monumenta.ch > Isidorus > 41 > 6 > 9 > 15 > 1 > 14 > 12 > 6 > 9 > 13 > 10 > 8 > 1 > 6 > 12 > 9 > 8 > 11 > 5 > 14 > 15 > 35 > 1 > 5 > 6 > 17 > 8 > 1 > 9 > 14 > 27 > 25 > 2 > 7 > 4 > 31 > 12 > 23 > 16 > 1 > 26 > 1 > 13 > 5 > 7 > 4 > 19 > 39 > 9 > 10 > 6 > 8 > 3 > 6 > 38 > 7 > 4 > 32 > 28 > 3 > 6 > 5 > 6 > 9 > 8 > 3 > 22 > 34 > 7 > 4 > 24 > 5 > 16 > 37 > 36 > 8 > 1 > 5 > 1 > 29 > 3 > 5 > 4 > 11 > 5 > 4 > 40 > 15 > 6 > 3 > 7 > 4 > 4 > 33 > 3 > 1 > 1 > 3 > 13 > 12 > 20 > 1 > 1 > 10 > 1 > 3 > 1 > 5 > 16 > 1 > 1 > 1 > 2
Macrobius, Saturnalia, 7, [cap. 1] <<<     >>> [cap. 3]

Macrobius, Saturnalia, 7, [cap. 2]

