Hrabanus Maurus, Homiliae, I HOMILIAE DE FESTIS PRAECIPUIS,..., HOMILIA LVIII. DE IUSTE IUDICANDO ET FALSIS TESTIBUS NON RECIPIENDIS.
| 1 | Audivimus Dominum in Evangelio, fratres charissimi, praecipientem atque dicentem: Nolite iudicare, et non iudicabimini; nolite condemnare, et non condemnabimini. |
| 2 | In quo enim iudicio iudicaveritis, iudicabitur de vobis (Matth. VII). |
| 3 | In quo non prohibuit iudicii sanctionem, sed ostendit iudicandi rationem. |
| 4 | Compescuit pertinaciam, et docuit iustitiam. |
| 5 | Ait enim ipse alibi: Iustum iudicium iudicate (Ioan. VII). |
| 6 | Et in Lege: Iuste, inquit, quod iustum est exsequaris. |
| 7 | Omnis enim qui recte et iuste iudicat, stateram in manu gestat. |
| 8 | In utroque penso iustitiam et misericordiam portat, sed pro iustitia reddit peccati sententiam: pro misericordia temperat poenam; quaedam vero sunt a iudice bono per aequitatem corrigenda, quaedam itaque per misericordiam indulgenda. |
| 9 | Sine personarum acceptione debent esse iudicia: nihil enim iniquius est quam munera accipere in iudiciis, quia munera excaecant prudentium corda, et subvertunt verba iustorum (Deut. XVI). |
| 10 | In quo enim iudicio, dicit Dominus, iudicabitis, iudicabitur de vobis. |
| 11 | Quapropter iudex Deum iudicem timeat, ne forte eo iudicante ipse damnetur. |
| 12 | Qui innocentes damnat vel impios iustificat pro muneribus, vel cuiuslibet personae amore vel odio cor acclinaverit, iudicii veritatem observare non poterit. |
| 13 | Nemo principum stultos vel improbos iudices ponere debet: nam stultus per ignaviam ignorat iustitiam; improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. |
| 14 | Pene gravius lacerantur pauperes a pravis iudicibus quam a cruentissimis hostibus: nullus praedo tam cupidus in alienis, quam iudex iniquus in suis. |
| 15 | Peiores sunt hostibus iudices iniqui; hostes saepe fuga vitantur, iudices propter potentiam effugi non possunt. |
| 16 | Ipsi divitias ex civium oppressione congregare student. |
| 17 | Ipsi divitias ex civium oppressione congregare student. |
| 18 | Aliquoties iudices boni ministros habent rapaces, quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum; hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait (Rom. I), qui faciunt, sed qui consentiunt iniqua facientibus, digni efficiuntur morte perpetua. |
| 19 | Saepe iudices pravi cupiditatis causa aut differunt aut pervertunt iudicia, nec finiunt causas quousque sacculus eorum impleatur; quando enim iudicant, non causam, sed dona considerant. |
| 20 | Iudices pravi, iuxta prophetae verbum, quasi lupi, vespere non relinquunt in mane; hoc est, de praesentis vitae commodo tantum cogitant, de futuro autem nihil, luporum more cuncta rapientes, et vix pauca pauperibus relinquentes. |
| 21 | Iracundus iudex iudicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt claritatem iustitiae. |
| 22 | Non persona in iudicio consideranda, sed causa. |
| 23 | Scriptum est enim: Non accipias personam in iudicio. |
| 24 | Iniqui iudices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae; et nocent saepe iustis, dum improbe defendunt impios. |
| 25 | Acceptio munerum in iudiciis praevaricatio est veritatis. |
| 26 | Qui Deum timentes, iuste iudicant, aeterna a Deo accepturi sunt praemia. |
| 27 | Considerandum est igitur iudici ne falsorum testium dolo deludatur, ne cum ipsis sceleris sui sortiatur vindictam. |
| 28 | Falsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus (Prov. XIX). |
| 29 | Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna eius in die ultimo (Prov. XXIV). |
| 30 | Item alibi dicit: Os quod mentitur, occidit animam (Sap. I), quoniam metu cuiuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se invocat, quia magis timet hominem quam Deum. |
| 31 | Falsidicus testis est tribus personis obnoxius: primum Deo, cuius praesentiam contemnit; deinde iudici, quem fallit mentiendo; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. |
| 32 | Saepe enim evenit ut falsi testes, quando separantur, mox mendaces inveniantur: nec sibi blandiatur quis, si audiat falsum testimonium dici contra quemlibet, et non manifestat, eo quod ipse falsum non dicat: uterque enim reus est, et qui veritatem occultat, et qui mendacium dicit, quia ille prodesse non vult, et ipse nocere desiderat. |
| 33 | Beatus, cuius testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. |
| 34 | Scire vos oportet, fratres, quod quatuor modis iustitia in iudiciis subvertitur, hoc est, timore, cupiditate, odio, amore; timore, dum metu potestatis alicuius, veritatem dicere vel iudicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicuius corrumpitur iudex; odio, dum cuiuslibet inimicitiae causa nocere alteri desiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra iustitiam defendit potentior. |
| 35 | His quatuor modis, saepe aequitas iudicii subvertitur, et innocentia laeditur. |
| 36 | Magisque dolendi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur iniuriam. |
| 37 | Illi enim qui opprimuntur temporalem miseriam cito finiunt, illi vero qui opprimunt eos per iustitiam, aeternis flammis deputantur. |
| 38 | Hic vero saepe a malis boni iudicantur, in futura siquidem vita mali iudicantur a bonis. |
| 39 | Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices; in illa itaque retributione aeterna semper boni felices erunt, et mali semper miseri erunt. |
| 40 | Quibus bene erit in hoc saeculo contendant maxime ne bona perdant perpetua, et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine inveniantur digni. |
| 41 | Contestans obsecro vos, fratres charissimi, ut semper hoc attendatis, quando aliquem iudicetis, seu defendatis, sive etiam hoc facientibus consentiatis; quod veritatem et iustitiam non relinquatis, sed in omnibus observare studeatis, quatenus a vero iudice vestro, ipsa videlicet Veritate, quae iudicabit orbem terrae in aequitate et iustitia, coronam immarcescibilem cum benedictis in aeterna beatitudine accipere mereamini; ipso tribuente, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. |
| 42 | Amen. |