| 1 | Hierosolymis, inventio sanctae crucis Domini nostri Iesus Christi ab Helena regina, post passionem Domini anno ducentesimo tricesimo tertio, regnante Constantino imperatore, filio eiusdem Helenae. Quam post tam diuturna tempora divina revelatione repertam, et resuscitatione mortui comprobatam, ac per medium divisam, ita cuncto orbi curavit exhibere salubrem, ut pars Hierosolymis in loco Dominicae passionis relicta, Orientalibus et Austrinis non fieret elongata, et pars Constantinopolim ad filium deportata, Septentrionalibus et Occidentalibus esse videretur ad invisendum aliquantulum propinquata. Quae Dominica crux in materia insensata vim sensatam et procul dubio vivam retinens, ita ut ex illo tempore innumeris pene quotidie hominum votis lignum suum accommodet, ut [et] detrimenta non sentiat, et quasi intacta permaneat, iugiter dividua sumentibus, et semper tota venerantibus; sed istam imputribilem virtutem et indetribilem soliditatem de illius profecto sanguine creditur accepisse qui passus mortem non vidit corruptionem, imo cunctis in se credentibus immortalitatem providit et incorruptionem. |
| 2 | Eodem die Romae, via Nomentana, milliario septimo, nativitas S. Alexandri papae. Qui Romanae Ecclesiae episcopatum, quintus post beatum Petrum, annos decem, menses duos, dies decem, sanctitate incomparabilis, rexit, et fide clarissimus maximam partem senatorum Urbis convertit ad Dominum. Hic constituit aquam sparsionis cum sale benedici in habitaculis fidelium, et passionem Domini miscuit in praedicatione sacerdotem cum missae celebrantur. Qui, iubente Traiano Caesare, ab Aureliano, comite utriusque militiae, carceri mancipatus, et inde per coelestem nuntium, ad domum Quirini tribuni, ubi beatus Hermes praefectus in custodia tenebatur, perductus, postquam filiam ipsius Quirini nomine Balbinam in nomine Domini nostri Iesu Christi a struma colli sanavit, et nutricem eius illuminavit, ipsumque Quirinum in fide Christi confortavit, et eos quos carcer incluserat baptizatos inde liberavit: inter quos etiam duos sanctissimos presbyteros Eventium et Theodolum, idem Quirinus adhuc gentilis constrictos habuit; post haec omnia et multa alia apostolice facta, exhibitus est ipsi Aureliano cum duobus supradictis presbyteris, et in equuleum levatus, tortus ungulis, atque lampadibus gravissime est attrectatus. Cumque nullas voces emitteret, dixit ei Aurelianus: 'Quare taces?' Sanctus Alexander respondit: 'Quia tempore orationis Christianus homo cum Deo loquitur.' Tunc eo deposito, iussit applicari Eventium et Theodulum, et interrogavit eum: 'Qui sunt isti?' Sanctus Alexander dixit: 'Ambo viri sancti, ambo presbyteri.' Quos etiam ipsos cum in confessione Christi constantissimos inveniret, iussit furnum acriter incendi, et beatos Alexandrum et Eventium ligatos in medio praecipitari. Ad quos invictus Theodulus sponte prosiluit in flammas, cumque non laederentur ab igne, fecit Aurelianus beatissimum Alexandrum punctis creberrimis per cuncta pungi membra donec deficeret, sanctos autem duos presbyteros gladio consummari. Quorum corpora Severina religiosa femina colligens, beatum Alexandrum atque Eventium in uno sepulcro, sanctum vero Theodulum in altero diligenti accuratione commendavit. |