Ioannes Saresberiensis, Epistulae, EPISTULA CXCIV.AD NICOLAUM DE MONTE ROTHOMAGENSI. [A. D. 1166.]
| 1 | IOAN. Saresb., NICOLAO de Monte Rothomagensi. |
| 2 | Notam ingratitudinis iure contrahit, quem ad promerendum amorem et obsequium beneficiorum memoria non accendit. Et quidem tanto uberior debetur gratia, quanto cumulatius et frequentius ad nec meritum nec merentem a sola divite venaliberalitatis innatae beneficia praecesserunt. Sed unde, mihi dilecte, et omni iure et merito diligende, ut humanitati tuae condigna liberalitatis compensatione respondeamus? |
| 3 | exsulo, proscriptus sum, expositus paupertati, coexsulantium mihi magis quam propriis incommodis urgeor, et eorum, quae in pressuris Ecclesia Dei patitur, a me nihil reputo alienum. Sed in his omnibus Deum mihi propitium sentio, cuius muneris est ut exsilium pro iustitia subeam libens: rapinam bonorum meorum pro fide, si necessarium est, gaudens excipiam, nec angustias timeam, aut erubescam ignominiam paupertatis, discipulus et professor pauperis Christi; certus ab ipsius veritatis oraculo, quod tristitia nostra vertetur in gaudium. |
| 4 | Fidelis enim est, nec patietur pusillos et pupillos suos tentari supra id quod possunt; sed ad gloriam suam faciet ut humilium tentatio eis transeat in profectum. Caeterum unde mihi interim, amicorum dulcissime, ut tuae respondeam liberalitati? Eam namque dissimulare non possum, quam toties expertus loquor, cuius beneficia toties mei senserunt, quoties opportunitas data est, ut tuae charitatis solatio fruerentur. |
| 5 | Quod itaque possum ad praesens gratias devotione maximas ago, indubitanter exspectans, ut miserationi vestrae respondeat in misericordia uberi, cui in vobis beneficiorum pecuniam dedistis ad usuram. |
| 6 | Hoc enim solum est honesti fenoris genus, et quod usurarum et totius avaritiae, condemnatrix pagina veritatis non modo absolvit, sed centupla mercede remunerat. Nam et hoc Salomon in Proverbiis testatur dicens: Feneratur Domino qui pauperis miseretur, et vicissitudinem suam reddet ei [Prov. XIX], temporaliter quidem quatenus expedierit; plenissima autem retributione in vita aeterna. |
| 7 | Quod si divina dignatio eatenus meis desideriis satisfaceret, ut benefactoribus meis sua auctoritate et meo ministerio vicem duceret rependendam, votorum temporalium summam mihi fere omnino videretur assecutus. Sed quid de pace nostra sentiam non plane video, aliis asserentibus eam desperatius elongari, eo quod Dominus rex prosperatur in viis suis: aliis econtra dicentibus quod ei pax non displiceret, si honesta reconciliationis occurreret forma. |
| 8 | Et hoc utique crediderim citius, eo quod vir prudens hanc ipsam successuum facilitatem et copiam debet habere suspectam, et viarum suarum conscius tutus esse non poterit, si iniuriando Ecclesiae et pauperibus Christi Deum sibi reddiderit inimicum, sed, Deo propitiante, non faciet, quod principatus sui gloriam debeat offuscare, nec contra Deum praesumet de facilitate aut potius fallacia successuum, qui meminit quam fallax est eques ad salutem. |
| 9 | Asahel velocitate cervos, ut refert historia, anteibat, et pernicitate currendi capreis praevalebat: sed quia agilitati nimis indulsit, hostem persequens fugientem, eum coegit ut instanti fatalem inferret plagam, qui fatum disposuerat declinare per fugam. Fugit interdum Christus a facie persequentis, sed vae impoenitenti in quem provocatus torvo respicit oculo! |
| 10 | Saluta socios curiales qui excommunicati non sunt. |