Ovidius, Heroides, XI. Canace Macareo
| 1 | [Aeolis Aeolidae quam non habet ipsa salutem |
| 2 | mittit et armata verba notata manu.] |
| 3 | Siqua tamen caecis errabunt scripta lituris, |
| 4 | oblitus a dominae caede libellus erit. |
| 5 | dextra tenet calamum, strictum tenet altera ferrum |
| 6 | et iacet in gremio charta soluta meo. |
| 7 | haec est Aeolidos fratri scribentis imago; |
| 8 | sic videor duro posse placere patri. |
| 9 | Ipse necis cuperem nostrae spectator adesset |
| 10 | auctorisque oculis exigeretur opus |
| 11 | ut ferus est multoque suis truculentior euris, |
| 12 | spectasset siccis vulnera nostra genis. |
| 13 | scilicet est aliquid cum saevis vivere ventis; |
| 14 | ingenio populi convenit ille sui. |
| 15 | ille Noto Zephyroque et Sithonio Aquiloni |
| 16 | imperat et pinnis, Eure proterve, tuis. |
| 17 | imperat heu! ventis; tumidae non imperat irae |
| 18 | possidet et vitiis regna minora suis. |
| 19 | quid iuvat admotam per avorum nomina caelo |
| 20 | inter cognatos posse referre Iovem? |
| 21 | num minus infestum, funebria munera, ferrum |
| 22 | feminea teneo, non mea tela, manu? |
| 23 | O utinam, Macareu, quae nos commisit in unum, |
| 24 | venisset leto serior hora meo! |
| 25 | cur umquam plus me, frater, quam frater amasti |
| 26 | et tibi, non debet quod soror esse, fui? |
| 27 | ipsa quoque incalui, qualemque audire solebam, |
| 28 | nescio quem sensi corde tepente deum. |
| 29 | fugerat ore color, macies adduxerat artus, |
| 30 | sumebant minimos ora coacta cibos; |
| 31 | nec somni faciles et nox erat annua nobis |
| 32 | et gemitum nullo laesa dolore dabam. |
| 33 | nec cur haec facerem, poteram mihi reddere causam |
| 34 | nec noram quid amans esset; at illud eram. |
| 35 | Prima malum nutrix animo praesensit anili; |
| 36 | prima mihi nutrix "Aeoli," dixit, "amas!" |
| 37 | erubui gremioque pudor deiecit ocellos; |
| 38 | haec satis in tacita signa fatentis erant. |
| 39 | iamque tumescebant vitiati pondera ventris |
| 40 | aegraque furtivum membra gravabat onus. |
| 41 | quas mihi non herbas, quae non medicamina nutrix |
| 42 | attulit audaci supposuitque manu, |
| 43 | ut penitus nostris - hoc te celavimus unum - |
| 44 | visceribus crescens excuteretur onus! |
| 45 | a! nimium vivax admotis restitit infans |
| 46 | artibus et tecto tutus ab hoste fuit. |
| 47 | iam noviens erat orta soror pulcherrima Phoebi |
| 48 | et nova luciferos Luna movebat equos; |
| 49 | nescia, quae faceret subitos mihi causa dolores, |
| 50 | et rudis ad partus et nova miles eram. |
| 51 | nec tenui vocem. "quid" ait "tua crimina prodis?" |
| 52 | oraque clamantis conscia pressit anus. |
| 53 | quid faciam infelix? gemitus dolor edere cogit, |
| 54 | sed timor et nutrix et pudor ipse vetant. |
| 55 | contineo gemitus elapsaque verba reprendo |
| 56 | et cogor lacrimas combibere ipsa meas. |
| 57 | mors erat ante oculos et opem Lucina negabat |
| 58 | et grave si morerer mors quoque crimen erat; |
| 59 | cum super incumbens scissa tunicaque comaque |
| 60 | pressa refovisti pectora nostra tuis, |
| 61 | et mihi "vive, soror, soror o carissima," aisti |
| 62 | "vive nec unius corpore perde duos. |
| 63 | spes bona det vires; fratri nam nupta futura es. |
| 64 | illius de quo mater et uxor eris." |
| 65 | Mortua, crede mihi, tamen ad tua verba revixi |
