Hrabanus Maurus, Homiliae, I HOMILIAE DE FESTIS PRAECIPUIS,..., HOMILIA XX. ITEM IN LITANIIS. De Oratione Dominica ( Evang. Luc. XI).
| 1 | Modo, fratres charissimi, cum Evangelium legeretur, audivimus Salvatorem nostrum dicentem ac nobis praecipientem: Petite et dabitur vobis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis. |
| 2 | Omnis enim qui petit, accipit; et qui quaerit, invenit; et pulsanti aperietur (Luc. XI). |
| 3 | Et non solum nos petere iussit, sed etiam alibi petere docuit: Orantes autem, ait, nolite multum loqui, sicut ethnici faciunt (Matth. VI); arbitrantur enim quod in multiloquio suo exaudiantur, quia exercendae linguae potius, quam mundando animo dant operam. |
| 4 | Scit enim, inquit, Pater vester quid vobis necessarium sit, antequam petatis ab eo; et de ipso scriptum est: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor (I Reg. XVI); et item: Dominus novit cogitationes hominum, quae vanae sunt (Psal. XCIII). |
| 5 | Deus ergo Dominus noster non verborum multitudinem quaerit, quasi ignarus nostrae voluntatis, cui universa nota sunt antequam fiant, omnia enim nuda et aperta sunt oculis eius. (Hebr. IV), sed nostri cordis internum ac purum quaerit affectum: Sic, inquit, orabitis: Pater noster, qui es in coelis; ac si monendo dixisset nobis: Ad magnum genus pertinere coepistis, nolite inhaerere terrenis, qui Patrem invenistis in coelis: omnes enim docet fratres unanimes esse qui unum Patrem Deum volumus habere. |
| 6 | Sub isto Patre, fratres sunt, dominus et servus, imperator et miles, dives et pauper. |
| 7 | Omnes Christiani fideles diversos habent patres in terra, alii nobiles, alii ignobiles, unum vero Patrem invocant, qui est in coelis; et si ibi est Pater noster, ibi nobis praeparatur haereditas: quia ergo audivimus a quo petamus, sciamus iam quid petamus, ne forte talem Patrem, male petendo, offendamus. |
| 8 | Prima ergo petitio est, sanctificetur nomen tuum: nomen Dei semper sanctum est; quare ergo petimus ut sanctificetur, nisi ut nos per ipsum sanctificemur, et sanctificatio Dei appareat et permaneat in nobis. |
| 9 | Sequitur alia petitio, adveniat regnum tuum: sive petamus, sive non petamus, venturum est regnum Dei. |
| 10 | Quare ergo petimus, nisi ut veniat et nobis quod venturum est omnibus sanctis? ut et nos Deus in numero sanctorum suorum habeat, quibus venturum est regnum eius. |
| 11 | Dicimus tertia petitione, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra: quid precamur hic aliud, nisi ut quomodo sibi serviunt angeli in coelo, ita et nos illi serviamus in terra; Angeli autem et ipsius sancti obediunt illi, non illum offendunt, non irasci faciunt, sed faciunt eius iussa amando eum: hoc ergo oramus ut et nos praeceptum Dei charitate faciamus. |
| 12 | Iterum, verba ista et aliter intelligi possunt, nam coelum in nobis anima est, terra in nobis corpus est. |
| 13 | Quid est ergo, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra? nisi ut sicut nos audivimus praecepta Dei, sic et nobis consentiat caro nostra, ne dum contendunt caro et spiritus, praecepta Dei minus implere possimus. |
| 14 | Istae ergo tres petitiones pertinent ad vitam aeternam, quia aeterna in eis petimus: semper enim et sine ullo fine debemus desiderare sanctificari in nomine Domini, et regnum eius fieri in nobis, et voluntatem eius impleri: caeterae vero quatuor sequentes pertinent ad vitam praesentem. |
| 15 | Sequitur in Oratione Dominica, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie: sive exhibitionem corpori petimus necessariam a Deo Patre, in pane significantes quidquid nobis est necessarium; sive quotidianum panem intelligamus illum esse quem accepturi sumus de altari. |
