Ovidius, Heroides, IX. Deianira Herculi
| 1 | [Mittor ad Alciden a coniuge conscia mentis |
| 2 | littera si coniunx Deianira tua est.] |
| 3 | Gratulor Oechaliam titulis accedere nostris, |
| 4 | victorem victae succubuisse queror. |
| 5 | fama Pelasgiadas subito pervenit in urbes |
| 6 | decolor et factis infitianda tuis, |
| 7 | quem numquam Iuno seriesque inmensa laborum |
| 8 | fregerit, huic Iolen inposuisse iugum. |
| 9 | hoc velit Eurystheus, velit hoc germana Tonantis, |
| 10 | laetaque sit vitae labe noverca tuae. |
| 11 | at non ille velit, cui nox (si creditur) una |
| 12 | non tanti, ut tantus conciperere, fuit. |
| 13 | Plus tibi quam Iuno nocuit Venus: illa premendo |
| 14 | sustulit, haec humili sub pede colla tenet. |
| 15 | respice vindicibus pacatum viribus orbem, |
| 16 | qua latam Nereus caerulus ambit humum. |
| 17 | se tibi pax terrae, tibi se tuta aequora debent; |
| 18 | implesti meritis Solis utramque domum. |
| 19 | quod te laturum est, caelum prius ipse tulisti: |
| 20 | Hercule supposito sidera fulsit Atlans. |
| 21 | quid nisi notitia est misero quaesita pudori, |
| 22 | si cumulas sturpi facta priora nota? |
| 23 | tene ferunt geminos pressisse tenaciter angues, |
| 24 | cum tener in cunis iam Iove dignus eras? |
| 25 | coepisti melius quam desinis; ultima primis |
| 26 | cedunt: dissimiles hic vir et ille puer. |
| 27 | quem non mille ferae, quem non Stheneleius hostis, |
| 28 | non potuit Iuno vincere, vincit Amor. |
| 29 | At bene nupta feror, quia nominer Herculis uxor, |
| 30 | sitque socer, rapidis qui tonat altus equis. |
| 31 | quam male inaequales veniunt ad aratra iuvenci, |
| 32 | tam premitur magno coniuge nupta minor. |
| 33 | non honor est sed onus species laesura ferentes: |
| 34 | siqua voles apte nubere, nube pari. |
| 35 | vir mihi semper abest, et coniuge notior hospes |
| 36 | monstraque terribiles persequiturque feras. |
| 37 | ipsa domo vidua votis operata pudicis |
| 38 | torqueor, infesto ne vir ab hoste cadat; |
| 39 | inter serpentes aprosque avidosque leones |
| 40 | iactor et haesuros terna per ora canes. |
| 41 | me pecudum fibrae simulacraque inania somni |
| 42 | ominaque arcana nocte petita movent. |
| 43 | aucupor infelix incertae murmura famae |
| 44 | speque timor dubia spesque timore cadit. |
| 45 | mater abest queriturque deo placuisse potenti, |
| 46 | nec pater Amphitryon nec puer Hyllus adest. |
| 47 | arbiter Eurystheus astu Iunonis iniquae |
| 48 | sentitur nobis iraque longa deae. |
| 49 | Haec mihi ferre parum; peregrinos addis amores, |
| 50 | et mater de te quaelibet esse potest. |
| 51 | non ego Partheniis temeratam vallibus Augen |
| 52 | nec referam partus, Ormeni nympha, tuos; |
| 53 | non tibi crimen erunt, Teuthrantia turba, sorores, |
| 54 | quarum de populo nulla relicta tibi est. |
| 55 | una, recens crimen, referetur adultera nobis, |
| 56 | unde ego sum Lydo facta noverca Lamo. |
| 57 | Maeandros, totiens qui terris errat in isdem, |
| 58 | qui lassas in se saepe retorquet aquas, |
| 59 | vidit in Herculeo suspensa monilia collo, |
| 60 | illo, cui caelum sarcina parva fuit. |
| 61 | non puduit fortes auro cohibere lacertos |
| 62 | et solidis gemmas opposuisse toris? |
| 63 | nempe sub his animam pestis Nemeaea lacertis |
| 64 | edidit, unde umerus tegmina laevus habet. |
| 65 | ausus es hirsutos mitra redimire capillos! |
| 66 | aptior Herculeae populus alba comae. |
| 67 | nec te Maeonia lascivae more puellae |
| 68 | incingi zona dedecuisse pudet? |
| 69 | non tibi succurrit crudi Diomedis imago, |
| 70 | efferus humana qui dape pavit equas? |
| 71 | si te vidisset cultu Busiris in isto, |
| 72 | huic victor victo nempe pudendus eras! |
| 73 | detrahat Antaeus duro redimicula collo, |
| 74 | ne pigeat molli succubuisse viro! |
| 75 | Inter Ioniacas calathum tenuisse puellas |
| 76 | diceris et dominae pertimuisse minas. |
| 77 | non fugis, Alcide, victricem mille laborum |
| 78 | rasilibus calathis inposuisse manum |
| 79 | crassaque robusto deducis pollice fila |
| 80 | aequaque formosae pensa rependis erae? |
| 81 | a! quotiens, digitis dum torques stamina duris, |
| 82 | praevalidae fusos conminuere manus! |
| 83 | [Crederis infelix scuticae tremefactis habenis |
| 84 | ante pedes dominae pertimuisse minas ... |
| 85 | eximiis pompis, immania semina laudim] |
