Hrabanus Maurus, Homiliae, II. HOMILIAE IN EVANGELIA ET..., HOMILIA LXVIII. ITEM FERIA VI. Lectio sancti Evangelii secundum Lucam.
| 1 | In illo tempore, factum est in una dierum, et Iesus sedebat docens, et erant Pharisaei sedentes, etc. Ubi Dominus sedens docuerit, quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeteriit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur, quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum, hoc eum fecisse testatur. |
| 2 | Quae difficilius solvetur, si iuxta Matthaeum etiam Nazareth intelligenda est dicta civitas Christi ad distinctionem videlicet regionis Transmarinae Gerascenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Gali laeam: vel certe ipsa Capharnaum, civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando suam ipse fecerat. |
| 3 | Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus; et quaerebant eum inferre, et ponere ante eum. |
| 4 | Curatio paralytici huius, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis salvationem indicat; quae primo omnium ministris qui eam sublevent, et Christo afferant, id est, bonis doctoribus, qui spem sanationis, opemque intercessionis suggerant in liget. |
| 5 | Qui bene Marco narrante quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur, de quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus; quas nonnulli versis nominibus prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et iustitiam appellant. |
| 6 | Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. |
| 7 | Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur, quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur, saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis ne Christus videatur intercludit. |
| 8 | Et quid inter haec agendum, non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus, in qua Christus docet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda: In quo enim corrigit iunior viam suam, in custodiendo, inquit, sermones tuos. |
| 9 | Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Iesum. |
| 10 | Patefacto tecto aeger ante Iesum summittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur. |
| 11 | Hoc est, ad eius humilitatem fidei pietate descenditur; et bene domus Iesu regulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur; quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. |
| 12 | Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. |
| 13 | Hominem Dominus a paralisi curaturus, primo peccatorum vinculo dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum actuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari, sic et illi paralytico qui iuxta Probaticam piscinam diu motum atque frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, iam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. |
| 14 | Et bene is cui peccata dimittebantur homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat non posset dicere, Non peccavi. |
| 15 | Simul etiam ut ille qui homini dimittebat intelligeretur Deus. |
| 16 | Intuendum sane, quanti propria cuiusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque iam salvatus exsurgeret, aliorumque merito aliis laxarentur errata. |
| 17 | Et coeperunt cogitare scribae et Pharisaei, dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus esse potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem. |
| 18 | Et ideo Christus vere Deus esse probatur, qui dimittere peccata quasi Deus potest. |
| 19 | Verum Deo testimonium reddunt; sed personam Christi negando falluntur. |
| 20 | Errant itaque Iudaei, qui cum Christum et Deum esse, et peccata dimittere posse credant. |
| 21 | Iesum tamen Christum esse non credunt. |
| 22 | Sed multo dementius errant Ariani, qui cum Iesum et Christum esse et peccata posse dimittere Evangelii verbis devicti negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. |
| 23 | At ipse perfidos salvare desiderans et occultorum cognitione, et virtute operum Deum se esse manifestat. |
| 24 | Respondens enim dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Domino Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas, sapientissimus adorator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum. |
| 25 | Eadem ergo, inquit, maiestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere: ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. |
| 26 | Quid est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata, an dicere: Surge et ambula? Verum sint paralytico peccata dimissa solus noverat qui dimittebat, surge autem et ambula, tam ille qui surgebat quam hi qui surgentem videbant approbare poterant. |
| 27 | Fit igitur carnale signum ut probetur spiritale. |
| 28 | Ut autem sciatis quia filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. |
| 29 | Si et Deus est iuxta memoratum Isaiae testimonium qui delet iniquitates nostras, et filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata, ergo idem ipse et Deus et filius hominis est, ut et homo Christus per divinitatis suae potentiam dimittere peccata posset, et idem Deus Christus per humanitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. |
| 30 | Ait paralytico: Tibi dico, surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. |
| 31 | Spiritaliter de lecto surgere est animam se a carnalibus desideriis ubi aegra quiescebat abstrahere. |
| 32 | Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam spe coelestium praemiorum, deliciis privare terrenis, ipse est enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, per uniuscuiusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. |
| 33 | Sublato autem lecto domum ire ad paradisum redire est. |
| 34 | Ipse est enim vera domus quae hominem prima suscepit, non iure amissa sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. |
| 35 | Aliter, sanus qui languebat tectum reportat domum: cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum iuste feriatur, admittat. |
| 36 | Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo iacebat et abiit in domum suam, magnificans Deum, et caetera. |
| 37 | Mira divinae potentiae virtus, ubi, nulla temporis interveniente morula, iussa Salvatoris salus festina comitatur: merito qui adfuerant damnatis blasphemiae iaculis ad laudem tantae maiestatis stupentia corda convertunt, qui cognoverunt veram Dei potentiam, glorificaverunt Deum Dominum, videlicet nostrum Iesum Christum, qui cum Patre et Spiritu sancto unus Deus potentialiter regnat et veraciter vivit per omnia saecula saeculorum. |
| 38 | Amen. |