Iuvenalis, Saturae, Satura XII
| 1 | Natali, Corvine, die mihi dulcior haec lux, |
| 2 | qua festus promissa deis animalia caespes |
| 3 | expectat. niveam reginae ducimus agnam, |
| 4 | par vellus dabitur pugnanti Gorgone Maura; |
| 5 | sed procul extensum petulans quatit hostia funem |
| 6 | Tarpeio servata Iovi frontemque coruscat, |
| 7 | quippe ferox vitulus templis maturus et arae |
| 8 | spargendusque mero, quem iam pudet ubera matris |
| 9 | ducere, qui vexat nascenti robora cornu. |
| 10 | si res ampla domi similisque adfectibus esset, |
| 11 | pinguior Hispulla traheretur taurus et ipsa |
| 12 | mole piger, nec finitima nutritus in herba, |
| 13 | laeta sed ostendens Clitumni pascua sanguis |
| 14 | et grandi cervix iret ferienda ministro |
| 15 | ob reditum trepidantis adhuc horrendaque passi |
| 16 | nuper et incolumem sese mirantis amici. |
| 17 | nam praeter pelagi casus et fulminis ictus |
| 18 | evasit. densae caelum abscondere tenebrae |
| 19 | nube una subitusque antemnas inpulit ignis, |
| 20 | cum se quisque illo percussum crederet et mox |
| 21 | attonitus nullum conferri posse putaret |
| 22 | naufragium velis ardentibus. omnia fiunt |
| 23 | talia, tam graviter, si quando poetica surgit |
| 24 | tempestas. genus ecce aliud discriminis audi |
| 25 | et miserere iterum, quamquam sint cetera sortis |
| 26 | eiusdem pars dira quidem sed cognita multis |
| 27 | et quam votiva testantur fana tabella |
| 28 | plurima: pictores quis nescit ab Iside pasci? |
| 29 | accidit et nostro similis fortuna Catullo. |
| 30 | cum plenus fluctu medius foret alveus et iam |
| 31 | alternum puppis latus evertentibus undis |
| 32 | arboris incertae, nullam prudentia cani |
| 33 | rectoris cum ferret opem, decidere iactu |
| 34 | coepit cum ventis, imitatus castora, qui se |
| 35 | eunuchum ipse facit cupiens evadere damno |
| 36 | testiculi: adeo medicatum intellegit inguen. |
| 37 | 'fundite quae mea sunt' dicebat 'cuncta' Catullus |
| 38 | praecipitare volens etiam pulcherrima, vestem |
| 39 | purpuream teneris quoque Maecenatibus aptam, |
| 40 | atque alias quarum generosi graminis ipsum |
| 41 | infecit natura pecus, sed et egregius fons |
| 42 | viribus occultis et Baeticus adiuvat aer. |
| 43 | ille nec argentum dubitabat mittere, lances |
| 44 | Parthenio factas, urnae cratera capacem |
| 45 | et dignum sitiente Pholo vel coniuge Fusci; |
| 46 | adde et bascaudas et mille escaria, multum |
| 47 | caelati, biberat quo callidus emptor Olynthi. |
| 48 | sed quis nunc alius, qua mundi parte quis audet |
| 49 | argento praeferre caput rebusque salutem? |
| 50 | [non propter vitam faciunt patrimonia quidam, |
| 51 | sed vitio caeci propter patrimonia vivunt.] |
| 52 | iactatur rerum utilium pars maxima, sed nec |
| 53 | damna levant. tunc adversis urguentibus illuc |
| 54 | reccidit ut malum ferro summitteret, ac se |
| 55 | explicat angustum: discriminis ultima, quando |
| 56 | praesidia adferimus navem factura minorem. |
| 57 | i nunc et ventis animam committe dolato |
| 58 | confisus ligno, digitis a morte remotus |
| 59 | quattuor aut septem, si sit latissima, taedae; |
| 60 | mox cum reticulis et pane et ventre lagonae |
| 61 | accipe sumendas in tempestate secures. |
| 62 | sed postquam iacuit planum mare, tempora postquam |
| 63 | prospera vectoris fatumque valentius euro |
| 64 | et pelago, postquam Parcae meliora benigna |
| 65 | pensa manu ducunt hilares et staminis albi |
