Ovidius, Ars Amatoria, Liber I
| 1 | Siquis in hoc artem populo non novit amandi, |
| 2 | Hoc legat et lecto carmine doctus amet. |
| 3 | Arte citae veloque rates remoque moventur, |
| 4 | Arte leves currus: arte regendus amor. |
| 5 | Curribus Automedon lentisque erat aptus habenis, |
| 6 | Tiphys in Haemonia puppe magister erat: |
| 7 | Me Venus artificem tenero praefecit Amori; |
| 8 | Tiphys et Automedon dicar Amoris ego. |
| 9 | Ille quidem ferus est et qui mihi saepe repugnet: |
| 10 | Sed puer est, aetas mollis et apta regi. |
| 11 | Phillyrides puerum cithara perfecit Achillem, |
| 12 | Atque animos placida contudit arte feros. |
| 13 | Qui totiens socios, totiens exterruit hostes, |
| 14 | Creditur annosum pertimuisse senem. |
| 15 | Quas Hector sensurus erat, poscente magistro |
| 16 | Verberibus iussas praebuit ille manus. |
| 17 | Aeacidae Chiron, ego sum praeceptor Amoris: |
| 18 | Saevus uterque puer, natus uterque dea. |
| 19 | Sed tamen et tauri cervix oneratur aratro, |
| 20 | Frenaque magnanimi dente teruntur equi; |
| 21 | Et mihi cedet Amor, quamvis mea vulneret arcu |
| 22 | Pectora, iactatas excutiatque faces. |
| 23 | Quo me fixit Amor, quo me violentius ussit, |
| 24 | Hoc melior facti vulneris ultor ero: |
| 25 | Non ego, Phoebe, datas a te mihi mentiar artes, |
| 26 | Nec nos aeriae voce monemur avis, |
| 27 | Nec mihi sunt visae Clio Cliusque sorores |
| 28 | Servanti pecudes vallibus, Ascra, tuis: |
| 29 | Usus opus movet hoc: vati parete perito; |
| 30 | Vera canam: coeptis, mater Amoris, ades! |
| 31 | Este procul, vittae tenues, insigne pudoris, |
| 32 | Quaeque tegis medios, instita longa, pedes. |
| 33 | Nos venerem tutam concessaque furta canemus, |
| 34 | Inque meo nullum carmine crimen erit. |
| 35 | Principio, quod amare velis, reperire labora, |
| 36 | Qui nova nunc primum miles in arma venis. |
| 37 | Proximus huic labor est placitam exorare puellam: |
| 38 | Tertius, ut longo tempore duret amor. |
| 39 | Hic modus, haec nostro signabitur area curru: |
| 40 | Haec erit admissa meta terenda rota. |
| 41 | Dum licet, et loris passim potes ire solutis, |
| 42 | Elige cui dicas 'tu mihi sola places.' |
| 43 | Haec tibi non tenues veniet delapsa per auras: |
| 44 | Quaerenda est oculis apta puella tuis. |
| 45 | Scit bene venator, cervis ubi retia tendat, |
| 46 | Scit bene, qua frendens valle moretur aper; |
| 47 | Aucupibus noti frutices; qui sustinet hamos, |
| 48 | Novit quae multo pisce natentur aquae: |
| 49 | Tu quoque, materiam longo qui quaeris amori, |
| 50 | Ante frequens quo sit disce puella loco. |
| 51 | Non ego quaerentem vento dare vela iubebo, |
| 52 | Nec tibi, ut invenias, longa terenda via est. |
| 53 | Andromedan Perseus nigris portarit ab Indis, |
| 54 | Raptaque sit Phrygio Graia puella viro, |
| 55 | Tot tibi tamque dabit formosas Roma puellas, |
| 56 | 'Haec habet' ut dicas 'quicquid in orbe fuit.' |
| 57 | Gargara quot segetes, quot habet Methymna racemos, |
| 58 | Aequore quot pisces, fronde teguntur aves, |
| 59 | Quot caelum stellas, tot habet tua Roma puellas: |
| 60 | Mater in Aeneae constitit urbe sui. |
| 61 | Seu caperis primis et adhuc crescentibus annis, |
| 62 | Ante oculos veniet vera puella tuos: |
| 63 | Sive cupis iuvenem, iuvenes tibi mille placebunt. |
| 64 | Cogeris voti nescius esse tui: |
| 65 | Seu te forte iuvat sera et sapientior aetas, |
| 66 | Hoc quoque, crede mihi, plenius agmen erit. |
| 67 | Tu modo Pompeia lentus spatiare sub umbra, |
| 68 | Cum sol Herculei terga leonis adit: |
| 69 | Aut ubi muneribus nati sua munera mater |
| 70 | Addidit, externo marmore dives opus. |
| 71 | Nec tibi vitetur quae, priscis sparsa tabellis, |
| 72 | Porticus auctoris Livia nomen habet: |
| 73 | Quaque parare necem miseris patruelibus ausae |
| 74 | Belides et stricto stat ferus ense pater. |
| 75 | Nec te praetereat Veneri ploratus Adonis, |
| 76 | Cultaque Iudaeo septima sacra Syro. |
| 77 | Nec fuge linigerae Memphitica templa iuvencae: |
| 78 | Multas illa facit, quod fuit ipsa Iovi. |
| 79 | Et fora conveniunt (quis credere possit?) amori: |
| 80 | Flammaque in arguto saepe reperta foro: |
| 81 | Subdita qua Veneris facto de marmore templo |
| 82 | Appias expressis aera pulsat aquis, |
| 83 | Illo saepe loco capitur consultus Amori, |
| 84 | Quique aliis cavit, non cavet ipse sibi: |
| 85 | Illo saepe loco desunt sua verba diserto, |
| 86 | Resque novae veniunt, causaque agenda sua est. |
| 87 | Hunc Venus e templis, quae sunt confinia, ridet: |
| 88 | Qui modo patronus, nunc cupit esse cliens. |
| 89 | Sed tu praecipue curvis venare theatris: |
| 90 | Haec loca sunt voto fertiliora tuo. |
| 91 | Illic invenies quod ames, quod ludere possis, |
| 92 | Quodque semel tangas, quodque tenere velis. |
| 93 | Ut redit itque frequens longum formica per agmen, |
| 94 | Granifero solitum cum vehit ore cibum, |
| 95 | Aut ut apes saltusque suos et olentia nactae |
| 96 | Pascua per flores et thyma summa volant, |
| 97 | Sic ruit ad celebres cultissima femina ludos: |
| 98 | Copia iudicium saepe morata meum est. |
