Ovidius, Heroides, XVII. Helene Paridi
| 1 | [Si mihi quae legi, Pari, non legisse liceret, |
| 2 | servarem numeros sicut et ante probae.] |
| 3 | Nunc oculos tua cum violarit epistula nostros, |
| 4 | non rescribendi gloria visa levis. |
| 5 | ausus es hospitii temeratis advena sacris |
| 6 | legitimam nuptae sollicitare fidem! |
| 7 | scilicet idcirco ventosa per aequora vectum |
| 8 | excepit portu Taenaris ora suo |
| 9 | nec tibi, diversa quamvis e gente venires, |
| 10 | oppositas habuit regia nostra fores, |
| 11 | esset ut officii merces iniuria tanti? |
| 12 | qui sic intrabas, hospes an hostis eras? |
| 13 | nec dubito quin haec, cum sit tam iusta, vocetur |
| 14 | rustica iudicio nostra querela tuo. |
| 15 | rustica sim sane, dum non oblita pudoris |
| 16 | dumque tenor vitae sit sine labe meae. |
| 17 | si non est ficto tristis mihi vultus in ore |
| 18 | nec sedeo duris torva superciliis, |
| 19 | fama tamen clara est, et adhuc sine crimine lusi |
| 20 | et laudem de me nullus adulter habet. |
| 21 | quo magis admiror, quae sit fiducia coepti |
| 22 | spemque tori dederit quae tibi causa mei. |
| 23 | an quia vim nobis Neptunius attulit heros, |
| 24 | rapta semel videor bis quoque digna rapi? |
| 25 | crimen erat nostrum, si delenita fuissem; |
| 26 | cum sim rapta, meum quid nisi nolle fuit? |
| 27 | non tamen e facto fructum tulit ille petitum; |
| 28 | excepto redii passa timore nihil. |
| 29 | oscula luctanti tantummodo pauca protervus |
| 30 | abstulit: ulterius nil habet ille mei. |
| 31 | quae tua nequitia est, non his contenta fuisset. |
| 32 | di melius! similis non fuit ille tui. |
| 33 | reddidit intactam minuitque modestia crimen |
| 34 | et iuvenem facti paenituisse patet. |
| 35 | Thesea paenituit, Paris ut succederet illi, |
| 36 | ne quando nomen non sit in ore meum? |
| 37 | nec tamen irascor - quis enim succenset amanti? - |
| 38 | si modo, quem praefers, non simulatur amor. |
| 39 | hoc quoque enim dubito, non quod fiducia desit, |
| 40 | aut mea sit facies non bene nota mihi, |
| 41 | sed quia credulitas damno solet esse puellis |
| 42 | verbaque dicuntur vestra carere fide. |
| 43 | at peccant aliae, matronaque rara pudica est. |
| 44 | quis prohibet raris nomen inesse meum? |
| 45 | nam mea quod visa est tibi mater idonea, cuius |
| 46 | exemplo flecti me quoque posse putes, |
| 47 | matris in admisso falsa sub imagine lusae |
| 48 | error inest; pluma tectus adulter erat. |
| 49 | nil ego, si peccem, possum nescisse; nec ullus |
| 50 | error qui facti crimen obumbret erit. |
| 51 | illa bene erravit vitiumque auctore redemit. |
| 52 | felix in culpa quo Iove dicar ego? |
| 53 | et genus et proavos et regia nomina iactas; |
| 54 | clara satis domus haec nobilitate sua est. |
| 55 | Iuppiter ut soceri proavus taceatur et omne |
| 56 | Tantalidae Pelopis Tyndareique decus; |
| 57 | dat mihi Leda Iovem cygno decepta parentem, |
| 58 | quae falsam gremio credula fovit avem. |
| 59 | i nunc et Phrygiae late primordia gentis |
| 60 | cumque suo Priamum Laumedonte refer! |
| 61 | quos ego suspicio; sed qui tibi gloria magna est |
| 62 | quintus, is a nostro nomine primus erit. |
| 63 | sceptra tuae quamvis rear esse potentia terrae, |
| 64 | non tamen haec illis esse minora puto. |
| 65 | si iam divitiis locus hic numeroque virorum |
| 66 | vincitur, at certe barbara terra tua est. |
| 67 | munera tanta quidem promittit epistula dives |
| 68 | ut possint ipsas illa movere deas. |
