Plautus, Epidicus, 2, Scaena II. Epidicus Apoecides Periphanes
| 1 | EP. St, tacete, habete animum bonum. |
| 2 | liquido exeo foras auspicio, avi sinistra; |
| 3 | acutum cultrum habeo, senis qui exenterem marsuppium. |
| 4 | sed eccum ipsum ante aedis |
| 5 | conspicor (cum) Apoecide |
| 6 | qualis volo vetulos duo. |
| 7 | iam ego me convortam in hirudinem atque eorum exsugebo sanguinem, |
| 8 | senati qui columen cluent. |
| 9 | (AP.) continuo ut maritus fiat. |
| 10 | PER. Laudo consilium tuom. |
| 11 | nam ego illum audivi in amorem haerere apud nescio quam fidicinam, |
| 12 | id ego excrucior. EP. Di hercle omnis me adiuvant augent amant: |
| 13 | ipsi hi quidem mihi dant viam, quo pacto ab se argentum auferam. |
| 14 | age nunciam orna te, Epidice, et palliolum in collum conice |
| 15 | itaque adsimulato quasi per urbem totam hominem quaesiveris. |
| 16 | age, si quid agis. di immortales, utinam conveniam domi |
| 17 | Periphanem, per omnem urbem quem sum defessus quaerere: |
| 18 | per medicinas, per tonstrinas, in gymnasio atque in foro, |
| 19 | per myropolia et lanienas circumque argentarias. |
| 20 | rogitando sum raucus factus, paene in cursu concidi. |
| 21 | PER. Epidice. EP. Epidicum quis est qui revocat? PER. Ego sum, Periphanes. |
| 22 | AP. Et ego Apoecides sum. EP. Et ego quidem sum Epidicus. sed, ere, optuma |
| 23 | vos video opportunitate ambo advenire. PER. Quid rei est? |
| 24 | EP. Mane <dum>, sine respirem quaeso. PER. Immo adquiesce. EP. Animo malest. |
| 25 | A. Recipe anhelitum. PER Clementer, requiesce. EP. Animum advortite. |
| 26 | a legione omnes remissi sunt domum Thebis. AP. <Quis hoc> |
| 27 | dicit factum? EP. Ego ita factum esse dico. PER. Scin tu istuc? EP. Scio. |
| 28 | PER. Qui tu scis? EP. Quia ego ire vidi milites plenis viis; |
| 29 | arma referunt et iumenta ducunt. PER. Nimis factum bene. |
| 30 | EP. Tum captivorum quid ducunt secum! pueros, virgines, |
| 31 | binos, ternos, alius quinque; fit concursus per vias, |
| 32 | filios suos quisque visunt. PER. Hercle rem gestam bene. |
| 33 | EP. Tum meretricum numerus tantus, quantum in urbe omni fuit, |
| 34 | obviam ornatae occurrebant suis quaeque amatoribus, |
| 35 | eos captabant. id adeo qui maxime animum advorterim? |
| 36 | pleraeque eae sub vestimentis secum habebant retia. |
| 37 | quom ad portam venio, atque ego illam illi video praestolarier |
| 38 | et cum ea tibicinae ibant quattuor. PER. Quicum, Epidice? |
| 39 | EP. Cum illa quam tuos gnatus annos multos deamat, deperit, |
| 40 | ubi fidemque remque seque teque properat perdere; |
| 41 | ea praestolabatur illum apud portam. PER. Viden veneficam? |
| 42 | EP. Sed vestita, aurata, ornata ut lepide, ut concinne, ut nove. |
| 43 | PER. Quid erat induta? an regillam induculam an mendiculam? |
| 44 | EP. Inpluviatam, ut istaec faciunt vestimentis nomina. |
| 45 | PER. Utin inpluvium induta fuerit? EP. Quid istuc tam mirabile est? |
| 46 | quasi non fundis exornatae multae incedant per vias. |
| 47 | at tributus quom imperatus est, negant pendi potis: |
| 48 | illis quibus tributus maior penditur, pendi potest. |
| 49 | quid istae, quae vesti quotannis nomina inveniunt nova? |
| 50 | tunicam rallam, tunicam spissam, linteolum caesicium, |
| 51 | indusiatam, patagiatam, caltulam aut crocotulam, |
| 52 | subparum aut subnimium, ricam, basilicum aut exoticum, |
| 53 | cumatile aut plumatile, carinum aut cerinum - gerrae maxumae. |
| 54 | cani quoque etiam ademptumst nomen. PER. Qui? EP. Vocant Laconicum. |
| 55 | haec vocabula auctiones subigunt ut faciant viros. |
| 56 | AP. Quin tu ut occepisti loquere? EP. Occepere aliae mulieres |
| 57 | duae post me sic fabulari inter sese - ego abscessi sciens |
| 58 | paulum ab illis, dissimulabam earum operam sermoni dare; |
| 59 | nec satis exaudibam, nec sermonis fallebar tamen, |
| 60 | quae loquerentur. PER. Id lubidost scire. EP. Ibi illarum altera |
| 61 | dixit illi quicum ipsa ibat - PER. Quid? EP. Tace ergo, ut audias |
| 62 | postquam illam sunt conspicatae, quam tuos gnatus deperit: |
| 63 | ?quam facile et quam fortunate evenit illi, obsecro, |
| 64 | mulieri, quam liberare volt amator.? ?quisnam is est?? |
| 65 | inquit altera illi. ibi illa nominat Stratippoclem |