| 99 | Spectatum veniunt, veniunt spectentur ut ipsae: |
| 100 | Ille locus casti damna pudoris habet. |
| 101 | Primus sollicitos fecisti, Romule, ludos, |
| 102 | Cum iuvit viduos rapta Sabina viros. |
| 103 | Tunc neque marmoreo pendebant vela theatro, |
| 104 | Nec fuerant liquido pulpita rubra croco; |
| 105 | Illic quas tulerant nemorosa Palatia, frondes |
| 106 | Simpliciter positae, scena sine arte fuit; |
| 107 | In gradibus sedit populus de caespite factis, |
| 108 | Qualibet hirsutas fronde tegente comas. |
| 109 | Respiciunt, oculisque notant sibi quisque puellam |
| 110 | Quam velit, et tacito pectore multa movent. |
| 111 | Dumque, rudem praebente modum tibicine Tusco, |
| 112 | Ludius aequatam ter pede pulsat humum, |
| 113 | In medio plausu (plausus tunc arte carebant) |
| 114 | Rex populo praedae signa petita dedit. |
| 115 | Protinus exiliunt, animum clamore fatentes, |
| 116 | Virginibus cupidas iniciuntque manus. |
| 117 | Ut fugiunt aquilas, timidissima turba, columbae, |
| 118 | Ut fugit invisos agna novella lupos: |
| 119 | Sic illae timuere viros sine more ruentes; |
| 120 | Constitit in nulla qui fuit ante color. |
| 121 | Nam timor unus erat, facies non una timoris: |
| 122 | Pars laniat crines, pars sine mente sedet; |
| 123 | Altera maesta silet, frustra vocat altera matrem: |
| 124 | Haec queritur, stupet haec; haec manet, illa fugit; |
| 125 | Ducuntur raptae, genialis praeda, puellae, |
| 126 | Et potuit multas ipse decere timor. |
| 127 | Siqua repugnarat nimium comitemque negabat, |
| 128 | Sublatam cupido vir tulit ipse sinu, |
| 129 | Atque ita 'quid teneros lacrimis corrumpis ocellos? |
| 130 | Quod matri pater est, hoc tibi' dixit 'ero.' |
| 131 | Romule, militibus scisti dare commoda solus: |
| 132 | Haec mihi si dederis commoda, miles ero. |
| 133 | Scilicet ex illo sollemnia more theatra |
| 134 | Nunc quoque formosis insidiosa manent. |
| 135 | Nec te nobilium fugiat certamen equorum; |
| 136 | Multa capax populi commoda Circus habet. |
| 137 | Nil opus est digitis, per quos arcana loquaris, |
| 138 | Nec tibi per nutus accipienda nota est: |
| 139 | Proximus a domina, nullo prohibente, sedeto, |
| 140 | Iunge tuum lateri qua potes usque latus; |
| 141 | Et bene, quod cogit, si nolis, linea iungi, |
| 142 | Quod tibi tangenda est lege puella loci. |
| 143 | Hic tibi quaeratur socii sermonis origo, |
| 144 | Et moveant primos publica verba sonos. |
| 145 | Cuius equi veniant, facito, studiose, requiras: |
| 146 | Nec mora, quisquis erit, cui favet illa, fave. |
| 147 | At cum pompa frequens caelestibus ibit eburnis, |
| 148 | Tu Veneri dominae plaude favente manu; |
| 149 | Utque fit, in gremium pulvis si forte puellae |
| 150 | Deciderit, digitis excutiendus erit: |
| 151 | Etsi nullus erit pulvis, tamen excute nullum: |
| 152 | Quaelibet officio causa sit apta tuo. |
| 153 | Pallia si terra nimium demissa iacebunt, |
| 154 | Collige, et inmunda sedulus effer humo; |
| 155 | Protinus, officii pretium, patiente puella |
| 156 | Contingent oculis crura videnda tuis. |
| 157 | Respice praeterea, post vos quicumque sedebit, |
| 158 | Ne premat opposito mollia terga genu. |
| 159 | Parva leves capiunt animos: fuit utile multis |
| 160 | Pulvinum facili composuisse manu. |
| 161 | Profuit et tenui ventos movisse tabella, |
| 162 | Et cava sub tenerum scamna dedisse pedem. |
| 163 | Hos aditus Circusque novo praebebit amori, |
| 164 | Sparsaque sollicito tristis harena foro. |
| 165 | Illa saepe puer Veneris pugnavit harena, |
| 166 | Et qui spectavit vulnera, vulnus habet. |
| 167 | Dum loquitur tangitque manum poscitque libellum |
| 168 | Et quaerit posito pignore, vincat uter, |
| 169 | Saucius ingemuit telumque volatile sensit, |
| 170 | Et pars spectati muneris ipse fuit. |
| 171 | Quid, modo cum belli navalis imagine Caesar |
| 172 | Persidas induxit Cecropiasque rates? |
| 173 | Nempe ab utroque mari iuvenes, ab utroque puellae |
| 174 | Venere, atque ingens orbis in Urbe fuit. |
| 175 | Quis non invenit turba, quod amaret, in illa? |
| 176 | Eheu, quam multos advena torsit amor! |
| 177 | Ecce, parat Caesar domito quod defuit orbi |
| 178 | Addere: nunc, oriens ultime, noster eris. |
| 179 | Parthe, dabis poenas: Crassi gaudete sepulti, |
| 180 | Signaque barbaricas non bene passa manus. |
| 181 | Ultor adest, primisque ducem profitetur in annis, |
| 182 | Bellaque non puero tractat agenda puer. |
| 183 | Parcite natales timidi numerare deorum: |
| 184 | Caesaribus virtus contigit ante diem. |
| 185 | Ingenium caeleste suis velocius annis |
| 186 | Surgit, et ignavae fert male damna morae. |
| 187 | Parvus erat, manibusque duos Tirynthius angues |
| 188 | Pressit, et in cunis iam Iove dignus erat. |
| 189 | Nunc quoque qui puer es, quantus tum, Bacche, fuisti, |
| 190 | Cum timuit thyrsos India victa tuos? |
| 191 | Auspiciis annisque patris, puer, arma movebis, |
| 192 | Et vinces annis auspiciisque patris: |
| 193 | Tale rudimentum tanto sub nomine debes, |
| 194 | Nunc iuvenum princeps, deinde future senum; |
