Hrabanus Maurus, Homiliae, II. HOMILIAE IN EVANGELIA ET..., HOMILIA CXIX. FERIA VI. Lectio sancti Evangelii secundum Marcum.
| 1 | In illo tempore venit Iesus in regionem Gerasenorum. |
| 2 | Et exeunti ei de navi statim occurrit de monumentis homo in spiritu immundo. |
| 3 | Qui domicilium habebat in monumentis, etc. Homo iste qui spiritu vexabatur immundo, et Domino vesanus sed mox curandus occurrit, figuram habebit populi gentilis, qui usque ad tempora Dominicae incarnationis daemoniacis delusus doctrinis, idola pro Deo colebat. |
| 4 | Qui domicilium habebat in monumentis, quia in mortuis operibus, hoc est, in peccatis delectabatur. |
| 5 | Quid enim sunt corpora perfidorum, nisi quaedam defunctorum sepulcra? in quibus non Dei habitat sermo, sed anima peccatis mortua recluditur. |
| 6 | Et neque catenis iam quisquam eum poterat ligare, quoniam saepe compedibus et catenis vinctus dirupisset catenas, et compedes comminuisset, et nemo poterat eum domare. |
| 7 | Catenis et compedibus, graves et durae leges significantur gentium, quibus et in eorum republica peccata cohibentur. |
| 8 | Ruptisque catenis, ut Lucas scribit, agebatur a daemonio in deserto, quia etiam transgressis legibus, ad ea scelera cupiditate ducebatur, quae iam vulgarem consuetudinem excederent. |
| 9 | Et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat, clamans et concidens se lapidibus. |
| 10 | Semper nocte ac die furiebat daemoniosus: quia gentilitas sive adversis rerum casibus laboraret, seu pax et prosperitas aliqua mundi blandientis arrideret, nequaquam a servitio malignorum spirituum collum mentis excutere noverat, sed per operum foeditatem quasi in monumentis iacebat. |
| 11 | Per fastum superbiae in montium iugis errabat, per verba durissimae infidelitatis, quasi arreptis furibunda cautibus seipsam concidebat. |
| 12 | Sed attestante Ioanne Baptista, Dominus de lapidibus suscitavit filios Abrahae, cum dura infidelium corda ad gratiam pietatis convertit. |
| 13 | Videns autem Iesum a longe, cucurrit, et adoravit eum, et clamans voce magna, dixit: Quid mihi et tibi, Iesu Fili Dei altissimi? Quanta Arii vesania, Iesum creaturam et non Deum credere, quem Filium Dei altissimi daemones credunt et contremiscunt? quae impietas Iudaeorum eum dicere in principe daemoniorum eiecisse daemonia, quem ipsa daemonia fatentur nihil secum habere commune, qui hoc ipsum quod tunc per daemoniaci clamavere furorem, postmodum in delubris idolorum dicere et confiteri non cessarunt, Iesum videlicet esse Christum Filium Dei altissimi, nec se aliquid cum illo pacis aut societatis habere. |
| 14 | Adiuro te per Deum, ne me torqueas. |
| 15 | Dicebat enim illi: Exi, spiritus immunde, ab homine. |
| 16 | Hostis humanae salutis non exiguum sibi ducit esse tormentum ab hominis laesione cessare, quantoque hunc diutius possidere solebat, tanto difficilius dimittere consentit. |
| 17 | Unde studendum summopere est, ut siquando ut homines a diabolo superemur, mox eius laqueos evitare satagamus, ne si aliquanto tardius ipsi resistatur, laboriosius quandoque pellatur. |
| 18 | Et interrogabat eum quod tibi nomen est? Et dicit ei, Legio nomen mihi est, quia multi sumus. |
| 19 | Non velut inscius nomen inquirit, sed ut confessa publice peste quam furens tolerabat, virtus curantis gratior emicaret. |
| 20 | Sed et nostri temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones eiicere norunt solent dicere, patientes non aliter valere curari, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibus, visu, auditu, gustu, tactu et alio quolibet corporis aut animi sensu vigilantes, dormientesve pertulerunt confitendo patenter exponant. |
| 21 | Quod vero dicebat spiritus: Legio mihi nomen est, quia multi sumus, significat populum gentium non uni cuilibet, sed innumeris ac diversis idololatriae cultibus esse mancipatum, cui contra scriptum est, quod multitudinis credentium erat cor unum et anima una. |
| 22 | Unde bene in Babylonis constructione linguarum unitas, per spiritum superbiae inscissa in Hierosolyma est, per gratiam sancti Spiritus linguarum varietas adunata. |
| 23 | Et illa confusio, haec visio pacis interpretatur, quia videlicet electos in pluribus linguis et gentibus, una fides ac pietas toto orbe pacificandos confirmant, reprobos autem plures sectae quam linguae dissociando confundunt. |
| 24 | Et precabatur eum multum, ne se expelleret extra regionem. |
| 25 | In Evangelio Lucae ita scriptum est, et rogabant eum ne imperaret illis, ut in abyssum irent. |
| 26 | Sciebant ergo daemones aliquando futurum ut per adventum Domini mitterentur in abyssum, non ipsi futura praedivinantes, sed Prophetarum de se dicta recolentes, ideoque gloriam Dominici adventus quam mirabantur, ad suam pertimescebant tendere damnationem. |
| 27 | Erat autem ibi circa montem grex porcorum magnus pascens. |
| 28 | Et deprecabantur eum spiritus, dicentes: Mitte nos in porcos ut in eos introeamus. |
| 29 | Et concessit eis statim Iesus. |