1 Et Avienus: «novas mihi duas disciplinas videris inducere, interrogandi vel etiam reprehendendi ut alacritas utrimque his ad quos sermo est excitetur, cum dolor semper reprehensionem vel iustam sequatur: unde haec quae leviter attigisti fac quaeso enarrando planiora». 2 «Primum», inquit Eustathius, «hoc teneas volo, non de ea me reprehensione dixisse quae speciem accusationis habet, sed quae vituperationis instar est.3 Hoc Graeci σκῶμμα vocant, non minus quidem amarum quam accusatio, si importune proferatur, sed a sapiente sic proferetur ut dulcedine quoque non careat. 4 Et ut prius tibi de interrogatione respondeam, qui vult amoenus esse consultor ea interrogat quae sunt interrogato facilia responsu, et quae scit illum sedula exercitatione didicisse.5 Gaudet enim quisquis provocatur ad doctrinam suam in medium proferendam, quia nemo vult latere quod didicit, maxime si scientia quam labore quaesivit cum paucis illi familiaris et plurimis sit incognita, ut de astronomia vel dialectica ceterisque similibus.6 Tunc enim videntur consequi fructum laboris, cum adipiscuntur occasionem publicandi quae didicerant sine ostentationis nota, qua caret qui non ingerit sed invitatur ut proferat.7 Contra magnae amaritudinis est si coram multis aliquem interroges quod non opima scientia quaesivit.8 Cogitur enim aut negare se scire, quod extremum verecundiae damnum putant, aut respondere temere et fortuito se eventui veri falsive committere, unde saepe nascitur inscitiae proditio, et omne hoc infortunium pudoris sui imputat consulenti.9 Nec non et qui obierunt maria et terras gaudent cum de ignoto multis vel terrarum situ vel sinu maris interrogantur libenterque respondent et describunt modo verbis, modo radio loca, gloriosum putantes quae ipsi viderant aliorum oculis obicere.10 Quid duces vel milites? quam fortiter a se facta semper dicturiunt et tamen tacent arrogantiae metu? Nonne hi si ut haec referant invitentur, mercedem sibi laboris aestimant persolutam, remunerationem putantes inter volentes narrare quae fecerant? Adeo autem id genus narrationum habet quendam gloriae saporem ut si invidivel aemuli forte praesentes sint, tales interrogationes obstrependo discutiant et alias inferendo fabulas prohibeant illa narrari quae solent narranti laudem creare.11 Pericula quoque praeterita vel aerumnas penitus absolutas qui evasit ut referat gratissime provocatur: nam qui adhuc in ipsis vel paululum detinetur, horret admonitionem et formidat relatum.12 Ideo Euripides expressit: ὡς ἡδύ τοι σωθέντα μεμνῆσθαι πόνων.13
Adiecit enim σωθέντα ut ostenderet post finem malorum gratiam relationis incipere.14 Et poeta vester adiciendo 'olim' quid aliud nisi post emensa infortunia futuro tempore iuvare dicit memoriam sedati laboris: forsan et haec olim meminisse iuvabit.15
Nec negaverim esse malorum genera quae non vult qui pertulit vel transacta meminisse, nec minus interrogatus offenditur quam cum in ipsis malis fuit, ut qui carnifices expertus est et tormenta membrorum, ut qui infaustas pertulit orbitates vel cui nota quondam adflicta censoria est.16 Cave interroges, ne videaris obicere. 17 Illum saepe, si potes, ad narrandum provoca, qui recitando favorabiliter exceptus est, vel qui libere et feliciter legationem peregit, vel qui ab imperatore comiter adfabiliterque susceptus est, vel si quis tota paene classe a piratis occupata seu ingenio seu viribus solus evasit, quia vix implet desiderium loquentis rerum talium vel longa narratio.18 Iuvat si quem dicere iusseris amici sui repentinam felicitatem, quam sponte non audebat vel dicere vel tacere, modo iactantiae modo malitiae metu.19 Qui venatibus gaudet interrogetur de silvae ambitu, de ambage lustrorum, de venationis eventu.20 Religiosus si adest, da illi referendi copiam quibus observationibus meruerit auxilia deorum, quantus illi caerimoniarum fructus, quia et hoc genus religionis existimant, numinum beneficia non tacere, adde quia volunt et amicos se numinibus aestimari.21 Si vero et senex praesens est, habes occasionem qua plurimum illi contulisse videaris, si eum interroges vel quae ad illum omnino non pertinent.22 Est enim huic aetati loquacitas familiaris.23 Haec sciens Homerus quandam congeriem simul interrogantium Nestori fecit offerri: ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, σὺ δ᾽ ἀληθὲς ἐνίσπες·
πῶς ἔθαν᾽ Ἀτρεΐδης εὐρυκρείων Ἀγαμέμνον;
Ποῦ Μενέλαος ἔην; ...
Ἦ οὐκ Ἄργεος ἦεν Ἀχαιϊκοῦ ...;
Tot loquendi semina interrogando congessit ut pruritum senectutis expleret.24 Et Vergilianus Aeneas gratum se ad omnia praebens Euandro, varias illi narrandi occasiones ministrat.25 Neque enim de una re aut altera requirit, sed singula laetus
exquiritque auditque virum monimenta priorum,
et Euander consultationibus captus scitis quam multa narraverit».Macrobius HOME
bav1575.289 bnf6371.157 bus14.214

Macrobius, Saturnalia, 7, [cap. 1] <<<     >>> [cap. 3]
monumenta.ch > Isidorus > 41 > 6 > 9 > 15 > 1 > 14 > 12 > 6 > 9 > 13 > 10 > 8 > 1 > 6 > 12 > 9 > 8 > 11 > 5 > 14 > 15 > 35 > 1 > 5 > 6 > 17 > 8 > 1 > 9 > 14 > 27 > 25 > 2 > 7 > 4 > 31 > 12 > 23 > 16 > 1 > 26 > 1 > 13 > 5 > 7 > 4 > 19 > 39 > 9 > 10 > 6 > 8 > 3 > 6 > 38 > 7 > 4 > 32 > 28 > 3 > 6 > 5 > 6 > 9 > 8 > 3 > 22 > 34 > 7 > 4 > 24 > 5 > 16 > 37 > 36 > 8 > 1 > 5 > 1 > 29 > 3 > 5 > 4 > 11 > 5 > 4 > 40 > 15 > 6 > 3 > 7 > 4 > 4 > 33 > 3 > 1 > 1 > 3 > 13 > 12 > 20 > 1 > 1 > 10 > 1 > 3 > 1 > 5 > 16 > 1 > 1 > 1 > 2

© 2006 - 2026 Monumenta Informatik