| 1 | Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi. |
| 2 | arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt et lapides et item silvarum fragmina rami et flamma atque ignes, post quam sunt cognita primum. |
| 3 | posterius ferri vis est aerisque reperta. |
| 4 | et prior aeris erat quam ferri cognitus usus, quo facilis magis est natura et copia maior. |
| 5 | aere solum terrae tractabant, aereque belli miscebant fluctus et vulnera vasta serebant et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis omnia cedebant armatis nuda et inerma. |
| 6 | inde minutatim processit ferreus ensis versaque in obprobrium species est falcis ahenae, et ferro coepere solum proscindere terrae exaequataque sunt creperi certamina belli. |
| 7 | et prius est armatum in equi conscendere costas et moderarier hunc frenis dextraque vigere quam biiugo curru belli temptare pericla. |
| 8 | et biiugo prius est quam bis coniungere binos et quam falciferos armatum escendere currus. |
| 9 | inde boves Lucas turrito corpore, tetras, anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni sufferre et magnas Martis turbare catervas. |
| 10 | sic alid ex alio peperit discordia tristis, horribile humanis quod gentibus esset in armis, inque dies belli terroribus addidit augmen. |