Hrabanus Maurus, Homiliae, I HOMILIAE DE FESTIS PRAECIPUIS,..., HOMILIA LXIII. CONTRA COMESSATIONEM, HOMILIA LXIII. CONTRA COMESSATIONEM, ET EBRIETATEM, ET SCURRILITATEM.
| 1 | Sunt quaedam vitia, fratres charissimi, quae, cum gravia sint, ita temporibus nostris apud quosdam levia esse videntur, ut aut minima, aut nulla omnino perperam gerere credantur: et sic praevalent modo in abusione hominum, ut non solum iam vituperari ut peccata vel crimina, sed etiam laudari ut virtutes apud perditos meruerint. |
| 2 | De quibus recte per prophetam dicitur: Peccatum suum sicut Sodomitae praedicaverunt, nec absconderunt (Isa. III). |
| 3 | Quibus item condigna repensatione erroris eorum Dominus per prophetam dicit: Vae vobis, inquit, qui dicitis malum bonum, et bonum malum. |
| 4 | Ponentes tenebras lumen, et lumen tenebras; ponentes amarum in dulce, et dulce in amarum (Isa. V). |
| 5 | Inter quae maxime nunc comessatio et ebrietas impunite regnant, cum non solum plebeii viri et ignobiliores quique, sed et nobiliores gloriosique terrae his malis irretiti sunt. |
| 6 | Omnis quoque sexus omnisque aetas gulae malum in consuetudinem vertit. |
| 7 | Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur (Psal. IX). |
| 8 | Tantumque haec pestis excrevit, ut quosdam de nostro ordine, hoc est de sacerdotum numero, ita tantum captivaverit, ut non solum ipsis ebriosos non reprehenderent, sed etiam ebriosi fierent. |
| 9 | Quae est haec nequitia, fratres, quod ne malum tam amarum, quod nullum praepositum, nullam dignitatem patiatur fieri illaesam: ubi virtutibus detrahitur, et vitia praeconiis efferuntur; ubi abstinentia et sobrietas vituperantur, et gula atque ebrietas laudantur. |
| 10 | Aiunt enim: Vere largi sunt, et quod hi soli misericordiae et charitatis iura observent, qui ebrietati et voracitati operam dant. |
| 11 | Quasi misericordia et charitas sit quemlibet semetipsum decipere, et alios secum ad perditionem trahere. |
| 12 | Nunquid Paulus apostolus, fratres, taliter praedicat charitatem? ait enim: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non agit perperam, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt: non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati (I Cor. XIII). |
| 13 | Igitur, ut audistis, charitas benigna est, tamen non agit perperam: non est ambitiosa, quaerens quae sua sunt, et non quae Dei. |
| 14 | Patiens est, tamen non cogitat malum, nec gaudet super iniquitatem. |
| 15 | Dicite mihi, qui comessationem et ebrietatem laudatis, utrum bonum sit an malum lumen mentis per ebrietatem excaecare, rationem perdere, visum oculorum turbare, loquendi usum amittere, nullo officio membrorum potiri, similem furenti et energumino fieri? Nunquid Deus hominem talem creavit? Nunquid haec gloria imaginis Dei est, de qua scriptum est: Fecit Deus hominem ad imaginem suam, ad similitudinem Dei creavit illum (Gen. I). |
| 16 | Nunquid Deum ad similitudinem vestram furiosum audetis dicere? Quae blasphemia intolerabilis esset, quia ipse summe bonus, et solus beatus, et potens, Rex regum, et Dominus dominantium. |
| 17 | Vidit cuncta quae fecit, et erant valde bona (Ibid.). |
| 18 | Atque hinc intelligi datur quod ebrietas a Deo non est creata, nec inter ea ab eo hominibus commendata, quia non est bona, sed utique valde mala: et non solum per se mala, sed malorum aliorum effectrix. |
| 19 | Credite mihi, fratres, quia omnia pene mala hinc exoriuntur. |
| 20 | Nam hinc excitantur irae, rixae, dissensiones, detractiones, aemulationes, sectae, invidiae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, latrocinia, blasphemiae, et his similia. |
| 21 | De quibus Apostolus ait: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. |
| 22 | Sed ut planius fiat quam detestabilis res sit ebrietas, sacrarum Scripturarum testimoniis utendum esse censemus; nam ipsa Veritas discipulis suis in Evangelio ait: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et curis huius vitae, et superveniat in vos dies illa: tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem terrae (Luc. XXI). |
