Notkerus Balbulus, Gesta Caroli Magni, LIBER PRIMUS GESTORUM KAROLI, 4.
| 1 | De pauperibus ergo supradictis quendam optimum dictatorem et scriptorem in capellam suam assumpsit. |
| 2 | Quo nomine reges Francorum propter cappam sancti Martini, quam secum ob sui tuitionem et hostium oppressionem iugiter ad bella portabant, sancta sua appellare solebant. |
| 3 | Qui puer, cum quidam episcopus providentissimo regi Karolo defunctus nuntiaretur et ille interrogaret, utrum de rebus vel laboribus suis ante se praemitteret aliqua, legatusque responderet: 'Domine, non amplius quam duas libras de argento', suspirans ergo puer ille et vaporem mentis intra pectus continere non valens audiente rege in hanc vocem invitus erupit: 'Parvum viaticum ad iter longinquum et diuturnum!' Cumque moderatissimus hominum Karolus parum deliberasset, dixit ad eum: 'Putasquene, quia, si episcopatum illum tu acceperis, plura ad longum illud iter dirigere curabis?' Ille confestim haec pendentia verba quasi praematuras uvas in os hiantis decidentes devorans, cecidit ad pedes eius et dixit: 'Domine, hoc in Dei nutu et potestate vestra situm est'. |
| 4 | Et dixit rex: 'Sta post cortinam, quae pendet ad dorsum meum, et ausculta, quantos adiutores honoris istius habeas’. |
| 5 | Audientes itaque palatini recessum episcopi, semper casibus aut certe mortibus aliorum insidiantes, per familiares imperatori personas, unusquisque morarum impatiens et alter alteri invidentes, sibimet acquirere satagebant. |
| 6 | Sed ille in consilii sui immobilitate persistens denegavit omnibus, dicens se iuvenculo illi nolle mentiri. |
| 7 | Tandem Hildigarda regina misit proceres regni primum, postea vero per se ipsam accessit ad regem, ut impetraret episcopium illud clerico suo. |
| 8 | Cumque ille peticionem eius iocundissime susciperet, dicens se nihil ei velle aut posse denegare, nisi quod clericulum illum fallere dedignaretur, ut est omnium consuetudo feminarum, ut consilium suum et votum virorum decretis praeponderare velint, dissimulata iracundia mente concepta et grossa voce in exilem conversa gestibusque languidulis inconvulsos imperatoris animos emollire temptata, dixit ad eum: 'Domine mi rex, quid puero illi episcopatum illum ad perdendum? Sed obsecro, domine dulcissime, gloria mea et refugium meum, ut detis illum fideli famulo vestro , clerico meo illi'. |
| 9 | Tunc adolescens ille, quem post cortinam iuxta quam consederat rex stare praecepit, ut audiret quomodo singuli supplicarent, cum ipsa cortina ipsum circumplexus in hos questus erupit: 'Domine rex, tene fortitudinem tuam, ne potestatem a Deo tibi collatam de manibus tuis quisquam extorqueat'. |
| 10 | Tunc vocavit eum in palam fortissimus veritatis amator et dixit ei: 'Habeas episcopatum illum et provide diligenter, ut maiores expensas et viaticum ad longum illud et inrevocabile iter ante me praemittas et te'. |