Horatius, Epistulae, 1, Epistula XVII
| 1 | Quamvis, Scaeva, satis per te tibi consulis et scis, |
| 2 | quo tandem pacto deceat maioribus uti, |
| 3 | disce, docendus adhuc quae censet amiculus, ut si |
| 4 | caecus iter monstrare velit; tamen aspice, siquid |
| 5 | et nos, quod cures proprium fecisse, loquamur. |
| 6 | Si te grata quies et primam somnus in horam |
| 7 | delectat, si te pulvis strepitusque rotarum, |
| 8 | si laedit caupona, Ferentinum ire iubebo; |
| 9 | nam neque divitibus contingunt gaudia solis, |
| 10 | nec vixit male, qui natus moriensque fefellit. |
| 11 | Si prodesse tuis pauloque benignus ipsum |
| 12 | te tractare voles, accedes siccus ad unctum. |
| 13 | 'Si pranderet holus patienter, regibus uti, |
| 14 | nollet Aristippus. ' 'Si sciret regibus uti, |
| 15 | fastidiret holus qui me notat. ' Utrius horum |
| 16 | verba probes et facta, doce, vel iunior audi |
| 17 | cur sit Aristippi potior sententia. Namque |
| 18 | mordacem Cynicum sic eludebat, ut aiunt: |
| 19 | 'Scurror ego ipse mihi, populo tu; rectius hoc et |
| 20 | splendidius multo est. Equus ut me portet, alat rex, |
| 21 | officium facio; tu poscis vilia, verum |
| 22 | dante minor, quamvis fers te nullius egentem.' |
| 23 | Omnis Aristippum decuit color et status et res, |
| 24 | temptantem maiora fere, praesentibus aequum, |
| 25 | contra, quem duplici panno patientia velat, |
| 26 | mirabor, vitae via si conversa decebit. |
| 27 | Alter purpureum non expectabit amictum; |
| 28 | quidlibet indutus celeberrima per loca vadet |
| 29 | personamque feret, non inconcinnus utramque; |
| 30 | alter Mileti textam cane peius et angui |
| 31 | vitabit chlanidem, morietur frigore, si non |
| 32 | rettuleris pannum; refer et sine vivat ineptus. |
| 33 | Res gerere et captos ostendere civibus hostis |
| 34 | attingit solium Iovis et caelestia temptat; |
| 35 | principibus placuisse viris non ultima laus est. |
| 36 | Non cuivis homini contingit adire Corinthum. |
| 37 | Sedit qui timuit ne non succederet; esto; |
| 38 | quid? Qui pervenit, fecitne viriliter? Atqui |
| 39 | hic est aut nusquam quod quaerimus. Hic onus horret, |
| 40 | ut parvis animis et parvo corpore maius; |
| 41 | hic subit et perfert. Aut virtus nomen inane est, |
| 42 | aut decus et pretium recte petit experiens vir. |
| 43 | Coram rege suo de paupertate tacentes |
| 44 | plus poscente ferent; distat, sumasne prudenter |
| 45 | an rapias; atqui rerum caput hoc erat, hic fons. |
| 46 | 'Indotata mihi soror est, paupercula mater, |
| 47 | et fundus nec vendibilis nec pascere firmus', |
| 48 | qui dicit, clamat: 'Victum date! '; succinit alter: |
| 49 | 'Et mihi'; dividuo findetur munere quadra. |
| 50 | Sed tacitus pasci si posset corvus, haberet |
| 51 | plus dapis et rixae multo minus invidiaeque. |
| 52 | Brundisium comes aut Surrentum ductus amoenum |
| 53 | qui queritur salebras et acerbum frigus et imbres, |
| 54 | aut cistam effractam et subducta viatica plorat, |
| 55 | nota refert meretricis acumina, saepe catellam, |
| 56 | saepe periscelidem raptam sibi flentis, uti mox |
| 57 | nulla fides damnis verisque doloribus adsit. |
| 58 | Nec semel inrisus triviis attollere curat |
| 59 | fracto crure planum, licet illi plurima manet |
| 60 | lacrima, per sanctum iuratus dicat Osirim: |
| 61 | 'Credite, non ludo; crudeles, tollite claudum.' |
| 62 | 'Quaere peregrinum', vicinia rauca reclamat. |