| 195 | Cum tibi sint fratres, fratres ulciscere laesos: |
| 196 | Cumque pater tibi sit, iura tuere patris. |
| 197 | Induit arma tibi genitor patriaeque tuusque: |
| 198 | Hostis ab invito regna parente rapit; |
| 199 | Tu pia tela feres, sceleratas ille sagittas: |
| 200 | Stabit pro signis iusque piumque tuis. |
| 201 | Vincuntur causa Parthi: vincantur et armis; |
| 202 | Eoas Latio dux meus addat opes. |
| 203 | Marsque pater Caesarque pater, date numen eunti: |
| 204 | Nam deus e vobis alter es, alter eris. |
| 205 | Auguror, en, vinces; votivaque carmina reddam, |
| 206 | Et magno nobis ore sonandus eris. |
| 207 | Consistes, aciemque meis hortabere verbis; |
| 208 | O desint animis ne mea verba tuis! |
| 209 | Tergaque Parthorum Romanaque pectora dicam, |
| 210 | Telaque, ab averso quae iacit hostis equo. |
| 211 | Qui fugis ut vincas, quid victo, Parthe, relinquis? |
| 212 | Parthe, malum iam nunc Mars tuus omen habet. |
| 213 | Ergo erit illa dies, qua tu, pulcherrime rerum, |
| 214 | Quattuor in niveis aureus ibis equis. |
| 215 | Ibunt ante duces onerati colla catenis, |
| 216 | Ne possint tuti, qua prius, esse fuga. |
| 217 | Spectabunt laeti iuvenes mixtaeque puellae, |
| 218 | Diffundetque animos omnibus ista dies. |
| 219 | Atque aliqua ex illis cum regum nomina quaeret, |
| 220 | Quae loca, qui montes, quaeve ferantur aquae, |
| 221 | Omnia responde, nec tantum siqua rogabit; |
| 222 | Et quae nescieris, ut bene nota refer. |
| 223 | Hic est Euphrates, praecinctus harundine frontem: |
| 224 | Cui coma dependet caerula, Tigris erit. |
| 225 | Hos facito Armenios; haec est Danaeia Persis: |
| 226 | Urbs in Achaemeniis vallibus ista fuit. |
| 227 | Ille vel ille, duces; et erunt quae nomina dicas, |
| 228 | Si poteris, vere, si minus, apta tamen. |
| 229 | Dant etiam positis aditum convivia mensis: |
| 230 | Est aliquid praeter vina, quod inde petas. |
| 231 | Saepe illic positi teneris adducta lacertis |
| 232 | Purpureus Bacchi cornua pressit Amor: |
| 233 | Vinaque cum bibulas sparsere Cupidinis alas, |
| 234 | Permanet et capto stat gravis ille loco. |
| 235 | Ille quidem pennas velociter excutit udas: |
| 236 | Sed tamen et spargi pectus amore nocet. |
| 237 | Vina parant animos faciuntque caloribus aptos: |
| 238 | Cura fugit multo diluiturque mero. |
| 239 | Tunc veniunt risus, tum pauper cornua sumit, |
| 240 | Tum dolor et curae rugaque frontis abit. |
| 241 | Tunc aperit mentes aevo rarissima nostro |
| 242 | Simplicitas, artes excutiente deo. |
| 243 | Illic saepe animos iuvenum rapuere puellae, |
| 244 | Et Venus in vinis ignis in igne fuit. |
| 245 | Hic tu fallaci nimium ne crede lucernae: |
| 246 | Iudicio formae noxque merumque nocent. |
| 247 | Luce deas caeloque Paris spectavit aperto, |
| 248 | Cum dixit Veneri 'vincis utramque, Venus.' |
| 249 | Nocte latent mendae, vitioque ignoscitur omni, |
| 250 | Horaque formosam quamlibet illa facit. |
| 251 | Consule de gemmis, de tincta murice lana, |
| 252 | Consule de facie corporibusque diem. |
| 253 | Quid tibi femineos coetus venatibus aptos |
| 254 | Enumerem? numero cedet harena meo. |
| 255 | Quid referam Baias, praetextaque litora velis, |
| 256 | Et quae de calido sulpure fumat aqua? |
| 257 | Hinc aliquis vulnus referens in pectore dixit |
| 258 | 'Non haec, ut fama est, unda salubris erat.' |
| 259 | Ecce suburbanae templum nemorale Dianae |
| 260 | Partaque per gladios regna nocente manu: |
| 261 | Illa, quod est virgo, quod tela Cupidinis odit, |
| 262 | Multa dedit populo vulnera, multa dabit. |
| 263 | Hactenus, unde legas quod ames, ubi retia ponas, |
| 264 | Praecipit imparibus vecta Thalea rotis. |
| 265 | Nunc tibi, quae placuit, quas sit capienda per artes, |
| 266 | Dicere praecipuae molior artis opus. |
| 267 | Quisquis ubique, viri, dociles advertite mentes, |
| 268 | Pollicitisque favens, vulgus, adeste meis. |
| 269 | Prima tuae menti veniat fiducia, cunctas |
| 270 | Posse capi; capies, tu modo tende plagas. |
| 271 | Vere prius volucres taceant, aestate cicadae, |
| 272 | Maenalius lepori det sua terga canis, |
| 273 | Femina quam iuveni blande temptata repugnet: |
| 274 | Haec quoque, quam poteris credere nolle, volet. |
| 275 | Utque viro furtiva venus, sic grata puellae: |
| 276 | Vir male dissimulat: tectius illa cupit. |
| 277 | Conveniat maribus, nequam nos ante rogemus, |
| 278 | Femina iam partes victa rogantis agat. |
| 279 | Mollibus in pratis admugit femina tauro: |
| 280 | Femina cornipedi semper adhinnit equo. |
| 281 | Parcior in nobis nec tam furiosa libido: |
| 282 | Legitimum finem flamma virilis habet. |
| 283 | Byblida quid referam, vetito quae fratris amore |
| 284 | Arsit et est laqueo fortiter ulta nefas? |
| 285 | Myrrha patrem, sed non qua filia debet, amavit, |
| 286 | Et nunc obducto cortice pressa latet: |
| 287 | Illius lacrimis, quas arbore fundit odora, |
| 288 | Unguimur, et dominae nomina gutta tenet. |
| 289 | Forte sub umbrosis nemorosae vallibus Idae |
| 290 | Candidus, armenti gloria, taurus erat, |