| 69 | sed si iam vellem fines transire pudoris, |
| 70 | tu melior culpae causa futurus eras. |
| 71 | aut ego perpetuo famam sine labe tenebo |
| 72 | aut ego te potius quam tua dona sequar. |
| 73 | utque ea non sperno, sic acceptissima semper |
| 74 | munera sunt, auctor quae pretiosa facit. |
| 75 | plus multo est, quod amas, quod sum tibi causa laboris, |
| 76 | quod per tam longas spes tua venit aquas. |
| 77 | illa quoque, adposita quae nunc facis, improbe, mensa, |
| 78 | quamvis experiar dissimulare, noto - |
| 79 | cum modo me spectas oculis, lascive, protervis, |
| 80 | quos vix instantes lumina nostra ferunt, |
| 81 | et modo suspiras, modo pocula proxima nobis |
| 82 | sumis, quaque bibi, tu quoque parte bibis. |
| 83 | a, quotiens digitis, quotiens ego tecta notavi |
| 84 | signa supercilio paene loquente dari! |
| 85 | et saepe extimui ne vir meus illa videret, |
| 86 | non satis occultis erubuique notis. |
| 87 | saepe vel exiguo vel nullo murmure dixi: |
| 88 | 'nil pudet hunc!' nec vox haec mea falsa fuit. |
| 89 | orbe quoque in mensae legi sub nomine nostro, |
| 90 | quod deducta mero littera fecit, 'amo.' |
| 91 | credere me tamen hoc oculo renuente negavi. |
| 92 | ei mihi, iam didici sic ego posse loqui! |
| 93 | his ego blanditiis, si peccatura fuissem, |
| 94 | flecterer; his poterant pectora nostra capi. |
| 95 | est quoque, confiteor, facies tibi rara potestque |
| 96 | velle sub amplexus ire puella tuos. |
| 97 | altera sed potius felix sine crimine fiat, |
| 98 | quam cadat externo noster amore pudor. |
| 99 | disce modo exemplo formosis posse carere; |
| 100 | est virtus placitis abstinuisse bonis. |
| 101 | quam multos credis iuvenes optare, quod optas? |
| 102 | qui sapiant, oculos an Paris unus habes? |
| 103 | non tu plus cernis, sed plus temerarius audes; |
| 104 | nec tibi plus cordis sed minus oris, adest. |
| 105 | tunc ego te vellem celeri venisse carina, |
| 106 | cum mea virginitas mille petita procis. |
| 107 | si te vidissem, primus de mille fuisses; |
| 108 | iudicio veniam vir dabit ipse meo. |
| 109 | ad possessa venis praeceptaque gaudia serus; |
| 110 | spes tua lenta fuit; quod petis, alter habet. |
| 111 | ut tamen optarim fieri tua Troica coniunx, |
| 112 | invitam sic me nec Menelaus habet. |
| 113 | desine molle, precor, verbis convellere pectus |
| 114 | neve mihi, quam te dicis amare, noce; |
| 115 | sed sine quam tribuit sortem fortuna tueri |
| 116 | nec spolium nostri turpe pudoris habe. |
| 117 | at Venus hoc pacta est, et in altae vallibus Idae |
| 118 | tres tibi se nudas exhibuere deae; |
| 119 | unaque cum regnum, belli daret altera laudem |
| 120 | 'Tyndaridis coniunx,' tertia dixit, 'eris!' |
| 121 | credere vix equidem caelestia corpora possum |
| 122 | arbitrio formam supposuisse tuo; |
| 123 | utque sit hoc verum, certe pars altera ficta est, |
| 124 | iudicii pretium qua data dicor ego. |
| 125 | non est tanta mihi fiducia corporis, ut me |
| 126 | maxima teste dea dona fuisse putem. |
| 127 | contenta est oculis hominum mea forma probari; |
| 128 | laudatrix Venus est invidiosa mihi. |
| 129 | sed nihil infirmo; faveo quoque laudibus istis; |
| 130 | nam, mens, vox quare, quod cupit esse, neget? |
| 131 | nec tu succense nimium mihi creditus aegre; |
| 132 | tarda solet magnis rebus inesse fides. |
| 133 | prima mea est igitur Veneri placuisse voluptas; |
| 134 | proxima, me visam praemia summa tibi, |
| 135 | nec te Palladios nec te Iunonis honores |
| 136 | auditis Helenae praeposuisse bonis. |
