monumenta.ch > Paulus Diaconus > [9]
Paulus Diaconus, Excerpta ex libris Pompei Festi de verborum significatu, EXCERPTA EX LIBRIS POMPEI FESTI DE SIGNIFICATIONE VERBORUM., , [8] <<<     >>> [10]

Paulus Diaconus, Excerpta ex libris Pompei Festi de verborum significatu, EXCERPTA EX LIBRIS POMPEI FESTI..., [9]

1 Im ponebant pro eum, a nominativo is.2 Ianeus, ianitor.3 Iusa iura.4 Iubere ponebatur pro dicere, quod valet interdum pro decernere,
ut: populus iussit.5 Iunium mensem dictum putant a Iunone.6 Idem ipsum dicebant
Iunonium et Iunonalem.7 Iulium, quod eo mense dicitur Iulius natus.8 Iurgatio, iuris actio.9 Iusti dies dicebantur triginta, cum exercitus esset imperatus
et vexillum in arce positum.10 Iuges auspicium est, cum iunctum iumentum stercus fecit.11 Iubar stella, quam Graeci phosphoron appellant vel esperon,
hoc est lucifer, quod splendor eius diffunditur in modum
iubae leonis.12 Iugula stella Orion, quod amplior sit ceteris, quasi nux
iuglandis.13 Iugum sub quo victi transiebant, hoc modo fiebat.14 Fixis
duabus hastis super eas ligabatur tertia; sub his victos discinctos
transire cogebant.15 Iugere milvi dicuntur, cum vocem emittunt.16 Iuges eiusdem iugi pares.17 Unde et coniuges et seiuges.18 Iubilare est rustica voce inclamare.19 Iuventutis sacra pro iuvenibus sunt instituta.20 Iurare flamini Diali fas non erat.21 Iuvenalia fingebantur Dianae simulacra, quia ea aetas fortis
Est ad tolerandam viam.22 Diana enim viarum putabatur
dea.23 Iugarius vicus dictus Romae, quia ibi fuerat ara Iunonis
Iugae, quam putabant matrimonia iungere.24 Ilia dicta ab ina, quae pars chartae est tenuissima.25 Ilicet, sine dubio.26
Ianiculum dictum, quod per eum Romanus populus primitus
transierit in agrum Etruscum.27 Idulis ovis dicebatur, quae omnibus idibus Iovi mactabatur.28 Ianual libi genus, quod Iano tantummodo delibatur.29 Iambi vocabantur, qui singuli ex proscenio loquebantur,
tri[a]mbi, qui terni.30 Igitur nunc quidem pro conpletionis significatione valet,
quae est ergo.31 Sed apud antiquos ponebatur pro inde et
postea et tum.32 Irceus genus farciminis.33 Irquitallus puer, qui primo virilitatem suam experitur.34 Ioviste compositum a Iove et iuste.35 Ignitabulum ignis receptaculum.36 Ignia vitia vasorum fictilium.37 Ipsippe ipsi, neque alii.38 Icit percussit.39 Insipere far in olam, iacere pultis.40 Unde dissipare, obsipare,
ut cum rustici dicunt: obsipa pullis escam.41 Irnela vasis genus in sacris.42 Ibi dicitur, cum locus semel demonstratur, ibidem, cum saepius.43 Ipsilles bratteae in virilem muliebremque speciem expressae.44 Itonida Minerva a loco sic appellata.45 Irpices genus rastrorum ferreorum, quod plures habet dentes
ad extirpandas herbas in agris.46 Irpini appellati nomine lupi, quem irpum dicunt Samnites;
eum enim ducem secuti agros occupavere.47
Ignis Vestae si quando interstinctus esset, virgines verberibus
adficiebantur a pontifice, quibus mos erat tabulam felicis
materiae tamdiu terebrare, quousque exceptum ignem
cribro aeneo virgo in aedem ferret.48 Ignem ex domo flaminia efferri non licebat, nisi divinae rei
gratia.49 Icadion nomen saevissimi pyratae.50 Iracundia dicta, quod iram iucendat.51 Italia dicta, quod magnos italos, hoc est boves, habeat.52 Vituli
etenim ab Italis <itali> sunt dicti.53 Italia ab Italo rege.54 Eadem ab Atye Lydo Atya appellata.55 Indoles, incrementum, industria.56 Indigetes dii, quorum nomina vulgari non licet.57 Indeptare, consequi.58 Industrium antiqui dicebant indostruum, quasi qui, quicquid
