. |
| 40 | ART. Novisse mores tuos me meditate decet |
| 41 | curamque adhibere, ut praeolat mihi quod tu velis. |
| 42 | PYRG. Ecquid meministi? ART. Memini: centum in Cilicia |
| 43 | et quinquaginta, centum in Scytholatronia, |
| 44 | triginta Sardos, sexaginta Macedones |
| 45 | sunt homines quos tu occidisti uno die. |
| 46 | PYRG. Quanta istaec hominum summast? ART. Septem milia. |
| 47 | PYRG. Tantum esse oportet. recte rationem tenes. |
| 48 | ART. At nullos habeo scriptos: sic memini tamen. |
| 49 | PYRG. Edepol memoria es optuma. ART. Offae monent. |
| 50 | PYRG. Dum tale facies quale adhuc, assiduo edes, |
| 51 | communicabo semper te mensa mea. |
| 52 | ART. Quid in Cappadocia, ubi tu quingentos simul, |
| 53 | ni hebes machaera foret, uno ictu occideras? |
| 54 | PYRG. At peditastelli quia erant, sivi viverent. |
| 55 | ART. Quid tibi ego dicam, quod omnes mortales sciunt, |
| 56 | Pyrgopolynicem te unum in terra vivere |
| 57 | virtute et forma et factis invictissumum? |
| 58 | amant ted omnes mulieres, neque iniuria, |
| 59 | qui sis tam pulcher; vel illae quae here pallio |
| 60 | me reprehenderunt. PYRG. Quid eae dixerunt tibi? |
| 61 | ART. Rogitabant: 'hicine Achilles est?' inquit mihi. |
| 62 | 'immo eius frater' inquam 'est'. ibi illarum altera |
| 63 | 'ergo mecastor pulcher est' inquit mihi |
| 64 | 'et liberalis. vide caesaries quam decet. |
| 65 | ne illae sunt fortunatae quae cum isto cubant.' |
| 66 | PYRG. Itane aibant tandem? ART. Quaen me ambae obsecraverint, |
| 67 | ut te hodie quasi pompam illa praeterducerem? |
| 68 | PYRG. Nimiast miseria nimis pulchrum esse hominem. ART. Immo itast. |
| 69 | molestae sunt: orant, ambiunt, exobsecrant |
| 70 | videre ut liceat, ad sese arcessi iubent, |
| 71 | ut tuo non liceat dare operam negotio. |
| 72 | PYRG. Videtur tempus esse, ut eamus ad forum, |
| 73 | ut in tabellis quos consignavi hic heri |
| 74 | latrones, ibus denumerem stipendium. |
| 75 | nam rex Seleucus me opere oravit maxumo, |
| 76 | ut sibi latrones cogerem et conscriberem. |
| 77 | regi hunc diem mihi operam decretumst dare. |
| 78 | ART. Age eamus ergo. PYRG. Sequimini, satellites. - |