Hrabanus Maurus, Homiliae, II. HOMILIAE IN EVANGELIA ET..., HOMILIA XLV. IN EODEM FESTO. Lectio sancti Evangelii secundum Ioannem
| 1 | In illo tempore, sublevatis Iesus in coelum oculis, dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, etc. Potuit silenter haec eadem verba orationis Patri Filius dicere, sed oratio Filii doctrina est discipuli, nec non et eorum qui illorum exempla sequi voluissent, vel eorum scripta legere. |
| 2 | Dixit, venit hora, hora utique passionis appropinquat. |
| 3 | Clarifica Filium tuum, id est, resurrectionis gloriam praecedat humanitatis passio, et subsequatur cito resurrectionis clarificatio. |
| 4 | Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. |
| 5 | Clarificatio Patris aeterna est, quae nec augeri nec minui potest; sed haec clarificatio ad notitiam Dei Patris pertinet, ut resurrectionis gloria, in Filio peracta, innotesceret Deus Pater toto orbi, qui ante in Iudaeis tantummodo notus erat. |
| 6 | Clarifica Filium tuum ut Filius tuus clarificet te. |
| 7 | Quasi dixisset, Resuscita me, ut innotescas toto orbi per me. |
| 8 | Sequitur: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis. |
| 9 | Id est, omnis hominis, a parte totum, nam caro pro homine toto dicit. |
| 10 | Haec ait ut ostenderet magis ac magis quomodo clarificaturus esset Patrem. |
| 11 | Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita clarificet te Filius. |
| 12 | Id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. |
| 13 | Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. |
| 14 | Haec est autem vita aeterna: ut cognoscant te solum verum Deum, et, quem misisti, Iesum Christum. |
| 15 | Ordo verborum est iste: Et quem misisti Iesum Christum cognoscant solum verum Deum. |
| 16 | Plena cognitio Dei Patris, et Filii, et Spiritus sancti, plena est et perfecta vita aeterna, summa beatitudo est; summa beatitudo non est nisi in vita aeterna; ideo dixit: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te et quem misisti, Iesum Christum, solum et verum Deum. |
| 17 | Ego clarificavi te super terram: opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. |
| 18 | Quid est quod praeterito tempore posuit, clarificavi et consummavi, et statim subiunxit futuri temporis verbum, faciam, nisi quod omnia Deo sunt praesentia et in divina praedestinatione futura quasi transacta esse credenda sunt? Quod enim futurum fuit ut fieret, hoc ei quasi transactum fuit. |
| 19 | Ego te clarificavi. |
| 20 | Quasi dixisset, Ego te clarificabo praedicationis gloria, quam in discipulis meis toto mundo efficiam, dum opus consummabo passionis meae et resurrectionis, quod dedisti mihi ut faciam. |
| 21 | Et nunc vero clarifica me tu, Pater. |
| 22 | Dicendo enim, te clarificavi super terram, se a Patre apud eumdem Patrem postulans clarificandum, modum profecto utriusque clarificationis ostendit: ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando; Pater vero ipsum apud semetipsum ad suam dexteram collocando. |
| 23 | Subiunxit, claritate quam habui apud te priusquam mundus fieret. |
| 24 | Ordo verborum est, quam habui apud te priusquam mundus esset. |
| 25 | In hoc valet quod ait, et nunc clarifica me, hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita nunc perfectione: fac in mundo quod apud te fuerat ante mundum, fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. |
| 26 | Convenit nos intelligere in hoc loco praedestinationem claritatis humanae, quae in illo est, naturae ex mortali immortalem apud Patrem futurae, et hoc iam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset quod in mundo etiam suo tempore fieret. |
| 27 | Sicut de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit in ipso ante mundi constitutionem. |
| 28 | Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. |
| 29 | Quod ergo facturus erat per doctores sanctos in toto orbe post gloriam resurrectionis et ascensionis suae, et post Spiritus sancti dona quae in discipulos delata sunt, hoc quasi factum esse dixit. |
| 30 | Tale est hoc quale et illud quod paulo ante dixit: Ego te clarificavi super terram. |
| 31 | Pro tempore futuro et illic et hic praeteritum ponens tempus, sicut qui sciret praedestinatum esse ut id fieret, et ideo fecisse se dicens quod erat sine ulla dubitatione facturus. |
| 32 | Sequitur: Tui erant et mihi eos dedisti; et sermonem tuum servaverunt. |
| 33 | Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt: quia verba quae dedisti mihi, dedi eis; et ipsi acceperunt et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. |
| 34 | Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt spe perfecta cum adhuc essent futura, tamen et haec specialiter de discipulis dici possunt, ad quos tunc praesentialiter loquebatur. |
| 35 | Quia illud quod sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. |
| 36 | Quos dedisti mihi, custodivi; et nemo ex his periit nisi filius perditionis. |
| 37 | Iudam significans, qui tradidit eum, qui unus fuit de duodecim, magis huic sensui convenit, ut apostolis specialiter haec loqueretur. |
| 38 | Deinde subiungit: Nunc autem ad te venio. |