| 23 | Ac si patenter diceret: Cavete crapulam et ebrietatem, et ambitionem praesentis saeculi, ne forte vos dies ultima implicatos his vitiis inveniat, et cum amatoribus mundi aeterno carcere puniendos trudat. |
| 24 | Per Isaiam quoque prophetam Dominus potatoribus ita comminans, ait: Vae vobis qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis: cithara et lyra, et tympanum et tibia, et vinum in conviviis vestris, et opus Domini non respicitis, et opera manuum eius non consideratis. |
| 25 | Propterea captivus ductus est populus, quia non habuit scientiam, et nobiles eius interierunt fame, et multitudo eius siti exaruit. |
| 26 | Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino, et descendent fortes eius et populus eius, et sublimes gloriosique eius ad eum (Isa. V). |
| 27 | Item in eodem propheta paulo post divina increpatio subiungit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem: qui iustificatis impium pro muneribus, et iustitiam iusti aufertis ab eo. |
| 28 | Propter quod, sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor flammae exurit: sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum ut pulvis ascendet. |
| 29 | Abiecerunt enim legem Domini exercituum, et eloquium sancti Israel blasphemaverunt. |
| 30 | Ideo iratus est furor Domini in populum, et extendit manum super eum, et percussit eum; et conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum quasi stercora in medio platearum. |
| 31 | In omnibus his non est aversus furor eius, sed adhuc manus eius extensa (Ibid.). |
| 32 | Per Salomonem quoque similiter Sapientia divina detestatur ebrietatem et prohibet dicens: Fili mi, noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt: qui vacantes potibus, et dantes symbola consumentur (Prov. XXIII). |
| 33 | Et paulo post, quasi obstupescens talium damnationem, subiungit: Cui, inquit, vae? cuius patri vae? cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Nonne his qui morantur in vino, et student calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color eius: ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber: et sicut regulus venena diffundet (Ibid.). |
| 34 | In Lege quoque Dominus praecepit Aaron ita dicens: Vinum et omne quod inebriare potest non bibes tu, et filii tui, quando intrabitis in tabernaculum testimonii, ne moriamini: quia praeceptum est sempiternum in generationes vestras: et ut habeatis scientiam discernendi inter sanctum et profanum, inter pollutum et mundum: doceatisque filios Israel omnia legitima mea quae locutus est Dominus ad eos per manum Moysi (Lev. X). |
| 35 | Ecce modo audistis, fratres charissimi, ex sententiis sanctarum Scripturarum, quantum conditori nostro displiceat comessatio et ebrietas, et qualem damnationem conferat his qui ea abutuntur. |
| 36 | Parcite, quaeso, tam magno malo immorari, quia vobis praesentem prosperitatem et vitam auferat sempiternam. |
| 37 | Sint vobis convivia sobria, sint iusti viri convivae, et in timore Dei gloriatio vestra. |
| 38 | In sensu vestro sit cogitatus Dei, et omnis enarratio vestra in praeceptis Altissimi. |
| 39 | Nam homo linguosus, et temerarius in verbo suo, odibilis est, quia, ut scriptum est: Qui inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala (Prov. XIII). |
| 40 | Recordamini quomodo Dominus supra sacerdotibus suis et ministris tabernaculi sui de ebrietate cavenda praecepit: vos enim omnes, teste apostolo Petro, estis genus regium, et sacerdotale, gens sancta, populus acquisitionis (I Petr. II); qui quotidie debetis Deo servire in vero eius tabernaculo, quod est Ecclesia: Quiescite et abstinete vos a comessatione et ebrietate, a loquacitate, a scurrilitate, a vanitate, et semper quod bonum est sectamini invicem et in omnes, ut eius fieri membra mereamini, qui est verus sacerdos et verus Dominus noster, Rex regum et Dominus dominorum, Iesus Christus unigenitus Dei Filius, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus in omnia saecula saeculorum. |
| 41 | Amen. |