| 291 | Signatus tenui media inter cornua nigro: |
| 292 | Una fuit labes, cetera lactis erant. |
| 293 | Illum Cnosiadesque Cydoneaeque iuvencae |
| 294 | Optarunt tergo sustinuisse suo. |
| 295 | Pasiphae fieri gaudebat adultera tauri; |
| 296 | Invida formosas oderat illa boves. |
| 297 | Nota cano: non hoc, centum quae sustinet urbes, |
| 298 | Quamvis sit mendax, Creta negare potest. |
| 299 | Ipsa novas frondes et prata tenerrima tauro |
| 300 | Fertur inadsueta subsecuisse manu. |
| 301 | It comes armentis, nec ituram cura moratur |
| 302 | Coniugis, et Minos a bove victus erat. |
| 303 | Quo tibi, Pasiphae, pretiosas sumere vestes? |
| 304 | Ille tuus nullas sentit adulter opes. |
| 305 | Quid tibi cum speculo, montana armenta petenti? |
| 306 | Quid totiens positas fingis, inepta, comas? |
| 307 | Crede tamen speculo, quod te negat esse iuvencam. |
| 308 | Quam cuperes fronti cornua nata tuae! |
| 309 | Sive placet Minos, nullus quaeratur adulter: |
| 310 | Sive virum mavis fallere, falle viro! |
| 311 | In nemus et saltus thalamo regina relicto |
| 312 | Fertur, ut Aonio concita Baccha deo. |
| 313 | A, quotiens vaccam vultu spectavit iniquo, |
| 314 | Et dixit 'domino cur placet ista meo? |
| 315 | Aspice, ut ante ipsum teneris exultet in herbis: |
| 316 | Nec dubito, quin se stulta decere putet.' |
| 317 | Dixit, et ingenti iamdudum de grege duci |
| 318 | Iussit et inmeritam sub iuga curva trahi, |
| 319 | Aut cadere ante aras commentaque sacra coegit, |
| 320 | Et tenuit laeta paelicis exta manu. |
| 321 | Paelicibus quotiens placavit numina caesis, |
| 322 | Atque ait, exta tenens 'ite, placete meo!' |
| 323 | Et modo se Europen fieri, modo postulat Io, |
| 324 | Altera quod bos est, altera vecta bove. |
| 325 | Hanc tamen implevit, vacca deceptus acerna, |
| 326 | Dux gregis, et partu proditus auctor erat. |
| 327 | Cressa Thyesteo si se abstinuisset amore |
| 328 | (Et quantum est uno posse carere viro?), |
| 329 | Non medium rupisset iter, curruque retorto |
| 330 | Auroram versis Phoebus adisset equis. |
| 331 | Filia purpureos Niso furata capillos |
| 332 | Pube premit rabidos inguinibusque canes. |
| 333 | Qui Martem terra, Neptunum effugit in undis, |
| 334 | Coniugis Atrides victima dira fuit. |
| 335 | Cui non defleta est Ephyraeae flamma Creusae, |
| 336 | Et nece natorum sanguinolenta parens? |
| 337 | Flevit Amyntorides per inania lumina Phoenix: |
| 338 | Hippolytum pavidi diripuistis equi. |
| 339 | Quid fodis inmeritis, Phineu, sua lumina natis? |
| 340 | Poena reversura est in caput ista tuum. |
| 341 | Omnia feminea sunt ista libidine mota; |
| 342 | Acrior est nostra, plusque furoris habet. |
| 343 | Ergo age, ne dubita cunctas sperare puellas; |
| 344 | Vix erit e multis, quae neget, una, tibi. |
| 345 | Quae dant quaeque negant, gaudent tamen esse rogatae: |
| 346 | Ut iam fallaris, tuta repulsa tua est. |
| 347 | Sed cur fallaris, cum sit nova grata voluptas |
| 348 | Et capiant animos plus aliena suis? |
| 349 | Fertilior seges est alienis semper in agris, |
| 350 | Vicinumque pecus grandius uber habet. |
| 351 | Sed prius ancillam captandae nosse puellae |
| 352 | Cura sit: accessus molliet illa tuos. |
| 353 | Proxima consiliis dominae sit ut illa, videto, |
| 354 | Neve parum tacitis conscia fida iocis. |
| 355 | Hanc tu pollicitis, hanc tu corrumpe rogando: |
| 356 | Quod petis, ex facili, si volet illa, feres. |
| 357 | Illa leget tempus (medici quoque tempora servant) |
| 358 | Quo facilis dominae mens sit et apta capi. |
| 359 | Mens erit apta capi tum, cum laetissima rerum |
| 360 | Ut seges in pingui luxuriabit humo. |
| 361 | Pectora dum gaudent nec sunt adstricta dolore, |
| 362 | Ipsa patent, blanda tum subit arte Venus. |
| 363 | Tum, cum tristis erat, defensa est Ilios armis: |
| 364 | Militibus gravidum laeta recepit equum. |
| 365 | Tum quoque temptanda est, cum paelice laesa dolebit: |
| 366 | Tum facies opera, ne sit inulta, tua. |
| 367 | Hanc matutinos pectens ancilla capillos |
| 368 | Incitet, et velo remigis addat opem, |
| 369 | Et secum tenui suspirans murmure dicat |
| 370 | 'At, puto, non poteras ipsa referre vicem.' |
| 371 | Tum de te narret, tum persuadentia verba |
| 372 | Addat, et insano iuret amore mori. |
| 373 | Sed propera, ne vela cadant auraeque residant: |
| 374 | Ut fragilis glacies, interit ira mora. |
| 375 | Quaeris, an hanc ipsam prosit violare ministram? |
| 376 | Talibus admissis alea grandis inest. |
| 377 | Haec a concubitu fit sedula, tardior illa, |
| 378 | Haec dominae munus te parat, illa sibi. |
| 379 | Casus in eventu est: licet hic indulgeat ausis, |
| 380 | Consilium tamen est abstinuisse meum. |
| 381 | Non ego per praeceps et acuta cacumina vadam, |
| 382 | Nec iuvenum quisquam me duce captus erit. |
| 383 | Si tamen illa tibi, dum dat recipitque tabellas, |
| 384 | Corpore, non tantum sedulitate placet, |
| 385 | Fac domina potiare prius, comes illa sequatur: |
| 386 | Non tibi ab ancilla est incipienda venus. |
| 387 | Hoc unum moneo, siquid modo creditur arti, |