| 137 | ergo ego sum virtus, ego sum tibi nobile regnum? |
| 138 | ferrea sim, si non hoc ego pectus amem. |
| 139 | ferrea, crede mihi, non sum; sed amare repugno |
| 140 | illum, quem fieri vix puto posse meum. |
| 141 | quid bibulum curvo proscindere litus aratro |
| 142 | spemque sequi coner quam locus ipse negat? |
| 143 | sum rudis ad Veneris furtum nullaque fidelem - |
| 144 | di mihi sunt testes! - lusimus arte virum! |
| 145 | nunc quoque, quod tacito mando mea verba libello, |
| 146 | fungitur officio littera nostra novo. |
| 147 | felices, quibus usus adest! ego nescia rerum |
| 148 | difficilem culpae suspicor esse viam. |
| 149 | ipse malo metus est; iam nunc confundor et omnes |
| 150 | in nostris oculos vultibus esse reor. |
| 151 | nec reor hoc falso; sensi mala murmura vulgi |
| 152 | et quasdam voces rettulit Aethra mihi. |
| 153 | at tu dissimula, nisi si desistere mavis. |
| 154 | sed cur desistas? dissimulare potes. |
| 155 | lude, sed occulte! maior, non maxima, nobis |
| 156 | est data libertas, quod Menelaus abest. |
| 157 | ille quidem procul est, ita re cogente, profectus; |
| 158 | magna fuit subitae iustaque causa viae; |
| 159 | aut mihi sic visum est. ego, cum dubitaret an iret, |
| 160 | 'quam primum,' dixi, 'fac rediturus eas!' |
| 161 | omine laetatus dedit oscula, 'resque domusque |
| 162 | et tibi sit curae Troicus hospes,' ait. |
| 163 | vix tenui risum, quem dum conpescere luctor, |
| 164 | nil illi potui dicere praeter 'erit.' |
| 165 | uela quidem Creten ventis dedit ille secundis; |
| 166 | sed tu non ideo cuncta licere puta! |
| 167 | sic meus hinc vir abest ut me custodiat absens. |
| 168 | an nescis longas regibus esse manus? |
| 169 | forma quoque est oneri; nam quo constantius ore |
| 170 | laudamur vestro, iustius ille timet. |
| 171 | quae iuvat, ut nunc est, eadem mihi gloria damno est, |
| 172 | et melius famae verba dedisse fuit. |
| 173 | nec quod abest hic me tecum mirare relictam; |
| 174 | moribus et vitae credidit ille meae. |
| 175 | de facie metuit, vitae confidit, et illum |
| 176 | securum probitas, forma timere facit. |
| 177 | tempora ne pereant ultro data praecipis, utque |
| 178 | simplicis utamur commoditate viri. |
| 179 | et libet et timeo, nec adhuc exacta voluntas |
| 180 | est satis; in dubio pectora nostra labant. |
| 181 | et vir abest nobis et tu sine coniuge dormis, |
| 182 | inque vicem tua me, te mea forma capit; |
| 183 | et longae noctes et iam sermone coimus |
| 184 | et tu, me miseram! blandus, et una domus. |
| 185 | et peream, si non invitant omnia culpam; |
| 186 | nescio quo tardor sed tamen ipsa metu. |
| 187 | quod male persuades, utinam bene cogere posses! |
| 188 | vi mea rusticitas excutienda fuit. |
| 189 | utilis interdum est ipsis iniuria passis. |
| 190 | sic certe felix esse coacta forem. |
| 191 | dum novus est, potius coepto pugnemus amori! |
| 192 | flamma recens parva sparsa resedit aqua. |
| 193 | certus in hospitibus non est amor; errat, ut ipsi, |
| 194 | cumque nihil speres firmius esse, fugit. |
| 195 | Hypsipyle testis, testis Minoia virgo est; |
| 196 | in non exhibitis utraque lusa toris. |
| 197 | tu quoque dilectam multos, infide, per annos |
| 198 | diceris Oenonen destituisse tuam. |
| 199 | nec tamen ipse negas; et nobis omnia de te |
| 200 | quaerere, si nescis, maxima cura fuit. |
| 201 | adde quod, ut cupias constans in amore manere, |
| 202 | non potes. expediunt iam tua vela Phryges; |