| 66 | lanificae, modica nec multum fortior aura |
| 67 | ventus adest, inopi miserabilis arte cucurrit |
| 68 | vestibus extentis et, quod superaverat unum, |
| 69 | velo prora suo. iam deficientibus austris |
| 70 | spes vitae cum sole redit. tum gratus Iulo |
| 71 | atque novercali sedes praelata Lavino |
| 72 | conspicitur sublimis apex, cui candida nomen |
| 73 | scrofa dedit, laetis Phrygibus mirabile sumen |
| 74 | et numquam visis triginta clara mamillis. |
| 75 | tandem intrat positas inclusa per aequora moles |
| 76 | Tyrrhenamque pharon porrectaque bracchia rursum |
| 77 | quae pelago occurrunt medio longeque relincunt |
| 78 | Italiam; non sic igitur mirabere portus |
| 79 | quos natura dedit. sed trunca puppe magister |
| 80 | interiora petit Baianae pervia cumbae |
| 81 | tuti stagna sinus, gaudent ubi vertice raso |
| 82 | garrula securi narrare pericula nautae. |
| 83 | ite igitur, pueri, linguis animisque faventes |
| 84 | sertaque delubris et farra inponite cultris |
| 85 | ac mollis ornate focos glebamque virentem. |
| 86 | iam sequar et sacro, quod praestat, rite peracto |
| 87 | inde domum repetam, graciles ubi parva coronas |
| 88 | accipiunt fragili simulacra nitentia cera. |
| 89 | hic nostrum placabo Iovem Laribusque paternis |
| 90 | tura dabo atque omnis violae iactabo colores. |
| 91 | cuncta nitent, longos erexit ianua ramos |
| 92 | et matutinis operatur festa lucernis. |
| 93 | neu suspecta tibi sint haec, Corvine, Catullus, |
| 94 | pro cuius reditu tot pono altaria, parvos |
| 95 | tres habet heredes. libet expectare quis aegram |
| 96 | et claudentem oculos gallinam inpendat amico |
| 97 | tam sterili; verum haec nimia est inpensa, coturnix |
| 98 | nulla umquam pro patre cadet. sentire calorem |
| 99 | si coepit locuples Gallitta et Pacius orbi, |
| 100 | legitime fixis vestitur tota libellis |
| 101 | porticus, existunt qui promittant hecatomben, |
| 102 | quatenus hic non sunt nec venales elephanti, |
| 103 | nec Latio aut usquam sub nostro sidere talis |
| 104 | belva concipitur, sed furva gente petita |
| 105 | arboribus Rutulis et Turni pascitur agro, |
| 106 | Caesaris armentum nulli servire paratum |
| 107 | privato, siquidem Tyrio parere solebant |
| 108 | Hannibali et nostris ducibus regique Molosso |
| 109 | horum maiores ac dorso ferre cohortis, |
| 110 | partem aliquam belli, et euntem in proelia turrem. |
| 111 | nulla igitur mora per Novium, mora nulla per Histrum |
| 112 | Pacuvium, quin illud ebur ducatur ad aras |
| 113 | et cadat ante Lares Gallittae victima sola |
| 114 | tantis digna deis et captatoribus horum. |
| 115 | alter enim, si concedas, mactare vovebit |
| 116 | de grege servorum magna et pulcherrima quaeque |
| 117 | corpora, vel pueris et frontibus ancillarum |
| 118 | inponet vittas et, si qua est nubilis illi |
| 119 | Iphigenia domi, dabit hanc altaribus, etsi |
| 120 | non sperat tragicae furtiva piacula cervae. |
| 121 | laudo meum civem, nec comparo testamento |
| 122 | mille rates; nam si Libitinam evaserit aeger, |
| 123 | delebit tabulas inclusus carcere nassae |
| 124 | post meritum sane mirandum atque omnia soli |
| 125 | forsan Pacuvio breviter dabit, ille superbus |
| 126 | incedet victis rivalibus. ergo vides quam |
| 127 | grande operae pretium faciat iugulata Mycenis. |
| 128 | vivat Pacuvius quaeso vel Nestora totum, |
| 129 | possideat quantum rapuit Nero, montibus aurum |
| 130 | exaequet, nec amet quemquam nec ametur ab ullo. |