| 66 | et positum est uteri crimen onusque mei. |
| 67 | quid tibi grataris? media sedet Aeolus aula; |
| 68 | crimina sunt oculis subripienda patris. |
| 69 | frugibus infantem ramisque albentis olivae |
| 70 | et levibus vittis sedula celat anus |
| 71 | fictaque sacra facit dicitque precantia verba; |
| 72 | dat populus sacris, dat pater ipse viam. |
| 73 | iam prope limen erat. patrias vagitus ad aures |
| 74 | venit et indicio proditur ille suo. |
| 75 | eripit infantem mentitaque sacra revelat |
| 76 | Aeolus. insana regia voce sonat. |
| 77 | ut mare fit tremulum, tenui cum stringitur aura, |
| 78 | ut quatitur tepido fraxina virga Noto, |
| 79 | sic mea vibrari pallentia membra videres; |
| 80 | quassus ab imposito corpore lectus erat. |
| 81 | inruit et nostrum vulgat clamore pudorem |
| 82 | et vix a misero continet ore manus. |
| 83 | ipsa nihil praeter lacrimas pudibunda profudi. |
| 84 | torpuerat gelido lingua retenta metu. |
| 85 | Iamque dari parvum canibusque avibusque nepotem |
| 86 | iusserat in solis destituique locis. |
| 87 | vagitus dedit ille miser - sensisse putares - |
| 88 | quaque suum poterat voce rogabat avum. |
| 89 | quid mihi tunc animi credis, germane, fuisse |
| 90 | (nam potes ex animo colligere ipse tuo) |
| 91 | cum mea me coram silvas inimicus in altas |
| 92 | viscera montanis ferret edenda lupis? |
| 93 | exierat thalamo. tunc demum pectora plangi |
| 94 | contigit inque meas unguibus ire comas. |
| 95 | Interea patrius vultu maerente satelles |
| 96 | venit et indignos edidit ore sonos: |
| 97 | 'Aeolus hunc ensem mittit tibi' - tradidit ensem - |
| 98 | 'et iubet ex merito scire, quid iste velit.' |
| 99 | scimus et utemur violento fortiter ense; |
| 100 | pectoribus condam dona paterna meis. |
| 101 | his mea muneribus, genitor, conubia donas? |
| 102 | hac tua dote, pater, filia dives erit? |
| 103 | tolle procul, decepte, faces, Hymenaee, maritas |
| 104 | et fuge turbato tecta nefanda pede! |
| 105 | ferte faces in me quas fertis, Erinyes atrae, |
| 106 | et meus ex isto luceat igne rogus! |
| 107 | nubite felices Parca meliore sorores; |
| 108 | amissae memores sed tamen este mei! |
| 109 | Quid puer admisit tam paucis editus horis? |
| 110 | quo laesit facto vix bene natus avum? |
| 111 | si potuit meruisse necem, meruisse putetur; |
| 112 | a! miser admisso plectitur ille meo! |
| 113 | nate, dolor matris, rapidarum praeda ferarum, |
| 114 | ei mihi! natali dilacerate tuo, |
| 115 | nate, parum fausti miserabile pignus amoris, |
| 116 | haec tibi prima dies, haec tibi summa fuit. |
| 117 | non mihi te licuit lacrimis perfundere iustis, |
| 118 | in tua non tonsas ferre sepulcra comas; |
| 119 | non super incubui, non oscula frigida carpsi; |
| 120 | diripiunt avidae viscera nostra ferae. |
| 121 | Ipsa quoque infantis cum vulnere prosequar umbras; |
| 122 | nec mater fuero dicta nec orba diu. |
| 123 | tu tamen, o frustra miserae sperate sorori, |
| 124 | sparsa, precor, nati collige membra tui |
| 125 | et refer ad matrem socioque impone sepulcro |
| 126 | urnaque nos habeat quamlibet arta duos! |
| 127 | vive memor nostri lacrimasque in vulnera funde, |
| 128 | neve reformida corpus amantis amans. |
| 129 | tu, rogo, dilectae nimium mandata sororis |
| 130 | perfer! mandatum persequar ipsa patris. |