Ioannes Saresberiensis, Epistulae, EPISTULA CLI.AD NICOLAUM DE MONTE S. H [ILARII]. [A. D. 1166.]
| 1 | NICOLAO de monte S. H. |
| 2 | Novit fraternitas tua quam patienter sustinuerimus damna, iniurias et contumelias nobis et nostris illatas a dilectissimo domino nostro illustri rege Anglorum. Ipse autem abusus patientia nostra ad sanctissimae matris suae prorupit iniurias, sponsam loquimur Crucifixi, et illam non est veritus ancillare, pro cuius liberatione Filius Dei Dominus morte turpissima voluit condemnari. |
| 3 | Monuimus eum saepius affectu patris, fide Domino debita supplicavimus, corripuimus auctoritate pastoris: ipse autem in persona nostra patrem suum itidem fidelem contempsit, et pastorem, et ne quid de caetero veritati subtractum sit, quod Ecclesiae periculosius, et sibi perniciosius est, illum, cuius inesse gerimus, conspuit Christum. |
| 4 | Habeantur haec vana, et contemnat ut solet, si Filius Dei Ecclesiae non dicit pastoribus: Qui vos spernit me spernit, et qui tangit vos tangit pupillam oculi mei [Zach. II]. Processit ulterius sollicitudo nostra, ut pro pace Ecclesiae summus pontifex devotas preces porrigeret, sed non est exauditus: exhortationes adhibuit, et surdum reperit auditorem: increpationes adiecit, contemptae sunt: tandem apostolica tuba comminationes intonuit, sed nec sic potuerunt fides et religio excitari. Ne quid autem omitteremus ex contingentibus, rex Francorum, qui ei est amicus et dominus, omnem adhibuit operam et diligentiam; sed nec ille pro sua reverentia meruit exaudiri. |
| 5 | Ad colloquium eius accessimus; sed nec ad conspectum eius sumus admissi, nec vestri nominis aut causae Dei permisit fieri mentionem. Misimus ei postea nuntios venerabiles viros, et litteras patentes, ut par erat, in quibus expressa erat et iustitia Ecclesiae, et nostrae petitionis sententia: sed noster et eorum labor, quantum in eo est, cessit incassum. |
| 6 | Secuti eramus fidem dominae imperatricis, sicut tu nosti, et ipse ignorare non debet: sed nos usquequaque delusit. Quia ergo haec patientia nostra Ecclesiae Dei perniciosa est, sed perniciosior illi cuius novissima fiunt in dies deteriora prioribus, nobis autem perniciosissima, quos oportebit ante tribunal Sponsi non modo de operibus propriis, sed et de sanguine eius, et afflictione sponsae reddere rationem: pro certo noveris, et dominae imperatrici intimes, quod in personam eius et terram in brevi, imo in brevissimo, vita comite, et Domino auctore, exeremus gladium Spiritus sancti, qui omni gladio ancipiti penetrabilior est, ut sit in ruinam induratae carni, et sopito, imo fere exstincto spiritui in salutem. |
| 7 | Persuadeas ergo dominae nostrae ut nos de caetero habeat excusatos in eo quod ultro dissimulare non licet: sciatque pro certo quod si revixerit filius eius, et consilium matris recipiat audiens vocem Domini, nos ad honorem Dei, et voluntatem suam paratos inveniet. Interim morientem filium pariter, et eodem lugeamus affectu, qui salutem eius et honorem, Deo teste, consimili desiderio optamus pariter et optamus. |
| 8 | Haec cum dolore, lacrymis, singultibus et suspiriis loquimur, tanquam viscera nostra de claustro pectoris acerbitate ferri extracta ardore cauterii inuramus: quod et Deus scit, in cuius iniuriam exercere ulterius non debemus impiam pietatem, et in terris, matrem, patrem, sororem, praeferendo, et Dominum: non est dolor sicut dolor iste: sed charitas Dei, et utilitas, et honor eius qui curatur, nos urget ut haec forti animo sufferamus. Vale, saluta et sollicita fratres nostros, ut nobis impetrent spiritum consilii et fortitudinis, orantes pro domino rege, ut ei adsit spiritus scientiae et veritatis, quatenus pax eius Ecclesiae Dei et nobis reformetur in Domino. |