ageret, intro strueret et studeret domi.59 Indictivum funus, ad quod per praeconem evocabantur.60 Indepisci, adsequi, adipisci.61 Indiges indigetis facit.62 Hoc nomine Aeneas ab Ascanio
appellatus est, cum pugnans cum Mezentio nusquam apparuisset;
in cuius nomine etiam templum construxit.63 Inqnilinus, qui eundem colit focum, vel eiusdem loci cultor.64 Incilia fossae, quae in viis fiunt ad deducendam aquam,
sive derivationes de rivo communi factae.65 Incitega machinula, in qua constituebatur in convivio vini
amphora, de qua subinde deferrentur vina.66 Incomitiare significat tale convicium facere, pro quo necesse
sit in comitium, hoc est in conventum, venire.67 Plautus
(Curc. 400): “Quaeso, ne me incomities.68
Incita, incitata.69 Inchoare videtur ex Graeco originem trahere, quod Hesiodus
(Theog. 116) omnium rerum initium esse dixerit chaos.70 Increpitare, arguere, conviciari.71 Inconciliasti, comparasti, commendasti, vel, ut antiqui, per
dolum decepisti.72 Inclutus, nobilis, clarus.73 Inceps, deinceps.74 Incestus a Grseco trahitur.75 Nam illi facinus dicunt anekeston.76 Inconspretum, non inprobatum.77 Incoctae dicebantur mulieres plus aequo calamistris usae.78 Incavillatio per despectum inrisio.79 Incalationes invocationes.80 Inconditum non ordinate conpositum.81 Incuria neglegentia.82 Incensit, incenderit, sicut incepsit, inceperit.83 Incomitem sine comite.84 Incessere inmittere ac iactu vel verbis petere.85 Inclamare conviciis et maledictis insectari.86 Incicorem, inmansuetum et ferum. Pacuvius (386): “Reprime
incicorem iracundiam.87 Interdum cicur pro sapiente
ponitur, ut idem Pacuvius (387): “Consilium cicur.88
Inpolitias censores facere dicebantur, cum equiti aes abnegabant
ob equum male curatum.89 Inpages dicuntur, quae a fabris in tabulis figuntur, quo firmius
cohaereant, a pangendo, id est figere.90 Unde et poetae
pangere versus dicuntur et agricolae pangere plantas.91
In non semper abnuitionem significat, sed interdum etiam
pro adnuendo ponitur, ut involando, inclamando, invocando.92 Inporcitor, qui porcas in agro facit arando.93 Porca autem
est inter duos sulcos terra eminens.94 Inpetritura, inpetratum.95 Inpercito, parcito, futurum ab imperativo.96 Inprolus vel inprolis, qui nondum esset adscriptus in civitate.97 Inpelimenta inpedimenta dicebant.98 Inpluvium, quo aqua inpluit collecta de tecto.99 Conpluvium,
quod de diversis tectis aqua pluvialis confluit in eundem locum.100 Inpensam stipem, aes sacrum, quod nondum erat pensum.101 Inpescere in laetam segetem pascendi gratia inmittere.102 Inpomenta, quasi inponimenta, quae post cenam mensis
inponebant.103 Inportunum, in quo nullum est auxilium, velut solet portus
esse navigantibus.104 Imputatum nondum purgatum.105 Putum enim est purum.106 Unde
putare vites dicimus, hoc est detrahere, quae inpedimento
sunt ad fructum.107 Imbrica tempestate pluviam videtur significare.108 Inparentem, non parentem, hoc est oboedientem.109 Implorare inclamare, ad auxilium invocare.110 Inpudicatus stupratus, inpudicus factus.111 Inpos est, qui animi sui potens non est, qui animum suum
in potestate non habet.112 Inbarbescere barbatum fieri.113 In procinctu factum testamentum dicitur, quod miles pugnaturus
nuncupat praesentibus commilitonibus.114 Inbutum est, quod cuiuspiam rei sucum perbibit.115 Unde infantibus
