Horatius, Epistulae, 1, Epistula XVIII
| 1 | Si bene te novi, metues, liberrime Lolli, |
| 2 | scurrantis speciem praebere, professus amicum. |
| 3 | Ut matrona meretrici dispar erit atque |
| 4 | discolor, infido scurrae distabit amicus. |
| 5 | Est huic diversum vitio vitium prope maius, |
| 6 | asperitas agrestis et inconcinna gravisque, |
| 7 | quae se commendat tonsa cute, dentibus atris, |
| 8 | dum volt libertas dici mera veraque virtus. |
| 9 | Virtus est medium vitiorum et utrimque reductum. |
| 10 | Alter in obsequium plus aequo pronus et imi |
| 11 | derisor lecti sic nutum divitis horret, |
| 12 | sic iterat voces et verba cadentia tollit, |
| 13 | ut puerum saevo credas dictata magistro |
| 14 | reddere vel partis mimum tractare secundas; |
| 15 | alter rixatur de lana saepe caprina, |
| 16 | propugnat nugis armatus: 'Scilicet, ut non |
| 17 | sit mihi prima fides et, vere quod placet, ut non |
| 18 | acriter elatrem? Pretium aetas altera sordet.' |
| 19 | Ambigitur quid enim? Castor sciat an Docilis plus, |
| 20 | Brundisium Minuci melius via ducat an Appi. |
| 21 | Quem damnosa Venus, quem praeceps alea nudat, |
| 22 | gloria quem supra vires et vestit et unguit, |
| 23 | quem tenet argenti sitis inportuna famesque, |
| 24 | quem paupertatis pudor et fuga, dives amicus, |
| 25 | saepe decem vitiis instructior, odit et horret, |
| 26 | aut, si non odit, regit ac veluti pia mater |
| 27 | plus quam se sapere et virtutibus esse priorem |
| 28 | volt et ait prope vera: 'Meae (contendere noli) |
| 29 | stultitiam patiuntur opes; tibi parvola res est; |
| 30 | arta decet sanum comitem toga; desine mecum |
| 31 | certare.' Eutrapelus cuicumque nocere volebat |
| 32 | vestimenta dabat pretiosa; beatus enim iam |
| 33 | cum pulchris tunicis sumet nova consilia et spes, |
| 34 | dormiet in lucem, scorto postponet honestum |
| 35 | officium, nummos alienos pascet, ad imum |
| 36 | Thraex erit aut holitoris aget mercede caballum. |
| 37 | Arcanum neque tu scrutaberis illius umquam, |
| 38 | commissumque teges et vino tortus et ira; |
| 39 | nec tua laudabis studia aut aliena reprendes, |
| 40 | nec, cum venari volet ille, poemata panges. |
| 41 | Gratia sic fratrum geminorum, Amphionis atque |
| 42 | Zethi dissiluit, donec suspecta severo |
| 43 | conticuit lyra. Fraternis cessisse putatur |
| 44 | moribus Amphion; tu cede potentis amici |
| 45 | lenibus imperiis, quotiensque educet in agros |
| 46 | Aetolis onerata plagis iumenta canesque, |
| 47 | surge et inhumanae senium depone Camenae, |
| 48 | cenes ut pariter pulmenta laboribus empta; |
| 49 | Romanis sollemne viris opus, utile famae |
| 50 | vitaeque et membris, praesertim cum valeas et |
| 51 | vel cursu superare canem vel viribus aprum |
| 52 | possis. Adde, virilia quod speciosius arma |
| 53 | non est qui tractet; scis quo clamore coronae |
| 54 | proelia sustineas campestria. Denique saevam |
| 55 | militiam puer et Cantabrica bella tulisti |
| 56 | sub duce qui templis Parthorum signa refigit |
| 57 | nunc et, siquid abest, Italis adiudicat armis. |
| 58 | Ac ne te retrahas et inexcusabilis absis, |
| 59 | quamvis nil extra numerum fecisse modumque |
| 60 | curas, interdum nugaris rure paterno: |
| 61 | partitur lintres exercitus, Actia pugna |
| 62 | te duce per pueros hostili more refertur; |
| 63 | adversarius est frater, lacus Hadria, donec |
| 64 | alterutrum velox Victoria fronde coronet. |
| 65 | Consentire suis studiis qui crediderit te, |
| 66 | fautor utroque tuum laudabit pollice ludum. |
| 67 | Protinus ut moneam, siquid monitoris eges tu, |
| 68 | quid de quoque viro et cui dicas, saepe videto. |
| 69 | Percontatorem fugito; nam garrulus idem est, |
| 70 | nec retinent patulae commissa fideliter aures, |
| 71 | et semel emissum volat inrevocabile verbum. |
| 72 | Non ancilla tuum iecur vlceret ulla puerve |
| 73 | intra marmoreum venerandi limen amici, |
| 74 | ne dominus pueri pulchri caraeve puellae |
| 75 | munere te parvo beet aut incommodus angat. |
| 76 | Qualem commendes, etiam atque etiam aspice, ne mox |
| 77 | incutiant aliena tibi peccata pudorem. |
| 78 | Fallimur et quondam non dignum tradimus; ergo |
| 79 | quem sua culpa premet, deceptus omitte tueri, |
| 80 | ut penitus notum, si temptent crimina, serves |
| 81 | tuterisque tuo fidentem praesidio; qui |
| 82 | dente Theonino cum circumroditur, ecquid |
| 83 | ad te post paulo ventura pericula sentis? |
| 84 | Nam tua res agitur, paries cum proximus ardet, |
| 85 | et neglecta solent incendia sumere vires. |
| 86 | Dulcia inexpertis cultura potentis amici; |
| 87 | expertus metuit. Tu, dum tua navis in alto est, |
| 88 | hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura. |
| 89 | Oderunt hilarem tristes tristemque iocosi, |
| 90 | sedatum celeres, agilem navumque remissi; |
| 91 | [potores bibuli media de nocte Falerni] |
| 92 | oderunt porrecta negantem pocula, quamvis |
| 93 | nocturnos iures te formidare tepores; |
| 94 | deme supercilio nubem; plerumque modestus |
| 95 | occupat obscuri speciem, taciturnus acerbi. |
| 96 | Inter cuncta leges et percontabere doctos, |
| 97 | qua ratione queas traducere leniter aevum, |
| 98 | num te semper inops agitet vexetque cupido, |
| 99 | num pavor et rerum mediocriter utilium spes, |
| 100 | virtutem doctrina paret naturane donet, |
| 101 | quid minuat curas, quid te tibi reddat amicum, |
| 102 | quid pure tranquillet, honos an dulce lucellum, |
| 103 | an secretum iter et fallentis semita vitae. |
| 104 | Me quotiens reficit gelidus Digentia rivus, |
| 105 | quem Mandela bibit, rugosus frigore pagus |
| 106 | quid sentire putas, quid credis, amice, precari? |
| 107 | 'Sit mihi quod nunc est, etiam minus, et mihi vivam |
| 108 | quod superest aevi, siquid superesse volunt di; |
| 109 | sit bona librorum et provisae frugis in annum |
| 110 | copia, neu fluitem dubiae spe pendulus horae.' |
| 111 | Sed satis est orare Iovem quae ponit et aufert; |
| 112 | det vitam, det opes; aequum mi animum ipse parabo. |