| 86 | factaque narrabas dissimulanda tibi: |
| 87 | scilicet: immanes elisis faucibus hydros |
| 88 | infantem caudis involuisse manum; |
| 89 | ut Tegeaeus aper cupressifero Erymantho |
| 90 | incubet et vasto pondere laedat humum; |
| 91 | non tibi Threiciis adfixa penatibus ora, |
| 92 | non hominum pingues caede tacentur equae, |
| 93 | prodigiumque triplex, armenti dives Hiberi |
| 94 | Geryones, quamvis in tribus unus erat; |
| 95 | inque canes totidem trunco digestus ab uno |
| 96 | Cerberos implicitis angue minante comis; |
| 97 | quaeque redundabat fecundo vulnere serpens |
| 98 | fertilis et damnis dives ab ipsa suis, |
| 99 | quique inter laevumque latus laevumque lacertum |
| 100 | praegrave conpressa fauce pependit onus, |
| 101 | et male confisum pedibus formaque bimembri |
| 102 | pulsum Thessalicis agmen equestre iugis. |
| 103 | Haec tu Sidonio potes insignitus amictu |
| 104 | dicere? non cultu lingua retenta silet? |
| 105 | se quoque nympha tuis ornavit Dardanis armis |
| 106 | et tulit a capto nota tropaea viro. |
| 107 | i nunc, tolle animos et fortia gesta recense: |
| 108 | quo tu non esses, iure vir illa fuit. |
| 109 | qua tanto minor es, quanto te, maxime rerum, |
| 110 | quam quos vicisti, vincere maius erat. |
| 111 | illi procedit rerum mensura tuarum, |
| 112 | cede bonis: heres laudis amica tuae. |
| 113 | o pudor! hirsuti costis exuta leonis |
| 114 | aspera texerunt vellera molle latus! |
| 115 | falleris et nescis: non sunt spolia illa leonis, |
| 116 | sed tua, tuque feri victor es, illa tui. |
| 117 | femina tela tulit Lernaeis atra venenis, |
| 118 | ferre gravem lana vix satis apta colum, |
| 119 | instruxitque manum clava domitrice ferarum |
| 120 | vidit et in speculo coniugis arma sui. |
| 121 | Haec tamen audieram; licuit non credere famae, |
| 122 | et venit ad sensus mollis ab aure dolor. |
| 123 | ante meos oculos adducitur advena paelex, |
| 124 | nec mihi, quae patior, dissimulare licet! |
| 125 | non sinis averti: mediam captiva per urbem |
| 126 | invitis oculis adspicienda venit. |
| 127 | nec venit incultis captarum more capillis: |
| 128 | fortunam vultu fassa decente suam |
| 129 | ingreditur late lato spectabilis auro, |
| 130 | qualiter in Phrygia tu quoque cultus eras; |
| 131 | dat vultum populo sublimis ut Hercule victo: |
| 132 | Oechaliam vivo stare parente putes; |
| 133 | forsitan et pulsa Aetolide Deianira |
| 134 | nomine deposito paelicis uxor erit, |
| 135 | Eurytidosque Ioles Atque Aonii Alcidae |
| 136 | turpia famosus corpora iunget Hymen. |
| 137 | mens fugit admonitu, frigusque perambulat artus, |
| 138 | et iacet in gremio languida facta manus. |
| 139 | Me quoque cum multis, sed me sine crimine amasti; |
| 140 | ne pigeat, pugnae bis tibi causa fui. |
| 141 | cornua flens legit ripis Achelous in udis |
| 142 | truncaque limosa tempora mersit aqua; |
| 143 | semivir occubuit in letifero Eueno |
| 144 | Nessus et infecit sanguis equinus aquas. |
| 145 | sed quid ego haec refero? scribenti nuntia venit |
| 146 | fama virum tunicae tabe perire meae. |
| 147 | ei mihi! quid feci? quo me furor egit amantem? |
| 148 | impia quid dubitas Deianira mori? |
| 149 | An tuus in media coniunx lacerabitur Oeta, |
| 150 | tu sceleris tanti causa superstes eris? |
| 151 | siquid adhuc habeo facti, cur Herculis uxor |
| 152 | credar, coniugii mors mea pignus erit. |
| 153 | tu quoque cognosces in me, Meleagre, sororem! |
| 154 | impia quid dubitas Deianira mori? |
| 155 | Heu devota domus! solio sedet Agrios alto; |
| 156 | Oenea desertum nuda senecta premit; |
| 157 | exulat ignotis Tydeus germanus in oris; |
| 158 | alter fatali vivus in igne fuit; |
| 159 | exegit ferrum sua per praecordia mater. |
| 160 | impia quid dubitas Deianira mori? |
| 161 | Deprecor hoc unum per iura sacerrima lecti, |
| 162 | ne videar fatis insidiata tuis. |
| 163 | Nessus, ut est avidum percussus harundine pectus, |
| 164 | "hic," dixit, "vires sanguis amoris habet." |
| 165 | illita Nesseo misi tibi texta veneno. |
| 166 | impia quid dubitas Deianira mori? |
| 167 | Iamque vale, seniorque pater germanaque Gorge |
| 168 | et patria et patriae frater adempte tuae |
| 169 | et tu lux oculis hodierna novissima nostris |
| 170 | virque - sed o possis! - et puer Hylle, vale! |