Hrabanus Maurus, Homiliae, II. HOMILIAE IN EVANGELIA ET..., HOMILIA LI. IN EODEM FESTO. Lectio sancti Evangelii secundum Ioannem.
| 1 | In illo tempore dixit Iesus discipulis suis: Si manseritis in me et verba mea in vobis manserint; quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. |
| 2 | Manendo quippe in Christo quid velle possunt, nisi quod convenit Christo. |
| 3 | Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod alienum non est a salute? Nec enim petere volunt, nisi quod expedit ad salutem. |
| 4 | Manentes autem in eo cum verba eius in nobis manent, quodcunque voluerimus, petamus et fiet nobis. |
| 5 | Quia si petimus et non fiet, non hoc petimus quod ad illud pertinet ut maneat in eo, nec quod suadent verba eius quae in nobis manent, sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis quae non est in eo, et in qua non manent verba eius. |
| 6 | Tunc enim dicenda sunt verba eius in nobis manere, quando facimus quae praecepit et diligimus quae promisit. |
| 7 | Magis magisque Salvator gratiam qua salvamur discipulis loquendo commendans: In hoc, inquit, clarificatus est Pater meus, ut fructum plurimum afferatis et efficiamini mei discipuli. |
| 8 | Si enim hoc gloriae est Patris ut fructum plurimum afferamus et simus discipuli Christi, non hoc nostrae gloriae tribuamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus: eius est enim haec gratia, et ideo in hoc non nostra sed eius gloria. |
| 9 | A quo ergo efficiamur ut simus discipuli Christi, nisi ab illo cuius misericordia praevenit nobis velle, subsequitur posse, quae ad id pertincant ut perpetualiter maneamus. |
| 10 | Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectione mea. |
| 11 | Ecce unde sunt nobis bona opera? nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur; unde autem diligimus, nisi prius diligeremur? Et unde illa dilectio Dei in nobis esset, nisi prius nos sua praeveniret gratia, in qua nos dilexit cum essemus in peccatis, et conviviticavit nos in Christo? Quod autem ait, sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua est mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus. |
| 12 | Mediatorem se ostendit cum dixit: Dilexit me Pater et ego vos, nam Pater utique diligit et nos, sed in ipso, quia in hoc clarificatur Pater ut fructum afferamus in vite, hoc est in Filio, et efficiamur eius discipuli. |
| 13 | Manete, inquit, in dilectione mea; quomodo manebitis audi quod sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. |
| 14 | In hoc enim apparebit quod in dilectione mea manebitis, si mea praecepta servabitis. |
| 15 | Nemo se fallat dicendo quod eum diligat, si eius praecepta non servet, nam in tantum eum diligimus, in quantum eius praecepta servamus; in quantum autem minus servamus, in tantum minus diligimus. |
| 16 | Quid est quod dixit, manete in dilectione mea, nisi manete in gratia mea? Et quid est, si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, nisi ex hoc scietis quod in dilectione mea, qua vos diligo manebitis, si mea praecepta servabitis? Sed quid est quod adiungit: Sicut et ego praecepta Patris mei servavi et maneo in eius dilectione. |
| 17 | Quae sunt praecepta Patris nisi quae ante dixit, sicut mandatum dedit mihi Pater sic faciam. |
| 18 | Quod Apostolus exponens ait, Christus factus est obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod Deus illum exaltavit, et dedit illi nomen quod est super omne nomen. |
| 19 | Adiungit: et maneo in eius dilectione. |
| 20 | De hac dilectione dixit, qua diligit eum Pater, sed nunquid et hic gratia intelligenda est, qua Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum simus nos filii gratiae, non naturae unigenitus autem natura non gratia, manet ergo Filius dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit praecepta. |
| 21 | Quid est, ille homo ex virgine natus, nisi quod Deus susceptor est eius, Deus enim erat unigenitus Dei Patris Filius, sed ut mediator daretur nobis per ineffabilem gratiam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. |
| 22 | Haec locutus sum vobis ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur. |
| 23 | In vobis sit verbum meum et impleatur. |
| 24 | Quid est gaudium Christi in nobis, nisi salus nostra propter quam factus est homo? Et quid est gaudium vestrum quod dicit implendum, nisi eius habere consortium, sicut in sequentibus dicit. |
| 25 | Volo Pater ut ubi sum ego et isti sint mecum. |
| 26 | Gaudium igitur eius de salute nostra, quod illi semper fuit quod praescivit et praedestinavit nos, coepit esse in nobis quando vocavit nos. |
| 27 | Et hoc gaudium merito nostrum dicimus, quo et nos beati futuri sumus. |
| 28 | Illius vero gaudium semper perfectum est, nec minui potest, nec haberet quo crescat, hoc vero gaudium nostrum inchoatur in fide renascentium, implebitur in praemio resurgentium. |
| 29 | Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. |
| 30 | Nam in superioribus dixit dum de dilectione praecepit, mandatum novum do, modo dixit, praeceptum meum. |