| 388 | Nec mea dicta rapax per mare ventus agit: |
| 389 | Aut non rem temptes aut perfice; tollitur index, |
| 390 | Cum semel in partem criminis ipsa venit. |
| 391 | Non avis utiliter viscatis effugit alis; |
| 392 | Non bene de laxis cassibus exit aper. |
| 393 | Saucius arrepto piscis teneatur ab hamo: |
| 394 | Perprime temptatam, nec nisi victor abi. |
| 395 | Tunc neque te prodet communi noxia culpa, |
| 396 | Factaque erunt dominae dictaque nota tibi. |
| 397 | Sed bene celetur: bene si celabitur index, |
| 398 | Notitiae suberit semper amica tuae. |
| 399 | Tempora qui solis operosa colentibus arva, |
| 400 | Fallitur, et nautis aspicienda putat; |
| 401 | Nec semper credenda ceres fallacibus arvis, |
| 402 | Nec semper viridi concava puppis aquae, |
| 403 | Nec teneras semper tutum captare puellas: |
| 404 | Saepe dato melius tempore fiet idem. |
| 405 | Sive dies suberit natalis, sive Kalendae, |
| 406 | Quas Venerem Marti continuasse iuvat, |
| 407 | Sive erit ornatus non ut fuit ante sigillis, |
| 408 | Sed regum positas Circus habebit opes, |
| 409 | Differ opus: tunc tristis hiems, tunc Pliades instant, |
| 410 | Tunc tener aequorea mergitur Haedus aqua; |
| 411 | Tunc bene desinitur: tunc siquis creditur alto, |
| 412 | Vix tenuit lacerae naufraga membra ratis. |
| 413 | Tu licet incipias qua flebilis Allia luce |
| 414 | Vulneribus Latiis sanguinolenta fluit, |
| 415 | Quaque die redeunt, rebus minus apta gerendis, |
| 416 | Culta Palaestino septima festa Syro. |
| 417 | Magna superstitio tibi sit natalis amicae: |
| 418 | Quaque aliquid dandum est, illa sit atra dies. |
| 419 | Cum bene vitaris, tamen auferet; invenit artem |
| 420 | Femina, qua cupidi carpat amantis opes. |
| 421 | Institor ad dominam veniet discinctus emacem, |
| 422 | Expediet merces teque sedente suas: |
| 423 | Quas illa, inspicias, sapere ut videare, rogabit: |
| 424 | Oscula deinde dabit; deinde rogabit, emas. |
| 425 | Hoc fore contentam multos iurabit in annos, |
| 426 | Nunc opus esse sibi, nunc bene dicet emi. |
| 427 | Si non esse domi, quos des, causabere nummos, |
| 428 | Littera poscetur ne didicisse iuvet. |
| 429 | Quid, quasi natali cum poscit munera libo, |
| 430 | Et, quotiens opus est, nascitur illa, sibi? |
| 431 | Quid, cum mendaci damno maestissima plorat, |
| 432 | Elapsusque cava fingitur aure lapis? |
| 433 | Multa rogant utenda dari, data reddere nolunt: |
| 434 | Perdis, et in damno gratia nulla tuo. |
| 435 | Non mihi, sacrilegas meretricum ut persequar artes, |
| 436 | Cum totidem linguis sint satis ora decem. |
| 437 | Cera vadum temptet, rasis infusa tabellis: |
| 438 | Cera tuae primum conscia mentis eat. |
| 439 | Blanditias ferat illa tuas imitataque amantem |
| 440 | Verba; nec exiguas, quisquis es, adde preces. |
| 441 | Hectora donavit Priamo prece motus Achilles; |
| 442 | Flectitur iratus voce rogante deus. |
| 443 | Promittas facito: quid enim promittere laedit? |
| 444 | Pollicitis dives quilibet esse potest. |
| 445 | Spes tenet in tempus, semel est si credita, longum: |
| 446 | Illa quidem fallax, sed tamen apta dea est. |
| 447 | Si dederis aliquid, poteris ratione relinqui: |
| 448 | Praeteritum tulerit, perdideritque nihil. |
| 449 | At quod non dederis, semper videare daturus: |
| 450 | Sic dominum sterilis saepe fefellit ager: |
| 451 | Sic, ne perdiderit, non cessat perdere lusor, |
| 452 | Et revocat cupidas alea saepe manus. |
| 453 | Hoc opus, hic labor est, primo sine munere iungi; |
| 454 | Ne dederit gratis quae dedit, usque dabit. |
| 455 | Ergo eat et blandis peraretur littera verbis, |
| 456 | Exploretque animos, primaque temptet iter. |
| 457 | Littera Cydippen pomo perlata fefellit, |
| 458 | Insciaque est verbis capta puella suis. |
| 459 | Disce bonas artes, moneo, Romana iuventus, |
| 460 | Non tantum trepidos ut tueare reos; |
| 461 | Quam populus iudexque gravis lectusque senatus, |
| 462 | Tam dabit eloquio victa puella manus. |
| 463 | Sed lateant vires, nec sis in fronte disertus; |
| 464 | Effugiant voces verba molesta tuae. |
| 465 | Quis, nisi mentis inops, tenerae declamat amicae? |
| 466 | Saepe valens odii littera causa fuit. |
| 467 | Sit tibi credibilis sermo consuetaque verba, |
| 468 | Blanda tamen, praesens ut videare loqui. |
| 469 | Si non accipiet scriptum, inlectumque remittet, |
| 470 | Lecturam spera, propositumque tene. |
| 471 | Tempore difficiles veniunt ad aratra iuvenci, |
| 472 | Tempore lenta pati frena docentur equi: |
| 473 | Ferreus adsiduo consumitur anulus usu, |
| 474 | Interit adsidua vomer aduncus humo. |
| 475 | Quid magis est saxo durum, quid mollius unda? |
| 476 | Dura tamen molli saxa cavantur aqua. |
| 477 | Penelopen ipsam, persta modo, tempore vinces: |
| 478 | Capta vides sero Pergama, capta tamen. |
| 479 | Legerit, et nolit rescribere? cogere noli: |
| 480 | Tu modo blanditias fac legat usque tuas. |
| 481 | Quae voluit legisse, volet rescribere lectis: |
| 482 | Per numeros venient ista gradusque suos. |
| 483 | Forsitan et primo veniet tibi littera tristis, |
