Ovidius, Heroides, V. Oenone Paridi
| 1 | [Nympha suo Paridi, quamvis suus esse recuset, |
| 2 | mittit ab Idaeis verba legenda iugis.] |
| 3 | Perlegis? an coniunx prohibet nova? perlege! non est |
| 4 | ista Mycenaea littera facta manu. |
| 5 | Pedasis Oenone, Phrygiis celeberrima silvis, |
| 6 | laesa queror de te, si sinis, ipse meo. |
| 7 | Quis deus opposuit nostris sua numina votis? |
| 8 | ne tua permaneam, quod mihi crimen obest? |
| 9 | leniter, e merito quicquid patiare, ferendum est; |
| 10 | quae venit indignae poena dolenda venit. |
| 11 | Nondum tantus eras, cum te contenta marito |
| 12 | edita de magno flumine nympha fui. |
| 13 | qui nunc Priamides (absit reverentia vero) |
| 14 | servus eras; servo nubere nympha tuli! |
| 15 | saepe greges inter requievimus arbore tecti |
| 16 | mixtaque cum foliis praebuit herba torum. |
| 17 | saepe super stramen fenoque iacentibus alto |
| 18 | defensa est humili cana pruina casa. |
| 19 | quis tibi monstrabat saltus venatibus aptos |
| 20 | et tegeret catulos qua fera rupe suos? |
| 21 | retia saepe comes maculis distincta tetendi, |
| 22 | saepe citos egi per iuga longa canes. |
| 23 | incisae servant a te mea nomina fagi |
| 24 | et legor Oenone falce notata tua; |
| 25 | et quantum trunci, tantum mea nomina crescunt; |
| 26 | crescite et in titulos surgite recta meos! |
| 27 | [Populus est, memini, fluviali consita rivo, |
| 28 | est in qua nostri littera scripta memor.] |
| 29 | popule, vive, precor, quae consita margine ripae |
| 30 | hoc in rugoso cortice carmen habes: |
| 31 | "cum Paris Oenone poterit spirare relicta, |
| 32 | ad fontem Xanthi versa recurret aqua." |
| 33 | Xanthe, retro propera versaeque recurrite lymphae! |
| 34 | sustinet Oenonen deseruisse Paris. |
| 35 | Illa dies fatum miserae mihi dixit, ab illa |
| 36 | pessima mutati coepit amoris hiems, |
| 37 | qua Venus et Iuno sumptisque decentior armis |
| 38 | venit in arbitrium nuda Minerva tuum. |
| 39 | attoniti micuere sinus gelidusque cucurrit, |
| 40 | ut mihi narrasti, dura per ossa tremor. |
| 41 | consului (neque enim modice terrebar) anusque |
| 42 | longaevosque senes: constitit esse nefas. |
| 43 | Caesa abies sectaeque trabes et classe parata |
| 44 | caerula ceratas accipit unda rates. |
| 45 | flesti discedens. hoc saltim parce negare; |
| 46 | praeterito magis est iste pudendus amor. |
| 47 | et flesti et nostros vidisti flentis ocellos; |
| 48 | miscuimus lacrimas maestus uterque suas. |
| 49 | non sic appositis vincitur vitibus ulmus, |
| 50 | ut tua sunt collo bracchia nexa meo. |
| 51 | ah quotiens, cum te vento quererere teneri, |
| 52 | riserunt comites - ille secundus erat. |
| 53 | oscula dimissae quotiens repetita dedisti! |
| 54 | quam vix sustinuit dicere lingua "vale!" |
| 55 | Aura levis rigido pendentia lintea malo |
| 56 | suscitat et remis eruta canet aqua. |
| 57 | prosequor infelix oculis abeuntia vela, |
| 58 | qua licet, et lacrimis umet arena meis, |
| 59 | utque celer venias, virides Nereidas oro - |
| 60 | scilicet ut venias in mea damna celer. |
| 61 | votis ergo meis, alii rediture, redisti? |
| 62 | ei mihi, pro dira paelice blanda fui! |
| 63 | Adspicit immensum moles nativa profundum |
| 64 | (mons fuit), aequoreis illa resistit aquis; |
| 65 | hinc ego vela tuae cognovi prima carinae |
| 66 | et mihi per fluctus impetus ire fuit. |
| 67 | dum moror, in summa fulsit mihi purpura prora. |
| 68 | pertimui: cultus non erat ille tuus. |
| 69 | fit propior terrasque cita ratis attigit aura: |
| 70 | femineas vidi corde tremente genas. |
| 71 | non satis id fuerat - quid enim furiosa morabar? - |
| 72 | haerebat gremio turpis amica tuo! |
| 73 | tunc vero rupique sinus et pectora planxi |
| 74 | et secui madidas ungue rigente genas |
| 75 | implevique sacram querulis ululatibus Iden |
| 76 | illuc has lacrimas in mea saxa tuli. |
| 77 | sic Helene doleat defectaque coniuge ploret, |
| 78 | quaeque prior nobis intulit, ipsa ferat! |
| 79 | Nunc tibi conveniunt, quae te per aperta sequantur |
| 80 | aequora legitimos destituantque viros. |
| 81 | at cum pauper eras armentaque pastor agebas, |