| 31 | Novum dixit ne in vetustate nostra perseveremus, hic dictum est meum, ne contemnendum putemus, repetitio vero huius mandati commendatio est. |
| 32 | Quia sine charitate nullum praeceptum Deo est acceptabile, de qua Apostolus ait: Plenitudo legis est charitas; ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est quid est quod possit prodesse? Nemo diligit qui non credit, nemo desperat qui diligit, et haec tria spes, fides, charitas, in quibus Christiana religio consistit; sed maius his est charitas, quia non praeterit, sed permanet, cum hic incipit, illic perficietur ubi permanet. |
| 33 | Hoc ergo praeceptum Domini teneamus ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit facimus, quomodo quidquid est aliud habemus. |
| 34 | Huius dilectionis in seipso exemplum ostendit et ideo subiunxit, ut diligatis invicem sicut ego dilexi vos. |
| 35 | Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc nos diligere debemus, ut habeamus Deum et maneamus in Deo, et sic qui se diligunt Deum diligunt, et haec est dilectio qua fit Deus omnia in omnibus. |
| 36 | Sequitur: Maiorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. |
| 37 | Quid est quod Dominus noster Iesus Christus, toties charitatis praecepta iteravit, nisi quod omne praeceptum et omne opus bonum in sola charitate solidatur. |
| 38 | Praecepta ergo Dominica et multa sunt per diversitatem operis, et unum in radice dilectionis. |
| 39 | Hanc itaque charitatem veraciter habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. |
| 40 | Ideo subiunxit sicut ego dilexi vos, id est, ad hoc amate ad quod amavi vos, unde et in cruce positus oravit pro inimicis suis, dicens: Pater, ignosce illis, maiorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. |
| 41 | In hoc Christi dilectio supereminet in nos, quia venit ut animam suam poneret pro amicis suis, ad hoc tamen ut ex inimicis faceret amicos, sed non omnium est martyrium, tamen omnium beneficium est fratribus misericordiam impendere. |
| 42 | Qui vero substantiam suam fratri in necessitate posito non tribuit, quomodo animam suam in persecutione daturus est pro fratre suo? Virtus vero huius charitatis est in pace sua distribuere pro Christi amore, ut possit in perturbatione seipsum tradere pro nomine eius. |
| 43 | Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. |
| 44 | Magna est dignitas amicum esse Dei, sed videndum est quibus gradibus ad hanc celsitu dinem perveniatur, subiungit, si feceritis quae ego praecipio vobis. |
| 45 | Ac si aperte dicat, gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. |
| 46 | Magna est misericordia largitoris nostri, servi non fuimus digni, et amici vocamur. |
| 47 | Ideo subiungit: Iam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat Dominus eius. |
| 48 | Aliud est servitium timoris, aliud amoris, quae duo ipsa Veritas in hoc eodem Evangelio exprimit dicens: Servus non manet in domo in aeternum, filius autem manet, filius servit Patri propter amorem, servus autem propter timorem. |
| 49 | De quo servitio modo Dominus dixit: Iam non dico vos servos sed amicos, quia filii non servi, ideo et amici, quia servus nescit quid faciat dominus eius. |
| 50 | Nescit enim voluntatem Domini sui, qui per timoris amaritudinem servit Domino, et non per charitatis dulcedinem quasi Patri serviat. |
| 51 | Vos autem dixi amicos, quia omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis. |
| 52 | Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri voluit servis suis, ut eos perficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit. |
| 53 | Sed haec cognitio quae nunc ex Patre proficit in illa plenitudine scientiae perficietur, de qua Apostolus ait, cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. |
| 54 | Hoc enim Dominus discipulis se fecisse dixit, quod se facturum esse sciebat. |
| 55 | Non vos me elegistis sed ego elegi vos, haec est ineffabilis gratia quae praevenit nos, ut simus amici ex servis, ideo nobis non subrepat superbia, quasi per nos possimus facere, ut paulo ante ipsa Veritas ait: Sine me nihil potestis facere. |
| 56 | Et posui vos ut eatis et fructum afferatis. |
| 57 | Posui, ad gratiam plantavi, ut eatis volendo, fructus afferatis, operando. |
| 58 | Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere iam multum ire est. |
| 59 | Qualem vero fructum afferre debeant, subiungit: Et fructus vester maneat, ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. |
| 60 | Nomen filii Iesus est, Iesus autem Salvator vel etiam salutaris dicitur. |
| 61 | Ille ergo in nomine Salvatoris petit qui illud petit, quod ad veram salutem pertinet, nam si id quod non expediat petitur, non in nomine Iesu, petimus, quapropter opus est ut pro aeterna salute adipiscenda usque in finem certemus, sicque habebimus hic consolationem in praesenti tribulatione, et in futura vita requiem percipiemus aeternam, praestante Domino nostro Iesu Christo, qui cum Patre et Spiritu sancto, vivit et regnat Deus, per omnia saecula saeculorum. |
| 62 | Amen. |