Hrabanus Maurus, Homiliae, II. HOMILIAE IN EVANGELIA ET..., HOMILIA LXII. ITEM FERIA III. Lectio sancti Evangelii secundum Ioannem.
| 1 | In illo tempore dixit Iesus discipulis suis: Amen, amen dico vobis: qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro, etc. Hoc proverbium dicit eis Iesus, illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis: propter Pharisaeorum qui se videre iactabant cum caeci essent venenatam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Iesus ista contexuit, quae in hac parabola leguntur, quam ipse illis non intelligentibus exponere dignatus est, in qua nos salubriter si advertamus admonuit non gloriari in sapientia humana, non in morum dignitate, si humilitas fidei Catholicae in Christum desit: multi enim sunt pagani, qui secundum quamdam vitae huius consuetudinem dicuntur boni homines, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt, deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera quae in lege mandata veluti observant: et Christiani non sunt: et plerumque se iactant, quomodo isti Pharisaei, dicentes: Nunquid et nos caeci sumus: sed haec omnia inaniter faciunt: quia non intrant per ostium sed aliunde tumido fastu quasi per seipsos ascendere quaerunt. |
| 2 | Quapropter Dominus similitudinem proposuit de grege suo et de ostio qua intratur ad ovile, quid enim prodest vana iactantium de bene vivendo inflatio? dum ad finem perpetualiter bene vivendi vita eorum non perveniat? At hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper bene vivere. |
| 3 | Nam si cui non datur semper bene vivere, quid prodest ei bene vivere ad tempus? Igitur nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. |
| 4 | Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam, quae est Christus, et per ianuam intret in ovile. |
| 5 | Sunt enim quidam homines qui in suis gloriantur moribus, et alios post se trahere quaerunt, non de Christi praeceptis instruentes suos sectatores, sed suis exemplis vivere eos suadentes. |
| 6 | De quibus alio loco ipsa Veritas ait: docentes doctrinas hominum, et mandata Dei contemnentes, qui per aliam portam ascendere quaerunt rapere et occidere non ut pastor salvare atque conservare. |
| 7 | De talibus hic dictum est, qui ascendit aliunde, ille fur est et latro. |
| 8 | Non solum vero tales inveniuntur doctores inter eos, qui sine nomine Christi sunt; sicut multi philosophorum, qui suam sapientiam buccis crepantibus ventilabant et vitam beatam suis sectatoribus promiserunt. |
| 9 | Verum etiam plurimi qui Christiano nomine censentur et illuminatos a Christo se esse iactitant? fingentes sibi nova quoque nomina de Christo, et fidei Catholicae contraria: sicut innumerabiles haeretici faciebant, aestimantes se falso nomine per ianuam, quae Christus est, intrare. |
| 10 | Sabellius dicit: Qui Filius est, ipse est Pater, sed Filius non est Pater; non intrat per ostium qui Filium dicit Patrem. |
| 11 | Arius dicit: Aliud est Pater aliud est Filius. |
| 12 | Recte diceret si diceret: alius? non aliud. |
| 13 | Quando enim dicit aliud, ei contradicit a quo audit: Ego et Pater unum sumus: nec ipse ergo intrat per ostium. |
| 14 | Praedicat enim Christum, qualem sibi fingit, non qualem veritas habet. |
| 15 | Fotinus dicit: Christus homo est tantum, non Deus: nec ipse intrat per ostium, quia Christus et homo et Deus est. |
| 16 | Hinc enim nova haeresis, quae in nostris orta est, consentire videtur, affirmando et praedicando, Christus sicut quilibet sanctorum nuncupativus Deus est et non verus. |
| 17 | Quid opus est multa percurrere et multa vana haeresium denumerare. |
| 18 | Hoc tenete, in ovile Christi Ecclesiam catholicam esse credite. |
| 19 | Quicunque vult intrare in ovile, per ostium intret, id est, per Christum, et Christum verum Deum, et verum Filium Dei praedicet, et non solum Christum praedicet, sed et Christi gloriam quaerat, non suam: nam multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potius quam congregaverunt. |
| 20 | Humilis est enim ianua Christus Dominus Deus noster, qui intrat per hanc ianuam, oportet ut humiliet se, ut sano capite possit intrare. |
| 21 | Hi sunt qui vocem veri pastoris audiunt, hi sunt quos proprias oves nominatim verus pastor vocat, de his dictum est, gaudete et exsultate, quoniam nomina vestra sunt scripta in coelis. |