an velint bibere dicentes, bu syllaba contenti sumus.116 Inpenetrale, cuius ultimum penetrale intrare non licet.117
Inplexum, inplicatum, quod Graeci emplegmenon dicunt.118 In mundo dicebant antiqui, cum aliquid in promptu esse
volebant intellegi.119 Imbrex nomen cuiusdam comici.120 Inpares tibiae numero foraminum discretae.121 Imparem numerum antiqui prosperiorem hominibus esse
crediderunt.122 Impetix, impetigo.123 Impiatus, sceleratus.124 Inipite, inpetum facite.125 Inhibere iniungere, sed melius cohibere.126 Inebrae aves, quae in auguriis aliquid fieri prohibent; et
prorsus omnia inebra appellantur, quae tardant vel morantur
agentem.127 In praepositio modo significat, quod non, unimicus; modo
auctionem, ut inclamavit; modo [ubi] quo tendatur, ut incurrit;
modo ubi qui sit, ut inambulat.128 Inmunis vacans munere, aliquotiens pro improbo ponitur,
ut apud Plautum (Trin. 2): “Inmune est facinus.129
Ininrum periurum.130 In eopte eo ipso.131 Immolare est mola, id est farre molito et sale, hostiam
perspersam sacrare.132 Initium est principium, sed alias, quo quid incipiat, ut viae
Appiae porta Capena: alias, ex quo quid constet, ut aqua,
terra, aer.133 Inercta indivisa.134 Iners ignavus, vel sine arte.135
Inigere pecus agere, id est minare.136 Init ponitur interdum pro concubitu; interdum pro invenit,
ut iniit rationem; interdum pro introit, ut Plautus (inc.
frg. 29): “Init te umquam febris?”
Inermat armis spoliat.137 In insula Aesculapio facta aedes fuit, quod aegroti a medicis
aqua maxime sustententur.138 Eiusdem esse tutelae draconem,
quod vigilantissimum sit animal; quae res ad tuendam valitudinem
aegroti maxime apta est.139 Canes adhibentur eius templo,
quod is uberibus canis sit nutritus.140 Bacillum habet nodosum,
quod difficultatem significat artis.141 Laurea coronatur, quod ea
arbor plurimorum sit remediorum.142 Huic gallinae immolabantur.143 Interregnum appellatur spatium temporis, quousque in loco
regis mortui alius ordinetur.144 Intempestam noctem dicimus pro incertiore tempore, quia
non tam facile noctis honae quam diei possint intellegi.145 Tempestatem enim antiqui pro tempore posuere.146 Intergerivi parietes dicuntur, qui inter confines struuntur
et quasi intergeruntur.147 Internecio vitie privatio, interfectio, a nece denominato
vocabulo.148 Inter cutem flagitatos dicebant antiqui mares, qui stuprum
passi essent.149 Interduatim et interatim dicebant antiqui, quod nunc interdum
et interim.150 Intrahere est contumeliam intorquere.151 Intercapedo tempus interceptum, cum scilicet mora est ad
capiendum.152 Instaurari ab instar dictum, cum aliquid ad pristinam similitudinem
reficitur.153 Insulae dictae proprie, quae non iunguntur communibus parietibus
cum vicinis, circumituque publico aut privato cinguntur;
a similitudine videlicet earum terrarum, quae in
fluminibus ac mari eminent, suntque in salo.154 Instigare incitare.155 Insimulare crimen in aliquem confingere.156 Insuasum appellabant colorem similem luteo, qui fiebat ex
fumoso stillicidio.157 Insitum ab inserendo tractum, sed aliquotiens significat inpositum.158 Inseque apud Ennium (Ann. 326) dic.159 Insexit (inc. 36) dixerit.160 Insignis tam ad laudem, quam ad vituperationem inflecti potest.161 Inseptum non septum; ponitur tamen et pro non aedificatum.162 Insecta non secta; sed et aliquotiens significant secta.163 Insupare inicere, unde fit dissipare.164 Insons extra culpam, a quo dici morbus quoque existimatur
