Hrabanus Maurus, Homiliae, II. HOMILIAE IN EVANGELIA ET..., HOMILIA CXXXVI. IN EODEM FESTO. Lectio sancti Evangelii secundum Lucam.
| 1 | In illo tempore, cum appropinquaret Iesus Ierosolymam, videns civitatem, flevit super illam, dicens. |
| 2 | Quia si cognovisses et tu, etc. Quod flente Domino illa Ierosolymorum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis eiusdem legit, ignorat. |
| 3 | Sed quaerendum prius est, quid sit quod dicitur, videns civitatem flevit super illam dicens quia si cognovisses et tu. |
| 4 | Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam, cui a flente Domino recte dicitur, quia si cognovisses et tu, subaudit, flevisses, sed modo quia nescis quid immineat exsultas. |
| 5 | Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. |
| 6 | Cum enim carnis se voluptatibus daret, ventura mala non prospiciens, in die sua, quae ad pacem ei esse poterant habebat. |
| 7 | Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur, cum subditur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. |
| 8 | Si enim cordis eius oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. |
| 9 | Cuius mox etiam poena, quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat adiuncta est, cum dicitur: Quia venient in te dies; et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique: et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. |
| 10 | Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. |
| 11 | Etiam ipsa iam eiusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat: prior illa Ierusalem funditus est eversa. |
| 12 | Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subiungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. |
| 13 | Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est, unde etiam per Prophetam in increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, cum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit iudicium Dei. |
| 14 | Et ingressus in templum, coepit eiicere ementes et vendentes in illo, dicens illis: Scriptum est, quia domus mea domus orationis est. |
| 15 | Qui enarravit mala ventura, protinus in templum ingressus est, ut de illo vendentes et ementes eiiceret, profecto innotans, quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit, eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit, unde radix prodiit perditionis: Vos autem fecistis illam speluncam latronum. |
| 16 | Qui ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. |
| 17 | Domus ergo orationis, spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. |
| 18 | Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem eiiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. |
| 19 | Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. |
| 20 | Haec iuxta historiam breviter tractando transcurrimus: nunc eadem morali intellectu discutienda repetamus: Videns civitatem flevit super illam, dicens quia si cognovisses et tu. |
| 21 | Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit, hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. |
| 22 | Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, qui iuxta Salomonis verba laetantur cum male fecerunt, et exsultant in rebus pessimis, qui, si damnationem suam, quae eis imminet, agnovissent, semetipsos cum lacrymis delictorum plangerent. |
| 23 | Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi sunt, suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore, cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. |
| 24 | Ibi enim affligenda est ubi iusti laetabuntur. |
| 25 | Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis, perversa anima rebus praesentibus dedita in terrenis voluptatibus resoluta abscondit sibi mala sequentia, quia praevidere futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbent. |
| 26 | dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud, quam clausis oculis, ad ignem vadit: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. |
| 27 | Qui unquam sunt humanae animae maiores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent: quam vallo circumdant, quia ante mentis eius oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant. |
| 28 | Et circumdabunt te, et coangustabunt te undique. |
| 29 | Maligni spiritus undique animam coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis, atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. |
| 30 | Et ad terram consternent te, et filios tuos qui in te sunt. |
| 31 | Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quae in vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. |
| 32 | Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est, in illa die peribunt omnes cogitationes eorum. |
| 33 | Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent: nam sequitur, et non relinquent in te lapidem super lapidem. |
| 34 | Perversa etenim mens, cum perversae cogitationi adhuc perversionem adiicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit, sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima deducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. |
| 35 | Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae, perversam quamcunque animam omnipotens Deus modis multis visitare consuevit; nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, et ut vera quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contemnens aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat, sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno iudicio damnationis suae societate colligatur. |
| 36 | Et ingressus in templum coepit eiicere vendentes in illo et ementes. |
| 37 | Sicut templum Domini in civitate est, ita et in plebe fideli vita religiosorum, et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, sed dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis tribuunt. |
| 38 | Vendentes quippe in templo sunt, qui hoc quod quibusdam iure competit, ad praemium largiuntur, iustitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. |
| 39 | Ementes vero in templo sunt, qui dum hoc persolvere proximo, quod iustum est non volunt, dumque rem iure debitam facere contemnunt dato patronis praemio emunt peccatum. |
| 40 | Quibus bene dicitur: Domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. |
| 41 | Quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. |
| 42 | Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesionem proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos, qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. |
| 43 | Mens enim fidelium, non iam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximis nocere; sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque ad hoc agitur quod factum fuisse prohibetur, cum dicitur. |
| 44 | Et erat docens quotidie in templo. |
| 45 | Cum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas docet, Iesus Christus videlicet, Dominus noster qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum. |
| 46 | Amen. |