| 16 | Quid est enim quod oramus ut det nobis eum, nisi ne mali aliquid admittamus unde a tali pane separemur. |
| 17 | Et verbum Dei quod quotidie praedicatur, panis est: non enim quia non est panis ventris, ideo non est panis mentis: cum autem vita ista transterit, nec panem illum quaerimus quem quaerit fames, nec sacramentum altaris habemus accipere, quia ibi erimus cum Christo, cuius corpus modo accipimus in sacramento. |
| 18 | Nec verba ista a nobis tunc dici habent, quae nunc dicimus vobis. |
| 19 | Nec codex legendus est, quando ipsum videbimus, qui est Verbum Dei, per quem facta sunt omnia, quo pascuntur angeli, quo illuminantur archangeli, quo sapientes fiunt omnes coelorum virtutes, non quaerentes verba locutionis infructuosae, sed bibentes unicum verbum, et inde impleti eructant laudes, et non deficiunt in laudibus. |
| 20 | Beati enim, ait psalmus, qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII). |
| 21 | Ergo in hac vita petimus quod sequitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: in baptismo omnia debita, id est, peccata omnia, prorsus dimittuntur nobis; sed quia hic nemo potest vivere sine peccato, et si non magno crimine, unde separentur ab illo pane, tunc nemo potest sine peccatis esse in hac terra, et non possumus accipere, nisi unum baptismum simul: in oratione autem accipiemus unde quotidie lavemur, ut nobis peccata nostra quotidie dimittantur. |
| 22 | Sed hoc fit si faciamus quod sequitur, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. |
| 23 | Itaque, fratres mei, moneo vos, in Dei gratia filios meos, et sub illo Patre fratres meos, moneo vos ut quando vos aliquis offendit et peccat in vos, et venit, et confitetur, et petit a vobis veniam, ut ignoscatis illi, et continuo ex corde dimittatis, ne vobis a Deo veniam venientem prohibeatis: si enim non dimittetis vos, nec ille dimittet vobis. |
| 24 | Ergo et hoc in ista vita petimus, quia hic possunt dimitti ubi possunt haberi peccata, in illa autem vita non dimittuntur, quia nec habentur. |
| 25 | Deinde petimus dicentes, ne nos inducas in tentationem: Deus enim non per seipsum inducit in tentationem, sed induci patitur eum quem suo auxilio destituerit, ac deseruerit, ordine occultissimo, at meritis causisque saepe manifestis. |
| 26 | Aliud est autem induci in tentationem, aliud est tentari: quia tentari, probare est; unde scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines iustos tentatio tribulationis (Eccli. XXVII). |
| 27 | Induci autem in tentationem, est superari tentatione atque corrumpi. |
| 28 | Sed libera nos a malo, hoc est ab omni peccato, sive etiam ab auctore peccati, hoc est, diabolo, ne ille nos suis tentationibus seducat atque decipiat. |
| 29 | Orandum est enim nobis quandiu sumus in praesenti vita, ut non solum non inducamur in malum quo caremus, sed ab illo etiam liberemur quo iam inducti sumus: quod cum factum fuerit, nihil remanebit formidolosum, quia tunc gaudium nostrum erit plenum. |
| 30 | Hanc ergo Orationem Dominicam, fratres charissimi, quae ab ipso auctore nostro et largitore omnium bonorum instituta est, in memoria omnes teneamus, et intellectu cordis eam habere festinemus; puro ore et pacifica mente illam proferamus, ac bonis operibus ipsam commendemus. |
| 31 | Scit enim ille qui taliter iussit nos petere, quid nobis utile est concedere: quia quaecunque postulaverimus secundum voluntatem eius, audit nos ipse, videlicet mediator Dei et hominum, Iesus Christus Dominus noster, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. |
| 32 | Amen. |