sonticus, quia perpetuo noceat.165 Inscitia stultitia.166 Insessores latrones, quod circa vias insidientur sedentes.167 Inmanis ferus, sive magnus.168 Imago ab imitatione dicta.169 Ingluvies a gula dicta.170 Hinc et ingluviosus et gluto, gulo,
gumia, guttur, +guttu+, gutturosus et gurgulio.171 Inmnsulus avis genus, quam alii regulum, alii ossifragam
dicunt.172 Infindere intercipere, interponere.173 Inferiae sacrificia, quae dis Manibus inferebant.174 Infectores, qui alienum colorem in lanam coiciunt.175 Offectores,
qui proprio eolori novum officiunt.176
Infrequens appellatur miles, qui abest afuitve a signis.177 Involvus vermiculi genus, qui se involvit pampino.178 Infit incipit.179 Sed diversae significationis est ab eo, quod
est fit.180 Nam infit agentis est, fit patientis.181 Infiteri non fateri.182 Infitiari creditum fraudare.183 Infulae sunt filamenta lanea, quibus sacerdotes et hostiae
templaque velantur.184 Inferium vinum id, quod in sacrificando infra labrum paterae
ponebatur.185 Inlicium vocare antiqui dicebant ad contionem vocare.186 Inlices canales, in quos aqua confluit in viis lapide stratis,
ab inliciendo dicti.187 Inlecebrae item ab inliciendo dictae.188 Inlex producta sequenti syllaba significat, qui legi non paret.189 Inlex correpta sequenti syllaba significat inductor, ab inliciendo.190 Plautus (Asin. 221): “Esca est meretrix, pectus inlex.191
Inlitterata pax est, quae litteris conprehensa non est.192 Inlaqueatum alii pro vincto utuntur, alii pro soluto.193 In conventione in contione.194 Iustum vadem idoneum sponsorem.195 Infra classem significantur, qui minore summa, quam centum
et viginti milium aeris, censi sunt.196 Intercutitus vehementer cutitus, hoc est valde stupratus.197 Inlicitator emptor.198 Infibulati sacrificabant flamines propter usum aeris antiquissimum
aereis fibulis.199
Inmusulus ales ex genere aquilarum est, sed minor virium,
quam aquilae; quae volucris raro et non fere praeterquam
vere apparet, quia aestum algoremque metuit.200 Appellatur
autem ita, quod subito et inexpectata se inmittat.201 Inarculum virgula erat ex malo Punico incurvata, quam
regina sacrificans in capite gestabat.202 Iniuges boves, qui sub iugo non fuerint.203 Insanum pro valde magnum usus est Plautus.204 Ircei genus farciminis in sacrificiis.205 Incalativae vocativea.206 Indigitanto inprecanto.207 Inlicivum dicitur, cum populus ad contionem elicitur, id
est evocatur.208 Unde et colliciae, tegulae, per quas aqua in
vas defluere potest.209 Indigitamenta incantamenta, vel indicia.210 Insignes appellantur boves, qui in femine et in pede album
habeunt, quasi insigniti.211 Internecivum testamentum est, propter quod dominus eius
necatus est.212 Increpita[n]to ferito.213 Increpitare clamare, maledicere.214 Inbelliam belli inscientiam.215 Iecunanum victimarium.216 Inori [m]inores.217 Incalanto invocanto.218 Ingens dicitur augendi consuetudine, ut inclamare, invocare.219 Quia enim gens populi est magnitudo, ingentem per
conpositionem dicimus, quod significat valde magnum.220
In pelle lanata nova nupta considere solet, vel propter
morem vetustum, quia antiquitus pellibus homines erant induti,
vel quod testetur lanificii officium se praestaturam.
Paulus Diaconus HOME

hab1034.87

Paulus Diaconus, Excerpta ex libris Pompei Festi de verborum significatu, EXCERPTA EX LIBRIS POMPEI FESTI DE SIGNIFICATIONE VERBORUM., , [8] <<<     >>> [10]
monumenta.ch > Paulus Diaconus > [9]

© 2006 - 2026 Monumenta Informatik