Hrabanus Maurus, Homiliae, I HOMILIAE DE FESTIS PRAECIPUIS,..., HOMILIA XLVI. DE CHARITATE.
| 1 | Libet me aliquid in contemplatione charitatis, fratres charissimi, dilectioni vestrae dicere, quae quanto magis cor accendit, tanto copiosiorem sermonem tribuit, et quanto magis in disputando se extendit, tanto vos suavius reficit. |
| 2 | Ipsa enim divinarum Scripturarum multiplicem abundantiam altissimamque doctrinam sine ullo errore comprehendit et sine ullo labore custodit, cuius cor plenum est charitate, dicente Apostolo: Plenitudo legis est charitas (Rom. XIII); et in alio loco: Finis autem praecepti est charitas, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I). |
| 3 | Quid est autem praecepti finis, nisi praecepti adimpletio? Quid est autem praecepti adimpletio, nisi legis plenitudo? Quod ergo ibi diximus, plenitudo legis charitas, hoc etiam diximus, finis praecepti est charitas. |
| 4 | Nec dubitari ullo modo potest quod templum Dei sit, in quo habitat charitas; dicit enim Ioannes: Deus est charitas. |
| 5 | Haec autem dicentes apostoli, et nobis charitatis excellentiam commendantes, non utique aliud, nisi quod comederant, eructuare poterant. |
| 6 | Ipse quippe Dominus pascens eos cibo salutis, verbo charitatis, quod est ipse panis vivus qui de coelo descendit, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut vos diligatis invicem (Ioan. XIII). |
| 7 | Qui ergo contra mortis vetustatem attulit vitae novitatem, ipse contra vetus peccatum opponit novum mandatum. |
| 8 | Quapropter vetus peccatum quisquis vis exstinguere, mandato novo exstingue cupiditatem et amplectere charitatem. |
| 9 | Sicut enim radix omnium malorum cupiditas (II Tim. VI), ita radix omnium bonorum charitas. |
| 10 | Totam magnitudinem et latitudinem divinorum eloquiorum secura possidet charitas, qua Deum, proximumque diligimus. |
| 11 | Docet enim nos coelestis unus magister et dicit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex totis viribus tuis, et diliges proximum tuum sicut teipsum: in his duobus praeceptis, tota lex pendet et prophetae (Matth. XII). |
| 12 | Si ergo non vacat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia volumina sermonum evolvere, omnia Scripturarum secreta penetrare, tene charitatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quae ibi didicisti, tenebis etiam quod non didicisti. |
| 13 | Si enim nosti charitatem, aliquid nosti unde et illud pendet quod forte non nosti; et in eo quod in Scripturis intelligis, charitas patet; et in eo quod non intelligis, charitas latet. |
| 14 | Ille itaque tenet et quod patet et quod latet in divinis sermonibus, qui charitatem tenet in moribus. |
| 15 | Quapropter, fratres charissimi, sectemini charitatem: ipsa videlicet est dulce ac salubre vinculum mentium, sine qua dives pauper est, et cum qua pauper dives est. |
| 16 | Haec in adversitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentationibus tutissima, in hospitalitate latissima, inter veros fratres iucundissima, intra falsos etiam patientissima: in Abel per sacrificium grata; in Noe per diluvium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Moyse inter iurgia lenissima, in David tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris blandus ignis innocenter spectat, in Machabaeis saevos ignes fortiter tolerat, casta in Susanna erga virum, in Anna post virum, in Anna (sic) praeter virum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro ad obediendum, humana in Christianis ad confitendum, divina in Christo ad ignoscendum. |
| 17 | Sed quid ego maius de charitate aut uberius possum dicere quam per os Apostoli laudes eius intonat Dominus, supereminentem viam demonstrantis atque dicentis: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens. |
| 18 | Et si habuero prophetiam, et noverim mysteria omnia et omnem scientiam, et habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem non habuero, nihil sum. |
| 19 | Et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest. |
| 20 | Charitas patiens est, benigna est, charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. |
| 21 | Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet: charitas nunquam excidit (I Cor. XIII). |
| 22 | Quanta est ista anima linguarum, prophetia, virtus, sacramentorum salus, scientiae solidamentum, fidei fructus, divitiae pauperum, vita morientium! Quid tam magnanimum quam pro impiis mori! Quid tam benignum quam et inimicos diligere! Sola est quam felicitas aliena non premit, quia non aemulatur, sola est quam felicitas sua non extollit, quia non inflatur; sola est quam conscientia mala non compungit, quia non agit perperam: inter opprobria secura, inter odia benefica est; inter iniuriosos placida est, inter insidias innocens est: inter iniquitates gemens, in veritate respirans. |
| 23 | Quid illa fortius, non ad retribuendas, sed ad sufferendas iniurias? Quid illa fidelius, non vanitati, sed aeternitati. |
| 24 | Nam ideo tolerat omnia in praesenti vita, quia credit omnia de futura vita, et suffert omnia quae hic immittuntur, quia sperat omnia quae ibi promittuntur. |
| 25 | Merito nunquam cadet, quia sine defectu permanet. |
| 26 | Ergo sectamini charitatem, fratres, et in ea pie cogitantes et sancte viventes, afferte fructum iustitiae et per ipsius ducatum studete ut perveniatis ad summum bonum: summo enim bono adepto, aeternam beatitudinem habebitis, ad quam nos pervenire ipse concedat, qui est beata charitas et chara beatitudo, Iesus Christus Dominus noster, cum Patre, et Spiritu sancto unus solus et verus regnans Deus, per omnia saecula saeculorum. |
| 27 | Amen. |