Horatius, Epistulae, 1, Epistula XVI
| 1 | Ne perconteris, fundus meus, optime Quincti, |
| 2 | arvo pascat erum an bacis opulentet olivae, |
| 3 | pomisne et pratis an amicta uitibus ulmo, |
| 4 | scribetur tibi forma loquaciter et situs agri. |
| 5 | Continui montes, ni dissocientur opaca |
| 6 | valle, sed ut veniens dextrum latus aspiciat sol, |
| 7 | laevum discedens curru fugiente vaporet. |
| 8 | Temperiem laudes. Quid, si rubicunda benigni |
| 9 | corna vepres et pruna ferant, si quercus et ilex |
| 10 | multa fruge pecus, multa dominum iuvet umbra? |
| 11 | Dicas adductum propius frondere Tarentum. |
| 12 | Fons etiam rivo dare nomen idoneus, ut nec |
| 13 | frigidior Thraecam nec purior ambiat Hebrus, |
| 14 | infirmo capiti fluit utilis, utilis alvo. |
| 15 | Hae latebrae dulces et, iam si credis, amoenae |
| 16 | incolumem tibi me praestant septembribus horis. |
| 17 | Tu recte vivis, si curas esse quod audis. |
| 18 | Iactamus iampridem omnis te Roma beatum; |
| 19 | sed vereor, ne cui de te plus quam tibi credas |
| 20 | neve putes alium sapiente bonoque beatum, |
| 21 | neu, si te populus sanum recteque valentem |
| 22 | dictitet, occultam febrem sub tempus edendi |
| 23 | dissimules, donec manibus tremor incidat unctis. |
| 24 | Stultorum incurata pudor malus ulcera celat. |
| 25 | Siquis bella tibi terra pugnata marique |
| 26 | dicat et his verbis vacuas permulceat auris: |
| 27 | 'Tene magis salvum populus velit an populum tu, |
| 28 | servet in ambiguo qui consulit et tibi et urbi |
| 29 | Iuppiter', Augusti laudes adgnoscere possis; |
| 30 | cum pateris sapiens emendatusque vocari, |
| 31 | respondesne tuo, dic sodes, nomine? 'Nempe |
| 32 | vir bonus et prudens dici delector ego ac tu.' |
| 33 | Qui dedit hoc hodie, cras si volet auferet, ut, si |
| 34 | detulerit fasces indigno, detrahet idem. |
| 35 | Pone, meum est, ' inquit; pono tristisque recedo.' |
| 36 | Idem si clamet furem, neget esse pudicum, |
| 37 | contendat laqueo collum pressisse paternum, |
| 38 | mordear opprobriis falsis mutemque colores? |
| 39 | Falsus honor iuvat et mendax infamia terret |
| 40 | quem nisi mendosum et medicandum? Vir bonus est quis? |
| 41 | 'Qui consulta patrum, qui leges iuraque servat, |
| 42 | quo multae magnaeque secantur iudice lites, |
| 43 | quo res sponsore et quo causae teste tenentur.' |
| 44 | Sed videt hunc omnis domus et vicinia tota |
| 45 | introrsum turpem, speciosum pelle decora. |
| 46 | 'Nec furtum feci nec fugi, ' si mihi dicat |
| 47 | servos: 'Habes pretium, loris non ureris', aio. |
| 48 | 'Non hominem occidi. ' 'Non pasces in cruce corvos.' |
| 49 | 'Sum bonus et frugi. ' Renuit negitatque Sabellus. |
| 50 | Cautus enim metuit foveam lupus accipiterque |
| 51 | suspectos laqueos et opertum milvus hamum. |
| 52 | Oderunt peccare boni virtutis amore; |
| 53 | tu nihil admittes in te formidine poenae; |
| 54 | sit spes fallendi, miscebis sacra profanis. |
| 55 | Nam de mille fabae modiis cum subripis unum, |
| 56 | damnum est, non facinus mihi pacto lenius isto. |
| 57 | Vir bonus, omne forum quem spectat et omne tribunal, |
| 58 | quandocumque deos vel porco vel bove placat: |
| 59 | 'Iane pater! ' clare, clare cum dixit: 'Apollo!' |
| 60 | labra movet, metuens audiri: 'Pulchra Laverna, |
| 61 | da mihi fallere, da iusto sanctoque videri, |
| 62 | noctem peccatis et fraudibus obice nubem.' |
| 63 | Qui melior servo, qui liberior sit avarus, |
| 64 | in triviis fixum cum se demittit ob assem, |
| 65 | non video; nam qui cupiet, metuet quoque, porro |
| 66 | qui metuens vivet, liber mihi non erit umquam. |
| 67 | Perdidit arma, locum virtutis deseruit, qui |
| 68 | semper in augenda festinat et obruitur re. |
| 69 | Vendere cum possis captivum, occidere noli; |
| 70 | serviet utiliter; sine pascat durus aretque, |
| 71 | naviget ac mediis hiemet mercator in undis, |
| 72 | annonae prosit, portet frumenta penusque. |
| 73 | Vir bonus et sapiens audebit dicere: 'Pentheu, |
| 74 | rector Thebarum, quid me perferre patique |
| 75 | indignum coges? ' 'Adimam bona. ' 'Nempe pecus, rem, |
| 76 | lectos, argentum; tollas licet. ' 'In manicis et |
| 77 | compedibus saevo te sub custode tenebo.' |
| 78 | 'Ipse deus, simul atque volam, me solvet. ' Opinor, |
| 79 | hoc sentit: 'Moriar'. Mors ultima linea rerum est. |