| 39 | Cnm manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, cum essem cum eis ego servabam eos, veluti iam cum eis ea praesentia non esset, eo modo enim significare voluit ascensionem mox futuram, de qua dicit: Nunc autem ad te venio. |
| 40 | Iturus utique ad dexteram Patris, unde venturus est ad vivos et mortuos iudicandos. |
| 41 | Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. |
| 42 | Non illud nomen quo Deus es, sed illud nomen quo Pater meus es, quod nomen manifestari non potest sine illius Filii manifestatione. |
| 43 | Nam vero illud nomen quod Deus est, nulli naturae rationabili incognitum omnimodis esse putavit. |
| 44 | Haec est enim vere vis divinitatis, ut creaturae rationali non omnino incognitus possit abscondi, exceptis paucis, in quibus natura rationalis nimium depravata est. |
| 45 | Propemodum omnes gentes Deum esse fatentur, licet diversis erroribus verum Deum agnoscere impediantur. |
| 46 | Quod vero in Psalmis legitur: Notus in Iudaea tantum Deus, quia legitimo cultu tantummodo Deum verum cognoverunt et coluerunt. |
| 47 | Et sermonem tuum servaverunt. |
| 48 | Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt. |
| 49 | Id est, cognoverunt quia abs te sunt: simul enim Pater dedit omnia cum genuit eum qui haberet omnia, sicut in prioribus huius Evangelii ipse Dominus ait: Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. |
| 50 | Id est, genuit Filium vitam habentem in semetipso. |
| 51 | Quia verba quae dedisti mihi dedi eis, et ipsi acceperunt. |
| 52 | Id est, intellexerunt atque tenuerunt. |
| 53 | Tunc enim verbum accipitur quando mente percipitur, et tenetur ne oblivione pereat. |
| 54 | Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. |
| 55 | Et hic subaudiendum est vere; quod enim dixit, cognoverunt vere, exponere noluit adiungendo et crediderunt. |
| 56 | Hoc itaque crediderunt vere quod cognoverunt vere; id enim est a te exivi, quod est, tu me misisti. |
| 57 | Sed tamen adhuc non erant discipuli tales quales eos futuros esse dicit, verbis praeteriti temporis usus quasi iam esset, pronuntians quales futuri essent, accepto scilicet Spiritu sancto, qui eos, sicut promissum est, doceret omnia et induceret eos in omnem veritatem. |
| 58 | Dedit eis verba, sicut dixit, quae dedit ei Pater, sed quando illa non foris in auribus sed intus in cordibus spiritaliter acceperunt. |
| 59 | Tunc vere acceperunt, quia tunc vere cognoverunt; vere autem cognoverunt, quia vere crediderunt. |
| 60 | Sed haec verba quae dicit Filius sibi Patrem dedisse, si ad Divinitatis unitatem intelligitur pertinere, eo modo dedit verba Pater Filio, quo genuit Verbum coaeternum sibi; si vero ad humanitatem respicit, quis intelligit quo modo dedisset, vel quomodo accepisset Deus homo factus ex Virgine, quando etiam ipsam, quae de Virgine facta est, generationem quis enarrabit? Sequitur: Ego pro eis rogo, non pro mundo, sed pro his quos dedisti mihi. |
| 61 | Haec enim dixit inter alia, dum oraret pro eis quos dedit ei Pater. |
| 62 | Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea forte gratia, ut ab illo eligantur ex mundo. |
| 63 | Non itaque pro mundo, sed pro eis quos Pater dedit rogare se dicit. |
| 64 | Per hoc enim quod eos illi Pater iam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. |
| 65 | Deinde subiungit, quia tui sunt. |
| 66 | Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea; ubi satis apparet quomodo unici Filii sunt omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis. |
| 67 | Hoc enim dictum est de sancta et rationabili creatura, quam elegit Deus et quae subdita est Patri et Filio, et aequaliter sunt Patris et Filii. |
| 68 | Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri Filius esset aequalis. |
| 69 | Nec fas est ut sancti de quibus haec locutus est cuiusquam sint, nisi eius a quo creati et sanctificati sunt. |
| 70 | Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales esse demonstrant, quorum aequaliter sunt. |
| 71 | Et clarificatus sum, inquit, in eis. |
| 72 | Nunc suam clarificationem, tanquam facta sit, dicit, cum adhuc esset futura. |
| 73 | Et clarificatus sum in eis. |
| 74 | Id est, per eorum praedicationem clarificatus sum in toto mundo. |
| 75 | Et quia praedestinatum est ut fieret, certum voluit esse quod futurum erat: ideo praeteriti temporis verbo usus est. |
| 76 | Et iam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. |
| 77 | Significat horam qua transiturus erat ex hoc mundo; et verbo praesentis temporis usus est pro futuro, quia quod cito erat futurum quasi factum esse dixit. |
| 78 | Quod autem ait, et hi sunt in mundo, significat eos ad quos loquebatur, tardius transire ex hoc mundo, dum illo abeunte ex hoc mundo, necesse esset ut illi remanerent, per quos praedicaretur nomen eius sanctum in mundo. |
| 79 | Praevidensque quid eos movere posset qui non audirent haec quae legerent, adiecit: Nunc autem ad te venio. |
| 80 | Ascensionis gloriam designat, per quam elevatus est homo super altitudinem coelorum et omnium angelicarum potestatum dignitates, ita ut in dextera Dei Patris collocaretur, ubi manet cum ipso et regnat simul cum sancto Spiritu unus Deus per omnia saecula saeculorum. |
| 81 | Amen. |