| 203 | dum loqueris mecum, dum nox sperata paratur, |
| 204 | qui ferat in patriam, iam tibi ventus erit. |
| 205 | cursibus in mediis novitatis plena relinques |
| 206 | gaudia; cum ventis noster abibit amor. |
| 207 | an sequar, ut suades, laudataque Pergama visam |
| 208 | pronurus et magni Laumedontis ero? |
| 209 | non ita contemno volucris praeconia famae, |
| 210 | ut probris terras impleat illa meis. |
| 211 | quid de me poterit Sparte, quid Achaia tota, |
| 212 | quid gentes Asiae, quid tua Troia loqui? |
| 213 | quid Priamus de me, Priami quid sentiet uxor |
| 214 | totque tui fratres Dardanidesque nurus? |
| 215 | tu quoque qui poteris fore me sperare fidelem |
| 216 | et non exemplis anxius esse tuis? |
| 217 | quicumque Iliacos intraverit advena portus, |
| 218 | is tibi solliciti causa timoris erit. |
| 219 | ipse mihi quotiens iratus 'adultera!' dices, |
| 220 | oblitus nostro crimen inesse tuum! |
| 221 | delicti fies idem reprehensor et auctor. |
| 222 | terra, precor, vultus obruat ante meos! |
| 223 | at fruar Iliacis opibus cultuque beato |
| 224 | donaque promissis uberiora feram: |
| 225 | purpura nempe mihi pretiosaque texta dabuntur, |
| 226 | congestoque auri pondere dives ero! |
| 227 | da veniam fassae! non sunt tua munera tanti; |
| 228 | nescio quo tellus me tenet ista modo. |
| 229 | quis mihi, si laedar, Phrygiis succurret in oris? |
| 230 | unde petam fratres, unde parentis opem? |
| 231 | omnia Medeae fallax promisit Iason: |
| 232 | pulsa est Aesonia num minus illa domo? |
| 233 | non erat Aeetes, ad quem despecta rediret, |
| 234 | non Idyia parens Chalciopeve soror. |
| 235 | tale nihil timeo, sed nec Medea timebat; |
| 236 | fallitur augurio spes bona saepe suo. |
| 237 | omnibus invenies, quae nunc iactantur in alto, |
| 238 | navibus a portu lene fuisse fretum. |
| 239 | fax quoque me terret, quam se peperisse cruentam |
| 240 | ante diem partus est tua visa parens; |
| 241 | et vatum timeo monitus, quos igne Pelasgo |
| 242 | Ilion arsurum praemonuisse ferunt. |
| 243 | utque favet Cytherea tibi, quia vicit habetque |
| 244 | parta per arbitrium bina tropaea tuum, |
| 245 | sic illas vereor, quae, si tua gloria vera est, |
| 246 | iudice te causam non tenuere duae; |
| 247 | nec dubito, quin te si prosequar arma parentur. |
| 248 | ibit per gladios, ei mihi! noster amor. |
| 249 | an fera Centauris indicere bella coegit |
| 250 | Atracis Haemonios Hippodamia viros: |
| 251 | tu fore tam iusta lentum Menelaon in ira |
| 252 | et geminos fratres Tyndareumque putas? |
| 253 | quod bene te iactes et fortia facta loquaris, |
| 254 | a verbis facies dissidet ista suis. |
| 255 | apta magis Veneri quam sunt tua corpora Marti. |
| 256 | bella gerant fortes, tu, Pari, semper ama! |
| 257 | Hectora, quem laudas, pro te pugnare iubeto; |
| 258 | militia est operis altera digna tuis. |
| 259 | his ego, si saperem pauloque audacior essem, |
| 260 | uterer; utetur, siqua puella sapit. |
| 261 | aut ego deposito sapiam fortasse pudore |
| 262 | et dabo cunctatas tempore victa manus. |
| 263 | quod petis, ut furtim praesentes ista loquamur, |
| 264 | scimus, quid captes conloquiumque voces; |
| 265 | sed nimium properas, et adhuc tua messis in herba est. |
| 266 | haec mora sit voto forsan amica tuo. |
| 267 | hactenus; arcanum furtivae conscia mentis |
| 268 | littera iam lasso pollice sistat opus. |
| 269 | cetera per socias Clymenen Aethramque loquamur, |
| 270 | quae mihi sunt comites consiliumque duae. |