| 30 | Ideo permisit eis quod petebant, ut per interfectionem porcorum hominibus salutis occasio praeberetur, pastores enim ista cernentes statim nuntiant civitati. |
| 31 | Erubescat Manichaeus si quippe de eadem substantia, et ex eodem auctore hominum bestiarumque sunt animae, quomodo ob unius hominis salutem duo millia porcorum suffocantur? In quorum tamen interitu figuraliter homines immundi, vocis et orationis expertes indicantur, qui in monte superbiae pascentes lutulentis oblectantur in actibus, talibus enim per cultus idolorum possunt daemonia dominari. |
| 32 | Nam nisi quis porci more vixerit, non in eum diabolus accipiet potestatem ad approbandum tantum, non autem ad perdendum accipiet. |
| 33 | Et exeuntes spiritus immundi introierunt in porcos: et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. |
| 34 | Significat autem hoc, quod iam clarificata Ecclesia et liberato populo gentium a dominatione daemoniorum, in abditis agunt sacrilegos ritus suos, qui Christo credere noluerunt caeca et profunda curiositate submersi. |
| 35 | Et notandum quod spiritus immundi nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos certe in abyssum posset relegare, concederet. |
| 36 | Rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus eos multo minus posse sua potestate nocere hominibus, qui nec pecoribus qualibuscunque potuerunt. |
| 37 | Hanc autem potestatem Deus bonus occulta iustitia nobis dare potest, iniusta non potest. |
| 38 | Qui autem pascebant eos, fugerunt et nuntiaverunt in civitatem et in agros. |
| 39 | Quod pastores porcorum fugientes ista nuntiant, significat quosdam etiam primitates impiorum quanquam Christianam legem fugiant, potentiam tamen eius pergentes stupendo et mirando praedicare. |
| 40 | Et egressi sunt videre quid esset factum: et veniunt ad Iesum, et vident illum qui a daemonio vexabatur, sedentem, vestitum, et sanae mentis, et timuerunt, etc. In Evangelio Lucae scriptum sedentem ad pedes eius. |
| 41 | Significat autem multitudinem vetusta suavitate delectatam honorare quidem, sed nolle pati Christianam legem, dum dicunt quod eam implere non possunt, admirantes tamen fidelem populum a pristina perdita conversatione sanatum. |
| 42 | Sedere namque ad pedes Domini est eum a quo daemonia exierant, eos qui a peccatis correcti fuerint, fixa mentis intentione vestigia sui Salvatoris, quae sequantur intueri, vestitum sumere est, virtutum studia quae vesani perdiderant iam sana mente recipere. |
| 43 | Cui figurae apte congruit illa Domini parabola, in qua rediens ad patrem filius luxuriosus et prodigus, mox stola prima cum annulo induitur, manifeste insinuans, quia quisquis vero corde de admissis poenituerit? potest donante Christi gratia prima iustitiae opera de quibus ceciderant cum annulo inviolatae fidei recuperare. |
| 44 | Et rogare eum coeperunt ut discederet a finibus eorum. |
| 45 | Conscii fragilitatis suae Gerazeni, praesentia Domini se iudicabant indignos, non capientes verbum Dei nec infirma adhuc mente pondus sapientiae sustinere valentes. |
| 46 | Quod et Petro ipsi viso piscium miraculo contigisse legitur, et vidua Sarepthana B. Heliae cuius sensit hospitio benedici, nihilominus se putavit praesentia gravari. |
| 47 | Quid mihi et tibi, inquit, vir Dei, ingressus es ad me ut rememorarentur iniquitates meae et occideres filium meum? Cumque ascenderet navim, coepit illum deprecari, qui a daemonio vexatus fuerat, ut esset cum illo: et non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit, et misertus sit tui. |
| 48 | Haec ex illa Apostoli sententia recte possunt intelligi cum ait, cupio dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum, manere autem in carne necessarium propter vos, ut sic quisque intelligat post remissionem redeundum sibi in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat, ne cum praepropere iam vult esse cum Christo, negligat ministerium praedicationis fraternae redemptioni accommodatum. |
| 49 | Quid vero Matthaeus duos dicit a daemonum legione curatos, Marcus autem et Lucas unum commemorant, intelligas unum eorum fuisse personae alicuius clarioris et famosioris quem regio illa maxime dolebat, et pro cuius salute plurimum satagebat: hoc volentes significare duo Evangelistae, solum commemorandum iudicarunt, de quo facti huius fama latius praeclariusque flagraverat. |
| 50 | Sed et allegoriae summa concordat quia sicut unus a daemonio possessus, sic et duo populi gentilis typum non inconvenienter exprimunt. |
| 51 | Nam cum tres filios Noe generaverit, unius solum familia in possessionem ascita est Dei, ex duobus reliquis diversarum nationum quae idolis manciparentur procreati sunt populi, de illis tamen quicumque ad fidem Christi pervenerint, et baptismate ipsius a peccatis abluti sunt regni Dei consortes esse meruerunt, quia iuxta Salvatoris sententiam, Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit, qui vero non crediderit condemnabitur. |
| 52 | Per eundem. |