| 484 | Quaeque roget, ne se sollicitare velis. |
| 485 | Quod rogat illa, timet; quod non rogat, optat, ut instes; |
| 486 | Insequere, et voti postmodo compos eris. |
| 487 | Interea, sive illa toro resupina feretur, |
| 488 | Lecticam dominae dissimulanter adi, |
| 489 | Neve aliquis verbis odiosas offerat auris, |
| 490 | Qua potes ambiguis callidus abde notis. |
| 491 | Seu pedibus vacuis illi spatiosa teretur |
| 492 | Porticus, hic socias tu quoque iunge moras: |
| 493 | Et modo praecedas facito, modo terga sequaris, |
| 494 | Et modo festines, et modo lentus eas: |
| 495 | Nec tibi de mediis aliquot transire columnas |
| 496 | Sit pudor, aut lateri continuasse latus; |
| 497 | Nec sine te curvo sedeat speciosa theatro: |
| 498 | Quod spectes, umeris adferet illa suis. |
| 499 | Illam respicias, illam mirere licebit: |
| 500 | Multa supercilio, multa loquare notis. |
| 501 | Et plaudas, aliquam mimo saltante puellam: |
| 502 | Et faveas illi, quisquis agatur amans. |
| 503 | Cum surgit, surges; donec sedet illa, sedebis; |
| 504 | Arbitrio dominae tempora perde tuae. |
| 505 | Sed tibi nec ferro placeat torquere capillos, |
| 506 | Nec tua mordaci pumice crura teras. |
| 507 | Ista iube faciant, quorum Cybeleia mater |
| 508 | Concinitur Phrygiis exululata modis. |
| 509 | Forma viros neglecta decet; Minoida Theseus |
| 510 | Abstulit, a nulla tempora comptus acu. |
| 511 | Hippolytum Phaedra, nec erat bene cultus, amavit; |
| 512 | Cura deae silvis aptus Adonis erat. |
| 513 | Munditie placeant, fuscentur corpora Campo: |
| 514 | Sit bene conveniens et sine labe toga: |
| 515 | Lingula ne rigeat, careant rubigine dentes, |
| 516 | Nec vagus in laxa pes tibi pelle natet: |
| 517 | Nec male deformet rigidos tonsura capillos: |
| 518 | Sit coma, sit trita barba resecta manu. |
| 519 | Et nihil emineant, et sint sine sordibus ungues: |
| 520 | Inque cava nullus stet tibi nare pilus. |
| 521 | Nec male odorati sit tristis anhelitus oris: |
| 522 | Nec laedat naris virque paterque gregis. |
| 523 | Cetera lascivae faciant, concede, puellae, |
| 524 | Et siquis male vir quaerit habere virum. |
| 525 | Ecce, suum vatem Liber vocat; hic quoque amantes |
| 526 | Adiuvat, et flammae, qua calet ipse, favet. |
| 527 | Cnosis in ignotis amens errabat harenis, |
| 528 | Qua brevis aequoreis Dia feritur aquis. |
| 529 | Utque erat e somno tunica velata recincta, |
| 530 | Nuda pedem, croceas inreligata comas, |
| 531 | Thesea crudelem surdas clamabat ad undas, |
| 532 | Indigno teneras imbre rigante genas. |
| 533 | Clamabat, flebatque simul, sed utrumque decebat; |
| 534 | Non facta est lacrimis turpior illa suis. |
| 535 | Iamque iterum tundens mollissima pectora palmis |
| 536 | 'Perfidus ille abiit; quid mihi fiet?' ait. |
| 537 | 'Quid mihi fiet?' ait: sonuerunt cymbala toto |
| 538 | Litore, et adtonita tympana pulsa manu. |
| 539 | Excidit illa metu, rupitque novissima verba; |
| 540 | Nullus in exanimi corpore sanguis erat. |
| 541 | Ecce Mimallonides sparsis in terga capillis: |
| 542 | Ecce leves satyri, praevia turba dei: |
| 543 | Ebrius, ecce, senex pando Silenus asello |
| 544 | Vix sedet, et pressas continet ante iubas. |
| 545 | Dum sequitur Bacchas, Bacchae fugiuntque petuntque |
| 546 | Quadrupedem ferula dum malus urget eques, |
| 547 | In caput aurito cecidit delapsus asello: |
| 548 | Clamarunt satyri 'surge age, surge, pater.' |
| 549 | Iam deus in curru, quem summum texerat uvis, |
| 550 | Tigribus adiunctis aurea lora dabat: |
| 551 | Et color et Theseus et vox abiere puellae: |
| 552 | Terque fugam petiit, terque retenta metu est. |
| 553 | Horruit, ut graciles, agitat quas ventus, aristae, |
| 554 | Ut levis in madida canna palude tremit. |
| 555 | Cui deus 'en, adsum tibi cura fidelior' inquit: |
| 556 | 'Pone metum: Bacchi, Cnosias, uxor eris. |
| 557 | Munus habe caelum; caelo spectabere sidus; |
| 558 | Saepe reges dubiam Cressa Corona ratem.' |
| 559 | Dixit, et e curru, ne tigres illa timeret, |
| 560 | Desilit; inposito cessit harena pede: |
| 561 | Implicitamque sinu (neque enim pugnare valebat) |
| 562 | Abstulit; in facili est omnia posse deo. |
| 563 | Pars 'Hymenaee' canunt, pars clamant 'Euhion, euhoe!' |
| 564 | Sic coeunt sacro nupta deusque toro. |
| 565 | Ergo ubi contigerint positi tibi munera Bacchi, |
| 566 | Atque erit in socii femina parte tori, |
| 567 | Nycteliumque patrem nocturnaque sacra precare, |
| 568 | Ne iubeant capiti vina nocere tuo. |
| 569 | Hic tibi multa licet sermone latentia tecto |
| 570 | Dicere, quae dici sentiat illa sibi: |
| 571 | Blanditiasque leves tenui perscribere vino, |
| 572 | Ut dominam in mensa se legat illa tuam: |
| 573 | Atque oculos oculis spectare fatentibus ignem: |
| 574 | Saepe tacens vocem verbaque vultus habet. |
| 575 | Fac primus rapias illius tacta labellis |
| 576 | Pocula, quaque bibet parte puella, bibas: |
| 577 | Et quemcumque cibum digitis libaverit illa, |
| 578 | Tu pete, dumque petis, sit tibi tacta manus. |
| 579 | Sint etiam tua vota, viro placuisse puellae: |
