Plautus, Menaechmi, 4, Scaena II. Menaechmus Peniculus Matrona
| 1 | MEN. Ut hoc utimur maxime more moro |
| 2 | molestoque multum, atque uti quique sunt |
| 3 | optumi, maxume morem habent hunc: |
| 4 | clientes sibi omnes volunt esse multos: |
| 5 | bonine an mali sint, id haud quaeritant; |
| 6 | res magis quaeritur quam clientum fides |
| 7 | cuius modi clueat. |
| 8 | si est pauper atque haud malus, nequam habetur, |
| 9 | sin dives malust, is cliens frugi habetur. |
| 10 | qui neque leges neque aequom bonum usquam colunt, |
| 11 | sollicitos patronos habent. |
| 12 | datum denegant quod datum est, litium pleni, rapaces |
| 13 | viri, fraudulenti, |
| 14 | qui aut faenore aut periuriis habent rem paratam, |
| 15 | mens est in quo * |
| 16 | eis ubi dicitur dies, simul patronis dicitur. |
| 17 | [quippe qui pro illis loquimur quae male fecerunt] |
| 18 | aut ad populum aut in iure aut apud aedilem res est. |
| 19 | sicut me hodie nimis sollicitum cliens quidam habuit, neque quod volui |
| 20 | agere aut quicum licitumst, ita med attinuit, ita detinuit. |
| 21 | apud aediles pro eius factis plurumisque pessumisque |
| 22 | dixi causam, condiciones tetuli tortas, confragosas: |
| 23 | aut plus aut minus quam opus fuerat dicto dixeram controversiam, ut |
| 24 | sponsio fieret. quid ille? qui *** praedem dedit. |
| 25 | nec magis manufestum ego hominem umquam ullum teneri vidi: |
| 26 | omnibus male factis testes tres aderant acerrumi. |
| 27 | di illum omnes perdant, ita mihi hunc hodie corrupit diem, |
| 28 | meque adeo, qui hodie forum umquam oculis inspexi meis. |
| 29 | diem corrupi optimum: iussi adparari prandium, |
| 30 | amica exspectat me, scio. ubi primum est licitum, ilico |
| 31 | properavi abire de foro. iratast, credo, nunc mihi; |
| 32 | placabit palla quam dedi, |
| 33 | quam hodie uxori abstuli atque huic detuli Erotio. |
| 34 | PEN. Quid ais? MAT. Viro me malo male nuptam. PEN. Satin audis quae illic loquitur? |
| 35 | MAT. Satis. MEN. Si sapiam, hinc intro abeam, ubi mi bene sit. PEN. Mane; male erit potius. |
| 36 | MAT. Ne illam ecastor faenerato abstulisti. PEN. Sic datur. |
| 37 | MAT. Clanculum te istaec flagitia facere censebas potis? |
| 38 | MEN. Quid illuc est, uxor, negoti? MAT. Men rogas? MEN. Vin hunc rogem? |
| 39 | MAT. Aufer hinc palpationes. PEN. Perge tu. MEN. Quid tu mihi |
| 40 | tristis es? MAT. Te scire oportet. PEN. Scit, sed dissimulat malus. |
| 41 | MEN. Quid negotist? MAT. Pallam - MEN. Pallam? MAT. Quidam pallam - PEN. Quid paves? |
| 42 | MEN. Nil equidem paveo. PEN. Nisi unum: palla pallorem incutit. |
| 43 | at tu ne clam me comesses prandium. perge in virum. |
| 44 | MEN. Non taces? PEN. Non hercle vero taceo. nutat, ne loquar. |
| 45 | MEN. Non hercle ego quidem usquam quicquam nuto neque nicto tibi. |
| 46 | MAT. Ne ego mecastor mulier misera. MEN. Qui tu misera es? mi expedi. |
| 47 | PEN. Nihil hoc confidentius, qui quae vides ea pernegat. |
| 48 | MEN. Per Iovem deosque omnis adiuro, uxor, (satin hoc est tibi?) |
| 49 | me isti non nutasse. PEN. Credit iam tibi de isto: illuc redi. |
| 50 | MEN. Quo ego redeam? PEN. Equidem ad phrygionem censeo. ei, pallam refer. |
| 51 | MEN. Quae istaec palla est? PEN. Taceo iam, quando haec rem non meminit suam. |
| 52 | MEN. Numquis servorum deliquit? num ancillae aut servi tibi |
| 53 | responsant? eloquere. impune non erit. MAT. Nugas agis. |
| 54 | MEN. Tristis admodum es. non mi istuc satis placet. MAT. Nugas agis. |
| 55 | MEN. Certe familiarium aliquoi irata es. MAT. Nugas agis. |
| 56 | MEN. Num mihi es irata saltem? MAT. Nunc tu non nugas agis. |