| 22 | Hinc enim eas nominatim vocat, et quis alius eas emittit? nisi qui eorum peccata dimittit, ut eum sequi duris liberatae vinculis possint. |
| 23 | Et quis eas praecessit, quo eum sequantur? nisi qui resurgens a mortuis iam non moritur et mors illi ultra non dominabitur. |
| 24 | Has vero educit, a fide ad speciem, et ante istas vadit, quia prior omnium ascendit in coelum, et quae sunt oves suae illum sequuntur, quia sciunt vocem doctrinae eius. |
| 25 | Alienos vero ductores non sequentur, sed fugient ab eis, quia non noverunt vocem, id est, doctrinam alienorum; sed loquente Domino Iesu non intellexerunt, qui audierunt, incrassatum enim habuerunt cor, et graviter audierunt. |
| 26 | Nominat ostium, nominat ovile, nominat oves, commendat haec omnia, sed nondum exponit. |
| 27 | Audiamus exponentem qui audivimus proponentem: Iterum Iesus dicit eis: Amen, amen dico vobis, quia ego sum ostium ovium. |
| 28 | Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat aperuit, ipse est ostium, agnovimus, intremus, ut nos intrasse gaudeamus. |
| 29 | Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. |
| 30 | Quid est hoc, Domine? omnes quotquot venerunt, quid enim tu non venisti? sed intellige omnes quotquot venerunt, dixit utique omnes praeter me. |
| 31 | Recolamus ergo ante adventum ipsius, venerunt prophetae, nunquid fures fuerunt et latrones? Absit; non praeter illum venerunt, venturus praecones mittebat, sed eorum corda quos miserat possidebat, cum illo ergo venerunt qui cum verbo Dei venerunt: Ego sum, inquit, via, veritas, vita. |
| 32 | Ipse est veritas, cum illo venerunt, qui veraces fuerunt et veritatem praedicaverunt, quotquot autem praeter illum venerunt fures sunt et latrones; per se venerunt, quia per eum missi non fuerunt, non sanae doctrinae inhaerentes, de quibus dictum, fures sunt et latrones, id est, ad furandum et occidendum venerunt. |
| 33 | Sed non audierunt eos oves, quae verae sunt oves, non sub pelle ovina, lupinum cor abscondentes; igitur qui ante adventum Christi praedicaverunt, eodem Spiritu praedicaverunt quo apostoli et sancti doctores post adventum Christi veritatis viam mundo ostenderunt; quotquot autem illo tempore crediderunt vel Abraham, vel Isaac, vel Iacob, vel Moyse, vel aliis patriarchis, aliisque prophetis Christum pronuntiantibus, oves erant et Christum audierunt, non alienam vocem sed ipsius Christi audierunt. |
| 34 | Nam iudex clamat in praecone, dum praeco iudicem annuntiat venturum. |
| 35 | Alii sunt ergo quos non audierunt oves in quibus non erat vox Christi; errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miseros seducentes, sicut pseudoprophetae, sicut scribae et pharisaei temporibus ipsius Domini. |
| 36 | Hi sunt qui venerunt per se, et non sunt a iudice missi. |
| 37 | His vero cum doctrinis suis procul expulsis videamus quo nos pastor bonus vocat. |
| 38 | Dicit enim: Ego sum ostium. |
| 39 | Per me si quis introierit, salvabitur: et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. |
| 40 | Ex hoc evidenter ostendit non solum pastores, sed etiam oves intrare per ostium; sed quid est, ingredietur et egredietur, et pascua inveniet. |
| 41 | Ingredi quippe in Ecclesiam per ostium Christum valde bonum est, exire autem de Ecclesia, sicut ait ipse Ioannes Evangelista in Epistola sua, ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. |
| 42 | Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. |
| 43 | Videtur enim dixisse, ut vitam aeternam habeant ingredientes. |
| 44 | Non autem potest quisque per ostium, id est, per Christum egredi ad aeternam vitam, quae erit in sapiente, nisi per ipsum ostium, hoc est, per eumdem Christum Ecclesiam eius quod est ovile eius, intraverit ad vitam temporalem, quae est in fide. |
| 45 | Ideo ait: ego veni ut vitam habeant: hoc est, fidem, quae per dilectionem operatur: per quam fidem in ovile ingrediuntur ut vivant? quia iustus ex fide vivit; et abundantius habeant, qui perseverando usque in finem salvus erit. |
| 46 | Per illud ostium, id est, per fidem Christi egrediuntur quando veri fideles moriuntur, et abundantius habebunt vitam veniendo, quo pastor ille praecessit, ubi nunquam deinde moriantur, sed cum ipso pastore vivant in aeterna beatitudine et regnent per omnia saecula saeculorum. |