| 580 | Utilior vobis factus amicus erit. |
| 581 | Huic, si sorte bibes, sortem concede priorem: |
| 582 | Huic detur capiti missa corona tuo. |
| 583 | Sive erit inferior, seu par, prior omnia sumat: |
| 584 | Nec dubites illi verba secunda loqui. |
| 585 | Tuta frequensque via est, per amici fallere nomen: |
| 586 | Tuta frequensque licet sit via, crimen habet. |
| 587 | Inde procurator nimium quoque multa procurat, |
| 588 | Et sibi mandatis plura videnda putat. |
| 589 | Certa tibi a nobis dabitur mensura bibendi: |
| 590 | Officium praestent mensque pedesque suum. |
| 591 | Iurgia praecipue vino stimulata caveto, |
| 592 | Et nimium faciles ad fera bella manus. |
| 593 | Occidit Eurytion stulte data vina bibendo; |
| 594 | Aptior est dulci mensa merumque ioco. |
| 595 | Si vox est, canta: si mollia brachia, salta: |
| 596 | Et quacumque potes dote placere, place. |
| 597 | Ebrietas ut vera nocet, sic ficta iuvabit: |
| 598 | Fac titubet blaeso subdola lingua sono, |
| 599 | Ut, quicquid facias dicasve protervius aequo, |
| 600 | Credatur nimium causa fuisse merum. |
| 601 | Et bene dic dominae, bene, cum quo dormiat illa; |
| 602 | Sed, male sit, tacita mente precare, viro. |
| 603 | At cum discedet mensa conviva remota, |
| 604 | Ipsa tibi accessus turba locumque dabit. |
| 605 | Insere te turbae, leviterque admotus eunti |
| 606 | Velle latus digitis, et pede tange pedem. |
| 607 | Conloquii iam tempus adest; fuge rustice longe |
| 608 | Hinc pudor; audentem Forsque Venusque iuvat. |
| 609 | Non tua sub nostras veniat facundia leges: |
| 610 | Fac tantum cupias, sponte disertus eris. |
| 611 | Est tibi agendus amans, imitandaque vulnera verbis; |
| 612 | Haec tibi quaeratur qualibet arte fides. |
| 613 | Nec credi labor est: sibi quaeque videtur amanda; |
| 614 | Pessima sit, nulli non sua forma placet. |
| 615 | Saepe tamen vere coepit simulator amare, |
| 616 | Saepe, quod incipiens finxerat esse, fuit. |
| 617 | Quo magis, o, faciles imitantibus este, puellae: |
| 618 | Fiet amor verus, qui modo falsus erat. |
| 619 | Blanditiis animum furtim deprendere nunc sit, |
| 620 | Ut pendens liquida ripa subestur aqua. |
| 621 | Nec faciem, nec te pigeat laudare capillos |
| 622 | Et teretes digitos exiguumque pedem: |
| 623 | Delectant etiam castas praeconia formae; |
| 624 | Virginibus curae grataque forma sua est. |
| 625 | Nam cur in Phrygiis Iunonem et Pallada silvis |
| 626 | Nunc quoque iudicium non tenuisse pudet? |
| 627 | Laudatas ostendit avis Iunonia pinnas: |
| 628 | Si tacitus spectes, illa recondit opes. |
| 629 | Quadrupedes inter rapidi certamina cursus |
| 630 | Depexaeque iubae plausaque colla iuvant. |
| 631 | Nec timide promitte: trahunt promissa puellas; |
| 632 | Pollicito testes quoslibet adde deos. |
| 633 | Iuppiter ex alto periuria ridet amantum, |
| 634 | Et iubet Aeolios inrita ferre notos. |
| 635 | Per Styga Iunoni falsum iurare solebat |
| 636 | Iuppiter; exemplo nunc favet ipse suo. |
| 637 | Expedit esse deos, et, ut expedit, esse putemus; |
| 638 | Dentur in antiquos tura merumque focos; |
| 639 | Nec secura quies illos similisque sopori |
| 640 | Detinet; innocue vivite: numen adest; |
| 641 | Reddite depositum; pietas sua foedera servet: |
| 642 | Fraus absit; vacuas caedis habete manus. |
| 643 | Ludite, si sapitis, solas impune puellas: |
| 644 | Hac minus est una fraude tuenda fides. |
| 645 | Fallite fallentes: ex magna parte profanum |
| 646 | Sunt genus: in laqueos quos posuere, cadant. |
| 647 | Dicitur Aegyptos caruisse iuvantibus arva |
| 648 | Imbribus, atque annos sicca fuisse novem, |
| 649 | Cum Thrasius Busirin adit, monstratque piari |
| 650 | Hospitis adfuso sanguine posse Iovem. |
| 651 | Illi Busiris 'fies Iovis hostia primus,' |
| 652 | Inquit 'et Aegypto tu dabis hospes aquam.' |
| 653 | Et Phalaris tauro violenti membra Perilli |
| 654 | Torruit: infelix inbuit auctor opus. |
| 655 | Iustus uterque fuit: neque enim lex aequior ulla est, |
| 656 | Quam necis artifices arte perire sua. |
| 657 | Ergo ut periuras merito periuria fallant, |
| 658 | Exemplo doleat femina laesa suo. |
| 659 | Et lacrimae prosunt: lacrimis adamanta movebis: |
| 660 | Fac madidas videat, si potes, illa genas. |
| 661 | Si lacrimae (neque enim veniunt in tempore semper) |
| 662 | Deficient, uda lumina tange manu. |
| 663 | Quis sapiens blandis non misceat oscula verbis? |
| 664 | Illa licet non det, non data sume tamen. |
| 665 | Pugnabit primo fortassis, et 'improbe' dicet: |
| 666 | Pugnando vinci se tamen illa volet. |
| 667 | Tantum ne noceant teneris male rapta labellis, |
| 668 | Neve queri possit dura fuisse, cave. |
| 669 | Oscula qui sumpsit, si non et cetera sumet, |
| 670 | Haec quoque, quae data sunt, perdere dignus erit. |
| 671 | Quantum defuerat pleno post oscula voto? |
| 672 | Ei mihi, rusticitas, non pudor ille fuit. |
| 673 | Vim licet appelles: grata est vis ista puellis: |
| 674 | Quod iuvat, invitae saepe dedisse volunt. |
| 675 | Quaecumque est veneris subita violata rapina, |