| 66 | Periphanai filium. PER. Perii hercle. quid ego ex te audio? |
| 67 | EP. Hoc quod actum est. egomet postquam id illas audivi loqui, |
| 68 | coepi rursum vorsum ad illas pauxillatim accedere, |
| 69 | quasi retruderet hominum me vis invitum. PER. Intellego. |
| 70 | EP. Ibi illa interrogavit illam: ?qui scis? quis id dixit tibi?? |
| 71 | ?quin hodie adlatae tabellae sunt ad eam a Stratippocle, |
| 72 | eum argentum sumpsisse apud Thebas ab danista faenore, |
| 73 | id paratum et sese ob eam rem id ferre. PER. Certo ego occidi. |
| 74 | EP. Haec sic aibat: sic audivisse ex eapse atque epistula. |
| 75 | PER. Quid ego nunc faciam? consilium a te expetesso, Apoecides. |
| 76 | AP. Reperiamus aliquid calidi conducibilis consili. |
| 77 | nam ille quidem aut iam hic aderit, credo hercle, aut iam adest. EP. Si aequom siet |
| 78 | me plus sapere quam vos, dederim vobis consilium catum, |
| 79 | quod laudetis, ut ego opino, uterque, PER. Ergo ubi id est, Epidice? |
| 80 | EP. Atque ad eam rem conducibile. AP. Quid istuc dubitas dicere? |
| 81 | EP. Vos priores esse oportet, nos posterius dicere, |
| 82 | qui plus sapitis. PER. Eia vero, age dic. EP. At deridebitis. |
| 83 | AP. Non edepol faciemus. EP. Immo, si placebit, utitor, |
| 84 | consilium si non placebit, reperitote rectius. |
| 85 | mihi istic nec seritur nec metitur, nisi ea quae tu vis volo. |
| 86 | PER. Gratiam habeo; fac participes nos tuae sapientiae. |
| 87 | EP. Continuo arbitretur uxor tuo gnato atque ut fidicinam |
| 88 | illam quam is volt liberare, quae illum corrumpit tibi, |
| 89 | ulciscare atque ita curetur, usque ad mortem ut serviat. |
| 90 | AP. Fieri oportet. PER. Facere cupio quidvis, dum id fiat modo. EP. Em, |
| 91 | nunc occasiost faciundi, prius quam in urbem advenerit, |
| 92 | sicut cras hic aderit, hodie non venit. PER. Qui scis? EP. Scio. |
| 93 | quia mihi alius dixit qui illinc venit, mane hic adfore. |
| 94 | PER. Quin tu eloquere, quid faciemus? EP. Sic faciundum censeo |
| 95 | quasi tu cupias liberare fidicinam animi gratia |
| 96 | quasique ames vehementer tu illam.PER. Quam ad rem istuc refert? EP. Rogas? |
| 97 | ut enim praestines argento, prius quam veniat filius, |
| 98 | atque ut eam te in libertatem dicas emere, PER. Intellego. |
| 99 | EP. Ubi erit empta, ut aliquo ex urbe amoveas; nisi quid est tua |
| 100 | secus sententia. PER. Immo docte. EP. Quid tua autem, Apoecides? |
| 101 | AP. Quid ego iam nisi te commentum nimis astute intellego? |
| 102 | EP. Iam <simul> igitur amota ei erit omnis consultatio |
| 103 | nuptiarum, ne gravetur quod velis. PER. Vive sapis, |
| 104 | et placet. EP. Tum tu igitur calide quidquid acturus age. |
| 105 | PER. Rem hercle loquere. EP. Et repperi, haec te qui abscedat suspicio. |
| 106 | PER. Sine me scire. EP. Scibis, audi. AP. Sapit hic pleno pectore. |
| 107 | EP. Opus est homine qui illo argentum deferat pro fidicina; |
| 108 | nam te nolo neque opus factost. PER. Quid iam? EP. Ne te censeat |
| 109 | fili causa facere, PER. Docte. EP. Quo illum ab illa prohibeas: |
| 110 | ne qua ob eam suspicionem difficultas evenat. |
| 111 | PER. Quem hominem inveniemus ad eam rem utilem? EP. Hic erit optimus, |
| 112 | hic poterit cavere recte, iura qui et leges tenet. |
| 113 | PER. Epidico habeas gratiam. EP. Sed ego istuc faciam sedulo: |
| 114 | ego illum conveniam atque adducam hunc ad eum quoiast fidicina, |
| 115 | atque argentum ego cum hoc feram. PER. Quanti emi potest minimo? EP. Illane? |
| 116 | ad quadraginta fortasse eam posse emi minimo minis. |
| 117 | verum si plus dederis, referam, nihil in ea re captiost. |
| 118 | atque id non decem occupatum tibi erit argentum dies. |
| 119 | PER. Quidum? EP. Quia enim mulierem alius illam adulescens deperit, |
| 120 | auro opulentus, magnus miles Rhodius, raptor hostium, |
| 121 | gloriosus: is emet illam de te et dabit aurum lubens. |
| 122 | face modo, est lucrum hic tibi amplum. PER. Deos quidem oro. EP. Impetras. |
| 123 | AP. Quin tu is intro atque huic argentum promis? ego visam ad forum. |
| 124 | Epidice, eo veni. EP. Ne abitas prius quam ego ad te venero. |
| 125 | A. Usque opperiar. PER. Sequere tu intro. EP. I, numera, nil ego te moror. |