monumenta.ch > Iustinus > 43 > 28 > 3 > 3 > 3 > 2 > 4 > 5 > 3 > 24 > 4 > 34 > 36 > 3 > 22 > 37 > 4 > 16 > 4 > 29 > 3 > 3 > 44 > 40 > 2 > 3 > 3 > 2 > 33 > 41 > 2 > 2 > 2 > 2 > 11 > 2 > 15 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 13 > 10 > 2 > 35 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 32 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 1 > 2 > 14 > 20 > 14 > 20 > 14 > 21 > 4 > 20 > 21 > 14 > 11 > 3 > 15 > 11 > 19 > 15 > 18 > 13 > 17 > 11 > 10 > 19 > 13 > 15
Macrobius, Saturnalia, 5, [cap. 14] <<< >>> [cap. 16]
Macrobius, Saturnalia, 5, [cap. 15]
1 Vbi vero enumerantur auxilia, quem Graeci catalogum vocant, eundem auctorem suum conatus imitari in nonnullis paululum a gravitate Homerica deviavit.2 Primum quod Homerus praetermissis Athenis ac Lacedaemone vel ipsis Mycenis, unde erat rector exercitus, Boeotiam in catalogi sui capite locavit, non ob loci aliquam dignitatem, sed notissimum promuntorium ad exordium sibi enumerationis elegit, unde progrediens modo mediterranea, modo maritima iuncta describit, inde rursus ad utrumque situm cohaerentium locorum disciplina describentis velut iter agentis accedit, nec ullo saltu cohaerentiam regionum in libro suo hiare permittit, sed hoc viandi more procedens, redit unde digressus est; et ita finitur quicquid enumeratio eius amplectitur.3 Contra Vergilius nullum in commemorandis regionibus ordinem servat sed locorum seriem saltibus lacerat.4 Adducit primum Clusio et Cosis Massicum; Abas hunc sequitur manu Populoniae Ilvaeque comitatus; post hos Asilan miserunt Pisae, quae in quam longinqua sint Etruriae parte notius est quam ut adnotandum sit.5 Inde mox redit Caere et Pyrgos et Graviscas, loca urbi proxima, quibus ducem Asturem dedit.6 Hinc rapit illum Cinirus ad Liguriam, Ocnus Mantuam.7 Sed nec in catalogo auxiliorum Turni, si velis situm locorum mente percurrere, invenies illum continentiam regionum secutum. 8 Deinde Homerus omnes quos in catalogo enumerat etiam pugnantes vel prospera vel sinistra sorte commemorat et, cum vult dicere occisos quos catalogo non inseruit, non hominis sed multitudinis nomen inducit et quotiens multam necem significare vult, "messem" hominum factam dicit, nulli certum nomen facile extra catalogum vel addens in acie vel detrahens.9 Sed Maro vester anxietatem huius observationis omisit.10 Nam et in catalogo nominatos praeterit in bello et alios nominat ante non dictos.11 Sub Massico duce "mille manus iuvenum" venisse dixit, qui moenia Clusi
quique Cosas liquere,
deinde Turnus navi fugit, qua rex Clusinis advectus Osinius oris.12
quem Osinium numquam antea nominavit et nunc ineptum est regem sub Massico militare.13 Praeterea nec Massicus nec Osinius in bello penitus apparent, sed et illi quos dicit "fortemque Gyam fortemque Serestum", "pulcher" quoque "Aquiculus ... et Mavortius Haemon" et "fortissimus Vmbro" et Virbius "Hippolyti proles pulcherrima bello" nullum locum inter pugnantium agmina vel gloriosa vel turpi commemoratione meruerunt.14 Astur itemque Cupavo et Cinirus, insignes Cycni Phaethontisque fabulis, nullam pugnae operam praestant, cum Halaesus et Sacrator ignotissimi pugnent et Atinas ante non dictus. 15 Deinde in his quos nominat fit saepe apud ipsum incauta confusio.16 In nono Corynaeum sternit Asilas,
deinde in duodecimo Ebusum Corynaeus interficit: obvius ambustum torrem Corynaeus ab ara
corripit et venienti Ebuso plagamque ferenti
occupat os.17
Sic et Numam, quem Nisus occidit, postea Aeneas persequitur fortemque Numam.18
Camerten in decimo Aeneas sternit, at in duodecimo Iuturna formam adsimulata Camertae ...
