Horatius, Sermones, 2, Sermo VIII
| 1 | 'Ut Nasidieni iuvit te cena beati? |
| 2 | nam mihi quaerenti convivam dictus here illic |
| 3 | de medio potare die.' 'sic, ut mihi numquam |
| 4 | in vita fuerit melius.' 'da, si grave non est, |
| 5 | quae prima iratum ventrem placaverit esca.' |
| 6 | 'in primis Lucanus aper: leni fuit austro |
| 7 | captus, ut aiebat cenae pater: acria circum |
| 8 | rapula, lactucae, radices, qualia lassum |
| 9 | pervellunt stomachum, siser, allec, faecula Coa. |
| 10 | his ut sublatis puer alte cinctus acernam |
| 11 | gausape purpureo mensam pertersit et alter |
| 12 | sublegit quodcumque iaceret inutile quodque |
| 13 | posset cenantis offendere, ut Attica virgo |
| 14 | cum sacris Cereris procedit fuscus Hydaspes |
| 15 | Caecuba vina ferens, Alcon Chium maris expers. |
| 16 | hic erus "Albanum, Maecenas, sive Falernum |
| 17 | te magis adpositis delectat, habemus utrumque."' |
| 18 | 'divitias miseras! sed quis cenantibus una, |
| 19 | Fundani, pulcre fuerit tibi, nosse laboro.' |
| 20 | 'summus ego et prope me Viscus Thurinus et infra, |
| 21 | si memini, Varius; cum Servilio Balatrone |
| 22 | Vibidius, quos Maecenas adduxerat umbras. |
| 23 | Nomentanus erat super ipsum, Porcius infra, |
| 24 | ridiculus totas semel absorbere placentas; |
| 25 | Nomentanus ad hoc, qui, siquid forte lateret, |
| 26 | indice monstraret digito; nam cetera turba, |
| 27 | nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis, |
| 28 | longe dissimilem noto celantia sucum, |
| 29 | ut vel continuo patuit, cum passeris atque |
| 30 | ingustata mihi porrexerit ilia rhombi. |
| 31 | post hoc me docuit melimela rubere minorem |
| 32 | ad lunam delecta. quid hoc intersit, ab ipso |
| 33 | audieris melius. tum Vibidius Balatroni |
| 34 | "nos nisi damnose bibimus, moriemur inulti," |
| 35 | et calices poscit maiores. vertere pallor |
| 36 | tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris |
| 37 | potores, vel quod maledicunt liberius vel |
| 38 | fervida quod subtile exsurdant vina palatum. |
| 39 | invertunt Allifanis vinaria tota |
| 40 | Vibidius Balatroque secutis omnibus: imi |
| 41 | convivae lecti nihilum nocuere lagoenis. |
| 42 | adfertur squillas inter murena natantis |
| 43 | in patina porrecta. sub hoc erus "haec gravida" inquit |
| 44 | "capta est, deterior post partum carne futura. |
| 45 | his mixtum ius est: oleo, quod prima Venafri |
| 46 | pressit cella; garo de sucis piscis Hiberi; |
| 47 | vino quinquenni, verum citra mare nato, |
| 48 | dum coquitur - cocto Chium sic convenit, ut non |
| 49 | hoc magis ullum aliud - ; pipere albo, non sine aceto, |
| 50 | quod Methymnaeam vitio mutaverit uvam. |
| 51 | erucas viridis, inulas ego primus amaras |
| 52 | monstravi incoquere; inlutos Curtillus echinos, |
| 53 | ut melius muria quod testa marina remittat." |
| 54 | interea suspensa gravis aulaea ruinas |
| 55 | in patinam fecere, trahentia pulveris atri |
| 56 | quantum non Aquilo Campanis excitat agris. |
| 57 | nos maius veriti, postquam nihil esse pericli |
| 58 | sensimus, erigimur; Rufus posito capite, ut si |
| 59 | filius inmaturus obisset, flere. quis esset |
| 60 | finis, ni sapiens sic Nomentanus amicum |
| 61 | tolleret: "heu, Fortuna, quis est crudelior in nos |
| 62 | te deus? ut semper gaudes inludere rebus |
| 63 | humanis!" Varius mappa conpescere risum |
| 64 | vix poterat. Balatro suspendens omnia naso |
| 65 | "haec est condicio vivendi" aiebat, "eoque |
| 66 | responsura tuo numquam est par fama labori. |
| 67 | tene, ut ego accipiar laute, torquerier omni |
| 68 | sollicitudine districtum, ne panis adustus, |
| 69 | ne male conditum ius adponatur, ut omnes |
| 70 | praecincti recte pueri comptique ministrent. |
| 71 | adde hos praeterea casus, aulaea ruant si, |
| 72 | ut modo; si patinam pede lapsus frangat agaso. |
| 73 | sed convivatoris, uti ducis, ingenium res |
| 74 | adversae nudare solent, celare secundae." |
| 75 | Nasidienus ad haec "tibi di, quaecumque preceris, |
| 76 | commoda dent: ita vir bonus es convivaque comis" |
| 77 | et soleas poscit. tum in lecto quoque videres |
| 78 | stridere secreta divisos aure susurros.' |
| 79 | 'nullos his mallem ludos spectasse; sed illa |
| 80 | redde age quae deinceps risisti.' 'Vibidius dum |
| 81 | quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena, |
| 82 | quod sibi poscenti non dentur pocula, dumque |
| 83 | ridetur fictis rerum Balatrone secundo, |
| 84 | Nasidiene, redis mutatae frontis, ut arte |
| 85 | emendaturus fortunam; deinde secuti |
| 86 | mazonomo pueri magno discerpta ferentes |
| 87 | membra gruis sparsi sale multo non sine farre, |
| 88 | pinguibus et ficis pastum iecur anseris albae |
| 89 | et leporum avolsos, ut multo suavius, armos, |
| 90 | quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto |
| 91 | vidimus et merulas poni et sine clune palumbis, |
| 92 | suavis res, si non causas narraret earum et |
| 93 | naturas dominus; quem nos sic fugimus ulti, |
| 94 | ut nihil omnino gustaremus, velut illis |
| 95 | Canidia adflasset, peior serpentibus Afris.' |