| 676 | Gaudet, et inprobitas muneris instar habet. |
| 677 | At quae cum posset cogi, non tacta recessit, |
| 678 | Ut simulet vultu gaudia, tristis erit. |
| 679 | Vim passa est Phoebe: vis est allata sorori; |
| 680 | Et gratus raptae raptor uterque fuit. |
| 681 | Fabula nota quidem, sed non indigna referri, |
| 682 | Scyrias Haemonio iuncta puella viro. |
| 683 | Iam dea laudatae dederat mala praemia formae |
| 684 | Colle sub Idaeo vincere digna duas: |
| 685 | Iam nurus ad Priamum diverso venerat orbe, |
| 686 | Graiaque in Iliacis moenibus uxor erat: |
| 687 | Iurabant omnes in laesi verba mariti: |
| 688 | Nam dolor unius publica causa fuit. |
| 689 | Turpe, nisi hoc matris precibus tribuisset, Achilles |
| 690 | Veste virum longa dissimulatus erat. |
| 691 | Quid facis, Aeacide? non sunt tua munera lanae; |
| 692 | Tu titulos alia Palladis arte petas. |
| 693 | Quid tibi cum calathis? clipeo manus apta ferendo est: |
| 694 | Pensa quid in dextra, qua cadet Hector, habes? |
| 695 | Reice succinctos operoso stamine fusos! |
| 696 | Quassanda est ista Pelias hasta manu. |
| 697 | Forte erat in thalamo virgo regalis eodem; |
| 698 | Haec illum stupro comperit esse virum. |
| 699 | Viribus illa quidem victa est, ita credere oportet: |
| 700 | Sed voluit vinci viribus illa tamen. |
| 701 | Saepe 'mane!' dixit, cum iam properaret Achilles; |
| 702 | Fortia nam posita sumpserat arma colo. |
| 703 | Vis ubi nunc illa est? Quid blanda voce moraris |
| 704 | Auctorem stupri, Deidamia, tui? |
| 705 | Scilicet ut pudor est quaedam coepisse priorem, |
| 706 | Sic alio gratum est incipiente pati. |
| 707 | A! nimia est iuveni propriae fiducia formae, |
| 708 | Expectat siquis, dum prior illa roget. |
| 709 | Vir prior accedat, vir verba precantia dicat: |
| 710 | Excipiet blandas comiter illa preces. |
| 711 | Ut potiare, roga: tantum cupit illa rogari; |
| 712 | Da causam voti principiumque tui. |
| 713 | Iuppiter ad veteres supplex heroidas ibat: |
| 714 | Corrupit magnum nulla puella Iovem. |
| 715 | Si tamen a precibus tumidos accedere fastus |
| 716 | Senseris, incepto parce referque pedem. |
| 717 | Quod refugit, multae cupiunt: odere quod instat; |
| 718 | Lenius instando taedia tolle tui. |
| 719 | Nec semper veneris spes est profitenda roganti: |
| 720 | Intret amicitiae nomine tectus amor. |
| 721 | Hoc aditu vidi tetricae data verba puellae: |
| 722 | Qui fuerat cultor, factus amator erat. |
| 723 | Candidus in nauta turpis color, aequoris unda |
| 724 | Debet et a radiis sideris esse niger: |
| 725 | Turpis et agricolae, qui vomere semper adunco |
| 726 | Et gravibus rastris sub Iove versat humum. |
| 727 | Et tibi, Palladiae petitur cui fama coronae, |
| 728 | Candida si fuerint corpora, turpis eris. |
| 729 | Palleat omnis amans: hic est color aptus amanti; |
| 730 | Hoc decet, hoc stulti non valuisse putant. |
| 731 | Pallidus in Side silvis errabat Orion, |
| 732 | Pallidus in lenta naide Daphnis erat. |
| 733 | Arguat et macies animum: nec turpe putaris |
| 734 | Palliolum nitidis inposuisse comis. |
| 735 | Attenuant iuvenum vigilatae corpora noctes |
| 736 | Curaque et in magno qui fit amore dolor. |
| 737 | Ut voto potiare tuo, miserabilis esto, |
| 738 | Ut qui te videat, dicere possit 'amas.' |
| 739 | Conquerar, an moneam mixtum fas omne nefasque? |
| 740 | Nomen amicitia est, nomen inane fides. |
| 741 | Ei mihi, non tutum est, quod ames, laudare sodali; |
| 742 | Cum tibi laudanti credidit, ipse subit. |
| 743 | At non Actorides lectum temeravit Achillis: |
| 744 | Quantum ad Pirithoum, Phaedra pudica fuit. |
| 745 | Hermionam Pylades quo Pallada Phoebus, amabat, |
| 746 | Quodque tibi geminus, Tyndari, Castor, erat. |
| 747 | Siquis idem sperat, laturas poma myricas |
| 748 | Speret, et e medio flumine mella petat. |
| 749 | Nil nisi turpe iuvat: curae sua cuique voluptas: |
| 750 | Haec quoque ab alterius grata dolore venit. |
| 751 | Heu facinus! non est hostis metuendus amanti; |
| 752 | Quos credis fidos, effuge, tutus eris. |
| 753 | Cognatum fratremque cave carumque sodalem: |
| 754 | Praebebit veros haec tibi turba metus. |
| 755 | Finiturus eram, sed sunt diversa puellis |
| 756 | Pectora: mille animos excipe mille modis. |
| 757 | Nec tellus eadem parit omnia; vitibus illa |
| 758 | Convenit, haec oleis; hac bene farra virent. |
| 759 | Pectoribus mores tot sunt, quot in ore figurae; |
| 760 | Qui sapit, innumeris moribus aptus erit, |
| 761 | Utque leves Proteus modo se tenuabit in undas, |
| 762 | Nunc leo, nunc arbor, nunc erit hirtus aper. |
| 763 | Hi iaculo pisces, illi capiuntur ab hamis: |
| 764 | Hos cava contento retia fune trahunt. |
| 765 | Nec tibi conveniet cunctos modus unus ad annos: |
| 766 | Longius insidias cerva videbit anus. |
| 767 | Si doctus videare rudi, petulansve pudenti, |
| 768 | Diffidet miserae protinus illa sibi. |
| 769 | Inde fit, ut quae se timuit committere honesto, |
| 770 | Vilis ad amplexus inferioris eat. |
| 771 | Pars superat coepti, pars est exhausta laboris. |
| 772 | Hic teneat nostras ancora iacta rates. |