Chlorea in undecimo occidit Camilla, in duodecimo Turnus.19 Palinurus Iasides et Iapyx Iasides quaero an fratres sint.20 Hyrtacides est Hippocoon, et Nisus, Hyrtacides comitem Aeneae quem miserat Ida,
Sed potuerunt duo unum nomen habuisse.21 Vbi est illa in his casibus Homeri cautio? Apud quem cum duo Aiaces sint, modo dicit Τελαμώνιος Αἴας, modo Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας, item alibi ἶσον θυμὸν ἔχοντες ὁμώνυμοι, nec desinit quos iungit nomine insignibus separare, ne cogatur lector suspiciones de varietate appellationis agitare. 22 Deinde in catalogo suo curavit Vergilius vitare fastidium, quod Homerus alia ratione non cavit eadem figura saepe repetita: οἳ δ᾽ Ἀσπληδόν᾽ ἔναιον
οἳ δ᾽ Εὔβοιαν ἔχον
οἳ δ᾽ Ἄργός τ᾽ εἶχον Τίρυνθά τε
οἳ δ᾽ εἶχον κοίλην Λακεδαίμονα κητώεσσαν.23
Hic autem variat velut dedecus aut crimen vitans repetitionem: primus init bellum Tyrrhenis asper ab oris
filius huic iuxta Lausus
post hos insignem fama per gramina currum
tum gemini fratres
nec Praenestinae fundator
at Messapus, equum domitor
ecce Sabinorum prisco de sanguine
hic Agamemnonius
et te montosae
quin et Marruvia venit de gente sacerdos
ibat et Hippolyti proles.24
Has copias fortasse putat aliquis divinae illi simplicitati praeferendas, sed nescioquomodo Homerum repetitio illa unice decet, et est genio antiqui poetae digna enumerationique conveniens quod in loco mera nomina relaturus non incurvavit se neque minute torsit deducendo stilum per singulorum varietates, sed stat in consuetudine percensentium tamquam per aciem dispositos enumerans, quod non aliis quam numerorum fit vocabulis.25 Et tamen egregie, ubi oportet, de nominibus ducum variat: αὐτὰρ Φωκήων Σχεδίος καὶ Ἐπίστροφος ἦρχον
Λοκρῶν δ᾽ ἡγεμόνευεν Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας
Νιρεὺς αὖ Σύμηθεν ἄγεν τρεῖς νῆας ἐΐσας.26
Illam vero enumerationis congestionem apud Homerum Maro admiratus ita expressit ut paene eum dixerim elegantius transtulisse: οἳ Κνωσόν τ᾽ εἶχον Γόρτυνά τε τειχιόεσσαν,
Λύκτον Μίλητόν τε καὶ ἀργινόεντα Λύκαστον
Φαιστόν τε
et similia.27 Ad quod exemplum illa Vergiliana sunt: agmina densentur campis Argivaque pubes
Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani;
stant Gauranae acies et picti scuta Labici,
qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici
litus arant Rutulosque exercent vomere colles
Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxuris arvis
praesidet
et cetera.
Macrobius HOME
bav1575.229 bnf6371.137 bus14.182
Macrobius, Saturnalia, 5, [cap. 14] <<< >>> [cap. 16]
monumenta.ch > Iustinus > 43 > 28 > 3 > 3 > 3 > 2 > 4 > 5 > 3 > 24 > 4 > 34 > 36 > 3 > 22 > 37 > 4 > 16 > 4 > 29 > 3 > 3 > 44 > 40 > 2 > 3 > 3 > 2 > 33 > 41 > 2 > 2 > 2 > 2 > 11 > 2 > 15 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 13 > 10 > 2 > 35 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 32 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 2 > 1 > 2 > 14 > 20 > 14 > 20 > 14 > 21 > 4 > 20 > 21 > 14 > 11 > 3 > 15 > 11 > 19 > 15 > 18 > 13 > 17 > 11 > 10 > 19 > 13 > 15
© 2006 - 2026 Monumenta Informatik