Ovidius, Heroides, III. Briseis Achilli
| 1 | Quam legis, a rapta Briseide littera venit, |
| 2 | vix bene barbarica Graeca notata manu. |
| 3 | quascumque adspicies, lacrimae fecere lituras; |
| 4 | sed tamen et lacrimae pondera vocis habent. |
| 5 | Si mihi pauca queri de te dominoque viroque |
| 6 | fas est, de domino pauca viroque querar. |
| 7 | non, ego poscenti quod sum cito tradita regi, |
| 8 | culpa tua est - quamvis haec quoque culpa tua est; |
| 9 | nam simul Eurybates me Talthybiusque vocarunt, |
| 10 | Eurybati data sum Talthybioque comes. |
| 11 | alter in alterius iactantes lumina vultum |
| 12 | quaerebant taciti, noster ubi esset amor. |
| 13 | differri potui; poenae mora grata fuisset. |
| 14 | ei mihi! discedens oscula nulla dedi; |
| 15 | at lacrimas sine fine dedi rupique capillos - |
| 16 | infelix iterum sum mihi visa capi! |
| 17 | Saepe ego decepto volui custode reverti, |
| 18 | sed, me qui timidam prenderet, hostis erat. |
| 19 | si progressa forem, caperer ne, nocte, timebam, |
| 20 | quamlibet ad Priami munus itura nurum. |
| 21 | Sed data sim, quia danda fui - tot noctibus absum |
| 22 | nec repetor; cessas, iraque lenta tua est. |
| 23 | ipse Menoetiades tum, cum tradebar, in aurem |
| 24 | 'quid fles? hic parvo tempore,' dixit, 'eris.' |
| 25 | Nec repetisse parum; pugnas ne reddar, Achille! |
| 26 | i nunc et cupidi nomen amantis habe! |
| 27 | venerunt ad te Telamone et Amyntore nati - |
| 28 | ille gradu propior sanguinis, ille comes - |
| 29 | Laertaque satus, per quos comitata redirem |
| 30 | (auxerunt blandas grandia dona preces) |
| 31 | viginti fulvos operoso ex aere lebetas, |
| 32 | et tripodas septem pondere et arte pares; |
| 33 | addita sunt illis auri bis quinque talenta, |
| 34 | bis sex adsueti vincere semper equi, |
| 35 | quodque supervacuum est, forma praestante puellae |
| 36 | Lesbides, eversa corpora capta domo, |
| 37 | cumque tot his - sed non opus est tibi coniuge - coniunx |
| 38 | ex Agamemnoniis una puella tribus. |
| 39 | si tibi ab Atride pretio redimenda fuissem, |
| 40 | quae dare debueras, accipere illa negas! |
| 41 | qua merui culpa fieri tibi vilis, Achille? |
| 42 | quo levis a nobis tam cito fugit amor? |
| 43 | An miseros tristis fortuna tenaciter urget, |
| 44 | nec venit inceptis mollior hora malis? |
| 45 | diruta Marte tuo Lyrnesia moenia vidi - |
| 46 | et fueram patriae pars ego magna meae; |
| 47 | vidi consortes pariter generisque necisque |
| 48 | tres cecidisse, quibus, quae mihi, mater erat; |
| 49 | vidi, quantus erat, fusum tellure cruenta |
| 50 | pectora iactantem sanguinolenta virum. |
| 51 | tot tamen amissis te conpensavimus unum; |
| 52 | tu dominus, tu vir, tu mihi frater eras. |
| 53 | tu mihi, iuratus per numina matris aquosae, |
| 54 | utile dicebas ipse fuisse capi - |
| 55 | scilicet ut, quamvis veniam dotata, repellas |
| 56 | et mecum fugias quae tibi dantur opes! |
| 57 | quin etiam fama est, cum crastina fulserit Eos, |
| 58 | te dare nubiferis lintea velle Notis. |
| 59 | Quod scelus ut pavidas miserae mihi contigit aures, |
| 60 | sanguinis atque animi pectus inane fuit. |
| 61 | ibis et - o miseram! - cui me, violente, relinquis? |
| 62 | quis mihi desertae mite levamen erit? |
| 63 | devorer ante, precor, subito telluris hiatu |
| 64 | aut rutilo missi fulminis igne cremer, |
| 65 | quam sine me Pthiis canescant aequora remis, |
| 66 | et videam puppes ire relicta tuas! |
| 67 | si tibi iam reditusque placent patriique Penates, |
| 68 | non ego sum classi sarcina magna tuae. |
| 69 | victorem captiva sequar, non nupta maritum; |
| 70 | est mihi, quae lanas molliat, apta manus. |
| 71 | inter Achaeiadas longe pulcherrima matres |
| 72 | in thalamos coniunx ibit eatque tuos, |
| 73 | digna nurus socero, Iovis Aeginaeque nepote, |
| 74 | cuique senex Nereus prosocer esse velit. |
| 75 | nos humiles famulaeque tuae data pensa trahemus, |
| 76 | et minuent plenas stamina nostra colos. |
| 77 | exagitet ne me tantum tua, deprecor, uxor - |