| 82 | nulla nisi Oenone pauperis uxor erat. |
| 83 | non ego miror opes, nec me tua regia tangit |
| 84 | nec de tot Priami dicar ut una nurus, |
| 85 | non tamen ut Priamus nymphae socer esse recuset |
| 86 | aut Hecubae fuerim dissimulanda nurus. |
| 87 | dignaque sum et cupio fieri matrona potentis; |
| 88 | sunt mihi quas possint sceptra decere manus. |
| 89 | nec me, faginea quod tecum fronde iacebam, |
| 90 | despice; purpureo sum magis apta toro. |
| 91 | Denique tutus amor meus est; ibi nulla parantur |
| 92 | bella nec ultrices advehit unda rates. |
| 93 | Tyndaris infestis fugitiva reposcitur armis; |
| 94 | hac venit in thalamos dote superba tuos. |
| 95 | quae si sit Danais reddenda, vel Hectora fratrem, |
| 96 | vel cum Deiphobo Polydamanta roga; |
| 97 | quid gravis Antenor, Priamus quid suadeat ipse, |
| 98 | consule, quis aetas longa magistra fuit. |
| 99 | turpe rudimentum, patriae praeponere raptam. |
| 100 | causa pudenda tua est; iusta vir arma movet. |
| 101 | Nec tibi, si sapias, fidam promitte Lacaenam, |
| 102 | quae sit in amplexus tam cito versa tuos. |
| 103 | ut minor Atrides temerati foedera lecti |
| 104 | clamat et externo laesus amore dolet, |
| 105 | tu quoque clamabis. nulla reparabilis arte |
| 106 | laesa pudicitia est; deperit illa semel. |
| 107 | ardet amore tui; sic et Menelaon amavit; |
| 108 | nunc iacet in viduo credulus ille toro. |
| 109 | felix Andromache certo bene nupta marito; |
| 110 | uxor ad exemplum fratris habenda fui. |
| 111 | tu levior foliis, tum cum sine pondere suci |
| 112 | mobilibus ventis arida facta volant. |
| 113 | et minus est in te quam summa pondus arista, |
| 114 | quae levis adsiduis solibus usta riget. |
| 115 | Hoc tua (nam recolo) quondam germana canebat |
| 116 | sic mihi diffusis vaticinata comis: |
| 117 | "quid facis, Oenone? quid arenae semina mandas? |
| 118 | non profecturis litora bubus aras! |
| 119 | Graia iuvenca venit, quae te patriamque domumque |
| 120 | perdat! io prohibe! Graia iuvenca venit! |
| 121 | dum licet, obscenam ponto demergite puppim! |
| 122 | heu! quantum Phrygii sanguinis illa vehit!" |
| 123 | dixerat; in cursu famulae rapuere furentem, |
| 124 | at mihi flaventes diriguere comae. |
| 125 | ah, nimium miserae vates mihi vera fuisti; |
| 126 | possidet en saltus Graia iuvenca meos! |
| 127 | sit facie quamvis insignis, adultera certe est; |
| 128 | deseruit socios hospite capta deos. |
| 129 | illam de patria Theseus, nisi nomine fallor, |
| 130 | nescioquis Theseus abstulit ante sua. |
| 131 | a iuvene, et cupido, credatur reddita virgo? |
| 132 | unde hoc compererim tam bene quaeris? amo! |
| 133 | vim licet appelles et culpam nomine veles; |
| 134 | quae totiens rapta est, praebuit ipsa rapi. |
| 135 | at manet Oenone fallenti casta marito - |
| 136 | et poteras falli legibus ipse tuis: |
| 137 | Me Satyri celeres (silvis ego tecta latebam) |
| 138 | quaesierunt rapido, turba proterva, pede |
| 139 | cornigerumque caput pinu praecinctus acuta |
| 140 | Faunus, in immensis qua tumet Ida iugis. |
| 141 | me fide conspicuus Troiae munitor amavit; |
| 142 | ille meae spolium virginitatis habet. |
| 143 | id quoque luctando; rupi tamen ungue capillos |
| 144 | oraque sunt digitis aspera facta meis. |
| 145 | nec pretium stupri gemmas aurumque poposci; |
| 146 | turpiter ingenuum munera corpus emunt. |
| 147 | Ipse ratus dignam medicas mihi tradidit artes |
| 148 | admisitque meas ad sua dona manus. |
| 149 | quaecumque herba potens ad opem radixque medendi |
| 150 | utilis in toto nascitur orbe, mea est. |
| 151 | me miseram, quod amor non est medicabilis herbis! |
| 152 | deficior prudens artis ab arte mea. |
| 153 | ipse repertor opis vaccas pavisse Pheraeas |
| 154 | fertur et e nostro saucius igne fuit. |
| 155 | Quod nec graminibus tellus fecunda creandis |
| 156 | nec deus, auxilium tu mihi ferre potes. |
| 157 | et potes et merui. dignae miserere puellae! |
| 158 | non ego cum Danais arma cruenta fero. |
| 159 | sed tua sum tecumque fui puerilibus annis |
| 160 | et tua, quod superest temporis, esse precor. |