| 57 | MEN. Non edepol deliqui quicquam. MAT. Em rursum nunc nugas agis. |
| 58 | MEN. Dic, mea uxor, quid tibi aegre est? PEN. Bellus blanditur tibi. |
| 59 | MEN. Potin ut mihi molestus ne sis? num te appello? MAT. Aufer manum. |
| 60 | PEN. Sic datur. properato absente me comesse prandium, |
| 61 | post ante aedis cum corona me derideto ebrius. |
| 62 | MEN. Neque edepol ego prandi neque hodie huc intro tetuli pedem. |
| 63 | PEN. Tun negas? MEN. Nego hercle vero. PEN. Nihil hoc homine audacius. |
| 64 | non ego te modo hic ante aedis cum corona florea |
| 65 | vidi astare? quom negabas mi esse sanum sinciput, |
| 66 | et negabas me novisse, peregrinum aibas esse te? |
| 67 | MEN. Quin ut dudum divorti abs te, redeo nunc demum domum. |
| 68 | PEN. Novi ego te. non mihi censebas esse, qui te ulciscerer. |
| 69 | omnia hercle uxori dixi. MEN. Quid dixisti? PEN. Nescio, |
| 70 | eam ipsus roga. MEN. Quid hoc est, uxor? quidnam hic narravit tibi? |
| 71 | quid id est? quid taces? quin dicis quid sit? MAT. Quasi tu nescias. |
| 72 | [palla mi est domo surrepta. MEN. Palla surrepta est tibi?] |
| 73 | MAT. Me rogas? MEN. Pol haud rogem te, si sciam. PEN. O hominem malum, |
| 74 | ut dissimulat. non potes celare: rem novit probe. |
| 75 | omnia hercle ego edictavi. MEN. Quid id est? MAT. Quando nil pudet |
| 76 | neque vis tua voluntate ipse profiteri, audi atque ades. |
| 77 | et quid tristis <sim> et quid hic mihi dixerit, faxo scias. |
| 78 | palla mi est domo surrupta. MEN. Palla surruptast mihi? |
| 79 | PEN. Viden ut <te> scelestus captat? huic surruptast, non tibi. |
| 80 | nam profecto tibi surrupta si esset - salva non foret. |
| 81 | MEN. Nil mihi tecum est. sed tu quid ais? MAT. Palla, inquam, periit domo. |
| 82 | MEN. Quis eam surrupuit? MAT. Pol istuc ille scit qui illam abstulit. |
| 83 | MEN. Quis is homo est? MAT. Menaechmus quidam. MEN. Edepol factum nequiter. |
| 84 | quis is Menaechmust? MAT. Tu istic, inquam. MEN. Egone? MAT. Tu. MEN.Quis arguit? |
| 85 | MAT. Egomet. PEN. Et ego. atque huic amicae detulisti Erotio. |
| 86 | MEN. Egon dedi? MAT. Tu, tu istic, inquam. vin adferri noctuam, |
| 87 | quae 'tu tu' usque dicat tibi? nam nos iam defessi sumus. |
| 88 | [MEN. Per Iovem deosque omnis adiuro, uxor (satin hoc est tibi?) |
| 89 | non dedisse. MAT. Immo hercle vero, nos non falsum dicere.] |
| 90 | MEN. Sed ego illam non condonavi, sed sic utendam dedi. |
| 91 | MAT. Equidem ecastor tuam nec chlamydem do foras nec pallium |
| 92 | cuiquam utendum. mulierem aequom est vestimentum muliebre |
| 93 | dare foras, virum virile. quin refers pallam domum? |
| 94 | MEN. Ego faxo referetur. MAT. Ex re tua, ut opinor, feceris; |
| 95 | nam domum numquam introibis, nisi feres pallam simul. |
| 96 | eo domum. PEN. Quid mihi futurum est, qui tibi hanc operam dedi? |
| 97 | MAT. Opera reddetur, quando quid tibi erit surruptum domo. |
| 98 | PEN. Id quidem edepol numquam erit, nam nihil est quod perdam domi. |
| 99 | cum viro cum uxore di vos perdant. properabo ad forum, |
| 100 | nam ex hac familia me plane excidisse intellego. |
| 101 | MEN. Male mi uxor sese fecisse censet, quom exclusit foras; |
| 102 | quasi non habeam, quo intromittar, alium meliorem locum. |
| 103 | si tibi displiceo, patiundum: at placuero huic Erotio, |
| 104 | quae me non excludet ab se, sed apud se occludet domi. |
| 105 | nunc ibo, orabo ut mihi pallam reddat, quam dudum dedi; |
| 106 | aliam illi redimam meliorem. heus, ecquis hic est ianitor? |
| 107 | aperite atque Erotium aliquis evocate ante ostium. |