| 78 | quae mihi nescio quo non erit aequa modo - |
| 79 | neve meos coram scindi patiare capillos |
| 80 | et leviter dicas: 'haec quoque nostra fuit.' |
| 81 | vel patiare licet, dum ne contempta relinquar - |
| 82 | hic mihi vae! miserae concutit ossa metus. |
| 83 | Quid tamen expectas? Agamemnona paenitet irae, |
| 84 | et iacet ante tuos Graecia maesta pedes. |
| 85 | vince animos iramque tuam, qui cetera vincis! |
| 86 | quid lacerat Danaas inpiger Hector opes? |
| 87 | arma cape, Aeacide, sed me tamen ante recepta, |
| 88 | et preme turbatos Marte favente viros! |
| 89 | propter me mota est, propter me desinat ira, |
| 90 | simque ego tristitiae causa modusque tuae. |
| 91 | nec tibi turpe puta precibus succumbere nostris; |
| 92 | coniugis Oenides versus in arma prece est. |
| 93 | res audita mihi, nota est tibi. fratribus orba |
| 94 | devovit nati spemque caputque parens. |
| 95 | bellum erat; ille ferox positis secessit ab armis |
| 96 | et patriae rigida mente negavit opem. |
| 97 | sola virum coniunx flexit. felicior illa! |
| 98 | at mea pro nullo pondere verba cadunt. |
| 99 | nec tamen indignor nec me pro coniuge gessi |
| 100 | saepius in domini serva vocata torum. |
| 101 | me quaedam, memini, dominam captiva vocabat. |
| 102 | 'servitio,' dixi, 'nominis addis onus.' |
| 103 | Per tamen ossa viri subito male tecta sepulcro, |
| 104 | semper iudiciis ossa verenda meis; |
| 105 | perque trium fortes animas, mea numina, fratrum, |
| 106 | qui bene pro patria cum patriaque iacent; |
| 107 | perque tuum nostrumque caput, quae iunximus una, |
| 108 | perque tuos enses, cognita tela meis - |
| 109 | nulla Mycenaeum sociasse cubilia mecum |
| 110 | iuro; fallentem deseruisse velis! |
| 111 | si tibi nunc dicam, fortissime: 'tu quoque iura |
| 112 | nulla tibi sine me gaudia capta!' neges. |
| 113 | at Danai maerere putant - tibi plectra moventur, |
| 114 | te tenet in tepido mollis amica sinu! |
| 115 | et quisquam quaerit, quare pugnare recuses? |
| 116 | pugna nocet, citharae voxque Venusque iuvant. |
| 117 | tutius est iacuisse toro, tenuisse puellam, |
| 118 | Threiciam digitis increpuisse lyram, |
| 119 | quam manibus clipeos et acutae cuspidis hastam, |
| 120 | et galeam pressa sustinuisse coma. |
| 121 | Sed tibi pro tutis insignia facta placebant, |
| 122 | partaque bellando gloria dulcis erat. |
| 123 | an tantum dum me caperes, fera bella probabas, |
| 124 | cumque mea patria laus tua victa iacet? |
| 125 | di melius! validoque, precor, vibrata lacerto |
| 126 | transeat Hectoreum Pelias hasta latus! |
| 127 | mittite me, Danai! dominum legata rogabo |
| 128 | multaque mandatis oscula mixta feram. |
| 129 | plus ego quam Phoenix, plus quam facundus Ulixes, |
| 130 | plus ego quam Teucri, credite, frater agam. |
| 131 | est aliquid collum solitis tetigisse lacertis, |
| 132 | praesentisque oculos admonuisse sui. |
| 133 | sis licet inmitis matrisque ferocior undis, |
| 134 | ut taceam, lacrimis conminuere meis. |
| 135 | Nunc quoque - sic omnes Peleus pater inpleat annos, |
| 136 | sic eat auspiciis Pyrrhus ad arma tuis! - |
| 137 | respice sollicitam Briseida, fortis Achille, |
| 138 | nec miseram lenta ferreus ure mora! |
| 139 | aut, si versus amor tuus est in taedia nostri, |
| 140 | quam sine te cogis vivere, coge mori! |
| 141 | utque facis, coges. abiit corpusque colorque; |
| 142 | sustinet hoc animae spes tamen una tui. |
| 143 | qua si destituor, repetam fratresque virumque - |
| 144 | nec tibi magnificum femina iussa mori. |
| 145 | cur autem iubeas? stricto pete corpora ferro; |
| 146 | est mihi qui fosso pectore sanguis eat. |
| 147 | me petat ille tuus, qui, si dea passa fuisset, |
| 148 | ensis in Atridae pectus iturus erat! |
| 149 | A, potius serves nostram, tua munera, vitam! |
| 150 | quod dederas hosti victor, amica rogo. |
| 151 | perdere quos melius possis, Neptunia praebent |
| 152 | Pergama; materiam caedis ab hoste pete. |
| 153 | me modo, sive paras inpellere remige classem, |
| 154 | sive manes, domini iure venire iube! |